شورای امنیت سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامهای، مأموریت دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) را به اتفاق آرا برای یک سال دیگر تمدید کرد.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، مأموریت یوناما در افغانستان در ۱۷ مارچ سال جاری میلادی به پایان رسید و با تصمیم شورای امنیت سازمان ملل متحد تا ۱۷ مارچ سال ۲۰۲۶ میلادی تمدید شده است.
فردا به پایان میرسید و شورای امنیت سازمان ملل متحد آن را باردیگر تا ۱۷ مارچ سال ۲۰۲۵ تمدید کرد.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان(یوناما) در ۲۸ مارچ سال ۲۰۰۲ میلادی و با قطعنامهی ۱۴۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد ایجاد شد و همهساله پس از ارزیابی از سوی این شورا، تمدید شده است.
یوناما در سال ۲۰۰۸ به دستور دبیرکل سازمان ملل بهعنوان یک مأموریت یکپارچه درآمد و علاوه بر تلاشهای سیاسی، هماهنگی فعالیتهای همهی آژانسها، صندوقها و برنامههای سازمان ملل متحد در افغانستان را به عهده گرفت.
این مأموریت را یک فرستاده ویژه از جانب دبیرکل سازمان ملل متحد با دو معاون در بخشهای سیاسی و توسعهای، به پیش میبرد.
در حال حاضر رزا اوتنبایوا، بهعنوان فرستاده ویژه دبیرکل و رییسیوناما، جورجت گانیون بهعنوان معاون سیاسی و اندریکا راتوارت بهعنوان معاون توسعهای یوناما، در افغانستان حضور دارند.
«تلاش برای صلحسازی در افغانستان»
یکی از ارکان اصلی مأموریت یوناما در افغانستان تلاش برای حل منازعه، بحرانهای سیاسی و تقویت همکاریهای منطقهای در رابطه به این کشور است.
این بخش از مأموریت یوناما پس از سقوط نظام جمهوری در افغانستان و تسلط دوباره طالبان، اهمیت ویژه یافته است؛ زیرا این کشور اکنون با فقدان یک دولت مشروع و فراگیر مواجه است.
یوناما در سهونیم سال اخیر نقش عمده در تلاشهای بینالمللی برای حل بحران سیاسی افغانستان داشته است و از جمله هماهنگی نشستهای اصلی و جانبی روند دوحه درباره افغانستان را به عهده داشته است.
مقامهای یوناما با اعضای طالبان، جناحهای سیاسی افغانستان، فعالان زن و فعالان مدنی این کشور در بیش از سه سال اخیر در تعامل گسترده بوده است و با آنان در مورد سرنوشت آینده این کشور و مسیر کنونی آن، گفتوگو کرده است.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد، جدا از تلاش برای حل بحران سیاسی افغانستان، بر وضعیت حقوقبشری در این کشور نیز نظارت داشته است و تلاش کرده است آن را مستند و ثبت بسازد.
بخش حقوقبشر یوناما در این مدت هرسه ماه یک گزارش از وضعیت حقوقبشر در افغانستان منتشر کرده است و نقض حقوقبشری توسط طالبان را مستند کرده است.
این بخش در گزارشهای خود از جمله از رفتار تبعیضآمیز طالبان با زنان و دختران هزاره و تاجیک پرده برداشته و مواردی از قتلهای فراقانونی، بازداشتهای خودسرانه و شکنجه نظامیان و مقامهای حکومت پیشین را مستند کرده است.
با این حال، انتقادات گسترده از فعالیت یوناما در افغانستان نیز وجود دارد؛ مخالفان طالبان مقام های یوناما را به لابی برای طالبان متهم میکنند و طالبان آن را به پروپاگند علیه خود.
«نظارت از کمکهای بشردوستانه»
بخش دیگری از مأموریت یوناما در افغانستان مدیریت و هماهنگی روند کمکرسانی به مردم افغانستان است؛ بخشی که پس از تسلط طالبان و با بحران عمیق اقتصادی در این کشور، بیش از همیشه حیاتی است.
پس از تسلط طالبان که افغانستان با تحریمهای گستردهی بانکی مواجه شده است، کمکهای بشردوستانه به افغانستان تحت نظارت یوناما انجام میشود.
در ذیل این مأموریت آژانسهای مختلف سازمان ملل متحد از جمله دفتر هماهنگ کنندهی کمکهای بشردوستانه (اوچا)، برنامه توسعه، برنامه جهانی غذا، صندوق حمایت از کودکان، سازمان صحی جهان و شماری دیگر از نهادهای سازمان ملل متحد حضور و فعالیت دارند.
دفتر هماهنگ کنندهی کمکهای بشردوستانهی سازمان ملل که توسط معاون بخش توسعهی یوناما اداره میشود، مسئولیت هماهنگی کمکهای بشردوستانه جهان به افغانستان را به عهده دارد و به صورت مرتب از نیازهای بشردوستانه، میزان کمکها و روند کمک رسانی گزارش میدهد.
بر اساس گزارش این نهاد در سال جاری میلادی ۲۲.۹ میلیون نفر در افغانستان نیاز به کمکهای بشردوستانه دارد و نهادهای امداد رسان کمکرسانی به ۱۷ میلیون نفر آسیبپذیر را هدف قراردادهاند و برای آن نیاز به ۲.۲۴ میلیارد دالر است.
نظارت یوناما از روند کمک رسانی به این دلیل حیاتی است که این کمکها در دسترس طالبان و تحت کنترل این گروه قرار نگیرد.
با وجود این، انتقادات گسترده از روند کمکرسانی به افغانستان، به ویژه ارسال کمکهای نقدی به این کشور وجود دارد و منتقدان میگویند که این کمکها تحت نظارت یوناما نیست و به دسترس طالبان قرار میگیرد و برای تداوم حاکمیت این گروه مصرف میشود.
از سوی دیگر، یوناما نیز بارها از مداخلهی طالبان در روند امدادرسانی در افغانستان گزارش داده است و گفته است که این گروه در تلاش است که به روند کمک رسانی به نیازمندان صدمه وارد کند و یا از آن نفع ببرد.
با این همه، در شرایط پیچیده سیاسی کنونی و عمیقتر شدن بحران بشری در افغانستان، نقش یوناما در این کشور حیاتی است.
همانگونه سازمان عفو بینالملل و سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد تأکید کردهاند، یوناما باید رسیدگی به نقض گسترده حقوق بشر توسط طالبان و تلاش برای ایجاد یک حکومت فراگیر و مبتنی بر قانون، اراده مردم و متعهد به قوانین بینالمللی را در اولویت کاری خود قرار دهد.
توجه به این اولویتها میتواند افقهای جدید سیاسی را در افغانستان بگشاید و زمینه را برای حل دائمی بحران سیاسی در این کشور فراهم کند.
