شفقنا افغانستان – امروز روز جهانی آزادی مطبوعات است، اما در افغانستان پس از تسلط دوباره طالبان، آزادی مطبوعات به شدت نقض شده است و سانسور و سرکوب به صورت گسترده افزایش یافته است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات گفته است که چالشهای فرا راه رسانههای افغانستان «ازاعمال محدودیتها توسط مقامات حاکم(طالبان)گرفته تا معضلات اقتصادی و مالی دسترسی شهروندان به اطلاعات حیاتی را به طور جدی با خطر مواجه ساخته است.»
رزا اوتنبایوا، فرستاده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در افغانستان گفته است: «روز جهانی آزادی مطبوعات یادآور نقش مهم خبرنگاران و رسانهها در افغانستان می باشد. رسانه ها بنیاد یک جامعه آگاه و پویا را تشکیل میدهند و از نقش شان باید حفاظت صورت گیرد.»
او افزوده است: «موجودیت سکتور متنوع و سالم رسانهای در امر تأمین شفافیت، اعتماد عمومی و حکومتداری خوب ضروری هست. اما در افغانستان شاهد روال ثابت و پیگیر فرسایش رسانههای آزاد و مستقل هستیم.»
در تازهترین ردهبندی آزادی مطبوعات در جهان، افغانستان در میان ۱۸۰ کشور جهان در جایگاه ۱۷۵ قرار گرفته است و یکی از بدترین کشورهای جهان برای رسانهها به شمار میرود.
در زمان حکومت پیشین افغانستان، دستکم در میان کشورهای منطقه جایگاه نخست را در عرصه آزادی رسانهها و خبرنگاران داشت.
«طالبان و محدودیت رسانه»
طالبان از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان، به صورت گسترده در تلاش بودهاند که رسانههای این کشور در کنترل گیرند و بنیاد رسانهی آزاد را از بین ببرند.
این گروه سانسور در رسانهها را به شدت افزایش دادهاند، بحثهای سیاسی چه از پیش ضبط شده و چه زنده را در تلویزیونها منع کردهاند.
طالبان همچنین از رسانهها خواستهاند که برنامههایی خود را قبل از نشر برای بازبینی به این گروه بفرستند و در صورت تایید اجازه نشر دارند.
علاوه بر این، طالبان با تصویب قانون امر به معروف و نهی از منکر، عملا در تلاش تعطیلی دائمی تلویزیونها در افغانستان هستند.
بر اساس این قانون، تا اکنون دستکم در ۱۵ ولایت افغانستان نشر تصویر زندهجان ممنوع شده و شبکههای تلویزیونی یا تعطیل و یا تبدیل به رادیو شدهاند.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان به تدریج در حال اجرای ممنوعیت نشر تصویر زندهجان است و به نظر میرسد که با تداوم این روند، آهسته آهسته افغانستان به کشوری بدون تصویر تبدیل خواهد شد.
طالبان از جدا از اقداماتی برای کنترل و سانسور رسانهها، خشونت علیه خبرنگاران و کارمندان رسانهها را نیز افزایش دادهاند و در حال حاضر چندین خبرنگار و کارمند رسانهای در زندان این گروه بسر میبرند.
«چالشهای اقتصادی رسانههای افغانستان»
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، این کشور درگیر بحران شدید اقتصادی شده است؛ بحرانی در حالی عمیقتر شدن است.
این بحران، رسانهها در این کشور را نیز تحت تأثیر قرار داده است و بسیاری از رسانهها اگر در برابر محدودیتهای طالبان مقاومت کردند، در برابر مشکلات اقتصادی مقاومت نتوانستند و مجبور به تعطیلی شدند.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد نیز گفته است که «به دلیل بحران اقتصادی در افغانستان، رسانهها در کشور از بابت کاهش چشمگیر در میزان کسب درآمد متاثر گردیده اند، که این امر منجر به ختم فعالیت رسانههای متعدد گردیده است.»
قطع و کاهش کمکهای بینالمللی به افغانستان نیز رسانههای این کشور، به خصوص رسانههای را که از تبعید فعالیت میکنند، را با چالش جدی اقتصادی مواجه کرده است.
چالشهای اقتصادی و محدودیتهای طالبان باعث شده است که دورنمای رسانهها در افغانستان به شدت تاریک و ناامیدکننده باشد.
طالبان افغانستان را با سانسور رسانهها و خشونت علیه خبرنگاران، به طرف تک صدایی به پیش میبرند و دیگر خبری از صداهای متنوع در این جامعه متکثر نخواهد بود.
