شفقنا افغانستان – کوچ اجباری ۲۵ خانواده هزاره در روستای «رشک» پشته غرغری ولسوالی پنجاب بامیان در مرکز افغانستان توسط طالبان و کوچیهای مسلح، با واکنشهای گسترده مواجه شده و در راستای تبعیض سیاست و سیاست تاریخی غصب زمین هزارهها دانسته شده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، هیأتی از طالبان و کوچیهای مسلح روز دوشنبه این هفته به روستای رشک در پنجاب بامیان رفتند و ۲۵ خانواده هزاره را کوچ دادند تا خانههای آنان را کوچیها تصرف کنند.
این هیأت که همراه با مأموران نظامی طالبان بود، لباس و اسباب و اثاثیه خانوادهها را از خانههایشان بیرون کشیدند و بر دروازه خانهها قفل زدند.
این اقدام پس از فیصلهی یک دعوای حقوقی تاریخی به نفع کوچیها از سوی طالبان، صورت گرفته است، فیصلهای که باشندگان بومی رشک آن را «ناعادلانه»، «تبعیضآمیز» و «ظالمانه» دانسته و رد کردهاند و در رد آن نیز چندین حکم از محاکم تمیز طالبان در کابل در دست دارند.
با این حال، عبدالله سرحدی، والی طالبان در بامیان که پشتون و اهل جنوب افغانستان است، دستور به کوچ اجباری این ۲۵ خانواده هزاره و تصرف خانههای آنان توسط کوچیها داد و این دستور با زور تفنگ نظامیانش و کوچیهای مسلح، اجرایی کرد.
«ظلم آشکار و نقض حقوقبشر»
نصیر احمد فایق، سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد این اقدام طالبان را «ظلم آشکار دانسته و محکوم کرده است.
آقای گفته است: «اقدام طالبان در کوچ اجباری باشندگان بومی ولسوالی پنجاب ولایت بامیان و غصب خانهها و زمینهایشان به نفع کوچیها، نهتنها نقض آشکار حق مالکیت و کرامت انسانی است، بلکه مغایر با آموزههای روشن اسلام، اصول عدالت اجتماعی و تعهدات بینالمللی در زمینه حقوق بشر میباشد.»
او افزوده است: «اسلام مالکیت مشروع را محترم شمرده و ظلم، اجبار و تصرف غیرقانونی اموال مردم را به شدت نهی کرده است. هیچ فرد یا گروهی حتی به نام دولت—حق ندارد خانه و زمین مردم را بدون فیصله محاکم مشروع و پرداخت بهای معادل آن به زور تصرف و به دیگران توزیع کند.»
سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد گفته است که برخورد تبعیضآمیز طالبان با شهروندان افغانستان، بهویژه در زمینهی اسکان کوچیها، نهتنها ناقض عدالت است، بلکه سبب تشدید شکافهای قومی، افزایش بیاعتمادی، و تقویت فضای خصومت و تفرقه میان مردم شده است.
فایق گفته است که «کوچیها بیگمان بخشی از ملت افغانستاناند و باید مانند سایر شهروندان، در چارچوب قانون، عدالت و مشورت با ساکنان محلی برایشان زمینه زندگی فراهم گردد—نه از طریق زور، تهدید و جانبداری قومی.»
او اضافه کرده است که در نبود یک حکومت مشروع، قانونمدار و پاسخگو، چنین فیصلهها نه تنها غیرقانونی و غیرمشروعاند، بلکه خطر تشنج، بیثباتی و درگیری را در جامعه افزایش میدهند.
«مصداق پاکسازی قومی»
حزب شهروندان افغانستان کوچ اجباری باشندگان روستای رشک در بامیان را «مصداق پاکسازی قومی و بیخانمان سازی سیستماتیک» هزارهها دانسته است.
این حزب با اشاره به سپردن خانههای هزارهها به کوچیها گفته است که «همگان میدانیم که کوچیگری در شکل کنونی آن، نه مسئلهای قومی یا سنتی، بلکه ابزاری تهدیدکننده برای وحدت ملی، عاملی برای تشدید بحرانهای اجتماعی و ماشین تبعیض قومی و اقتصادی است.»
حزب شهروندان افغانستان افزوده است:«این روند نهتنها هستی و معیشت مردم در بامیان و هزارستان را از میان میبرد، بلکه پیامدهایی ویرانگر برای صلح پایدار، مشروعیت سیاسی و ساختار اجتماعی کشور بههمراه دارد.»
این حزب گفته است: «ما کوچیگری مسلحانه و سازمانیافته را سیاستی ضدملی و بحرانزا میدانیم که تنها به تعمیق شکافهای قومی و تخریب همزیستی مسالمتآمیز منجر میشود.»
حزب شهروندان افغانستان گفته است که گروه طالبان باید مسئولیت مستقیم این بحران را بپذیرد و به حمایت آشکار و پنهان از حملات کوچیها فوراً پایان دهد.
این حزب همچنین از از تمامی نیروهای سیاسی، مدنی، روشنفکران، و مردم عدالتخواه افغانستان – از هر قوم و مذهب – دعوت کرده که در برابر این ظلم سکوت نکنند و صدای مردم مظلوم در مجامع و پلتفرمهای بینالمللی باشند.
این حزب همچنین از سازمان ملل متحد، نهادهای حقوق بشری، اتحادیه اروپا و سازمان همکاری اسلامی خواسته که تجاوزات کوچیها و نقض حقوق مالکیت مردم هزارستان را بهعنوان مصداق پاکسازی قومی و بیخانمانسازی سیستماتیک بررسی و مستندسازی کنند، هیأتهای حقیقتیاب مستقل برای بررسی میدانی فجایع انسانی در مناطق هزارهنشین تشکیل دهند و از حکومت طالبان بخواهند که به ظلم و سرکوب سازمانیافته علیه مردم پایان دهد.
«طالبان جز زبان زور نمیفهمند»
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم نیز کوچ اجباری هزارهها در بامیان را محکوم کرده و آن را «خلاف شرع و عرف» دانسته است.
آقای محقق گفته است: «گروه طالبان در یک اقدام حساب شده و ظالمانه قریه ۲۵ خانه موسوم به رشک از توابع ولسوالی پنجاب بامیان را طی یک فیصله نمایشی که توسط عوامل وجواسیس طالبان انجام شده، به کوچی های مسلح پشتون تحویل دادند و به ساکنین قریه مذکور دستور کوچ دادند معلوم نیست این ۲۵ خانه که زمین های شان به کوچی های مسلح داده شده به کدام سر زمین مهاجرت کنند ، دو کشور همسایه هم که ظرفیت پذیرش مهاجرین شان لبریز است.»
او افزوده است: «این فیصله خلاف شرع و عرف در حالی صورت میگیرد که رویه قضائی در چنین موارد چنین است ، اگر کسی بالای زمینی خانه ساخته باشد ولو اینکه آن زمین غصبی واز کسی دیگر باشد ساختمان قیمت گذاری میشود قیمت زمین به طرف داده میشود برای اینکه بالفعل صاحب خانه ذی الید است و نباید بی سر نوشت شود ولی حاکمان فعلی طالبان هزاره های قریه رشک را از بالای زمین و خانه خودشان کوچ میدهند.»
آقای محقق گفته است: «با این رویه انسان به این نتیجه میرسد که بدون توجه به مقاومت میدانی با حرف تنها مشکل حل نمیشود چون طرف مقابل جز زبان زور زبان دیگری را نمیفهمد.»
محمد طاهر زهیر، والی پیشین بامیان نیز گفته است «کوچ اجباری ساکنان قریه رشک ولسوالی پنجاب، به هر نیت و مقصدی که صورت گرفته باشد، یک ظلم آشکار در حق مردم بیپناه و مظلومی است که داد و صدای شان را هیچ کسی نمیشنود. این گونه رفتارها زورگویانه و تحریک آمیز است.»
او افزوده است: «اداره حاکم، اگر خودشان دستی در قضیه ندارند باید، هرچه عاجل جلو اینگونه اقدامات تحریکآمیز را گرفته و ساکنان متواری شدهی رشک را پس به خانههای شان برگردانند. کوچیها به عنوان کسانی که ملکیت ساکنان رشک را غصب کرده، نباید از بابت اعمال فراقانونی و مجرمانه شان معافیت داشته باشند. آنان هر روز در هزارجات حادثه خلق میکنند. دیروز، 25 خانواده را از رشک کوچ اجباری دادند و امروز یک جوان هزاره را بدون گناهی به قتل رساندند. »
آقای زهیر گفته است: «با کوچ دادن، قتل و جنایت، هیچ کسی و هیچ گروهی به مقصد نمیرسد. به جای مماشات با این نوع رویکرد، باید هر مجرمی پاسخگو ساخته شود.»
شهروندان افغانستان نیز به شدت این اقدام طالبان را محکوم کردهاند و آن را در راستای سیاست غصب زمین و کوچ اجباری هزارهها دانسته است.
