شفقنا افغانستان – سازمان ملل متحد در تازهترین گزارش خود درباره وضعیت مصرف مواد مخدر در افغانستان اعلام کرده است که فقر و بیکاری نقش محوری در گرایش افراد به مصرف مواد مخدر دارند؛ عاملی که پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان افزایش چشمگیر داشته است و همچنان هر روز وضعیت بحرانیتر میشود.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، ارزیابی جدید سازمان ملل متحد نشان میدهد که اعتیاد در افغانستان بیش از آنکه یک انتخاب فردی باشد، پیامد مستقیم فشارهای شدید اقتصادی و نبود فرصتهای معیشتی پایدار است.
بر اساس یافتههای این گزارش، بخش بزرگی از افراد مصرفکننده مواد مخدر گفتهاند که مصرف مداوم مواد را راهی برای کنار آمدن با فقر، نداشتن شغل و مشکلات مالی میدانند.
بسیاری از آنان در شرایطی زندگی میکنند که دسترسی به درآمد ثابت، خدمات اولیه و حمایتهای اجتماعی برایشان ممکن نیست و همین وضعیت، آنان را به سمت مصرف مواد بهعنوان نوعی «خوددرمانی» سوق داده است.
گزارش سازمان ملل تأکید میکند که میان فشارهای اجتماعی-اقتصادی و مصرف مواد مخدر، رابطهای قوی و مستقیم وجود دارد.
در کشوری که سالها با بحران اقتصادی، کاهش فرصتهای شغلی و گسترش فقر دستوپنجه نرم میکند، مواد مخدر برای شماری از افراد به ابزاری برای فرار موقت از واقعیتهای تلخ زندگی بدل شده است.
«فقر، بیکاری و تداوم چرخهی اعتیاد»
افغانستان به دلیل اینکه برای چندین دهه، بزرگترین تولیدکننده تریاک در جهان بوده است، آمار بلندی از افراد معتاد به مواد مخدر نیز دارد.
پلهای که بر روی رودخانهها در این کشور ساخته شده، از جمله «پل سوخته» که بر رودخانه کابل در پایتخت اعمار شده، سالها محل تجمع صدها معتاد مواد مخدر بوده است.
بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، این وضعیت پس از تسلط طالبان، از مواد مخدر سنتی به مواد مخدر صنعتی تغییر کرده و بحران اقتصادی و اجتماعی مصرف مواد را تشدید کرده است.
در این ارزیابی، افراد معتاد علاوه بر فقر و بیکاری، به مشکلات مالی مزمن، ناتوانی در تأمین نیازهای خانواده و بدهکاری بهعنوان عوامل تشدیدکننده مصرف مواد اشاره کردهاند.
نبود شغل نهتنها باعث کاهش درآمد میشود، بلکه احساس بیارزشی، ناامیدی و فشار روانی را نیز افزایش میدهد؛ عواملی که زمینهساز مصرف مواد مخدر هستند.
سازمان ملل متحد هشدار داده است که فقر و بیکاری میتوانند یک چرخه معیوب ایجاد کنند: «افراد به دلیل مشکلات اقتصادی به مصرف مواد روی میآورند و مصرف مواد نیز توانایی آنان برای یافتن یا حفظ شغل را کاهش میدهد. در نتیجه، فرد بیش از پیش در فقر فرو میرود و وابستگی به مواد تشدید میشود.»
در گزارش آمده است که بسیاری از مصرفکنندگان مواد مخدر از دردهای جسمی، بیماریهای درماننشده و پریشانیهای روانی رنج میبرند، اما ناتوانی مالی مانع دسترسی آنان به خدمات صحی و درمانی شده است. این وضعیت، مصرف مواد را به یکی از معدود راههای در دسترس برای کاهش موقت درد و رنج تبدیل کرده است.
اولیور استولپ، نماینده منطقهای دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد با اشاره به نتایج این گزارش گفته است که مصرف مواد مخدر ارتباط نزدیکی با فقر، بیکاری و نیازهای درمانی برآوردهنشده دارد.
او تأکید کرده است که پاسخ به این بحران باید فراتر از برخوردهای محدود باشد و افزوده است که بدون رسیدگی به ریشههای اقتصادی مشکل، تلاشها نتیجه مطلوب نخواهد داشت.
«نقش اشتغال و توسعه اقتصادی در کاهش مصرف مواد مخدر»
استیفن رودریگز، نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در افغانستان، گفته است که این سروی میتواند به تدوین پالیسیها و برنامههای مؤثرتر کمک کند.
به گفته او، مقابله با مصرف مواد مخدر بدون ایجاد فرصتهای شغلی و بهبود وضعیت اقتصادی امکانپذیر نیست.
رودریگز کمبود شغل و فرصتهای اقتصادی را از عوامل اصلی گرایش به مواد مخدر دانسته و تأکید کرده است که برنامههای توسعهای باید همزمان بر اشتغالزایی، کاهش فقر و دسترسی به خدمات صحی تمرکز داشته باشند.
او افزوده است که حمایت از روند بهبودی افراد معتاد، زمانی موفق خواهد بود که آنان بتوانند پس از ترک، به زندگی اقتصادی و اجتماعی بازگردند.
سازمان ملل متحد در پایان این گزارش تأکید کرده است که مصرف مواد مخدر در افغانستان ریشه در مشکلات عمیق اقتصادی دارد و بدون سرمایهگذاری در کاهش فقر، ایجاد شغل و تقویت حمایتهای اجتماعی، مهار این بحران ممکن نخواهد بود.
این در حالی است که پس تسلط طالبان بر افغانستان، فقر و بیکاری در این کشور به شدت افزایش یافته و به یک بحران تبدیل شده است.
