شفقنا افغانستان – خشکسالیهای پیهم و افت کمسابقه سطح آبهای زیرزمینی، دسترسی به آب آشامیدنی را برای هزاران خانواده در شهر قندهار به چالشی جدی تبدیل کرده است.
به گزارش خبرنگار شفقنا افغانستان از قندهار؛ بر بنیاد آمار رسمی، از میان حدود ۱۰۳ هزار منزل مسکونی ثبتشده در این شهر، تنها نزدیک به ۱۸ هزار خانه، معادل حدود ۱۷ درصد، به شبکه آبرسانی دولتی متصلاند؛ رقمی که نشان میدهد اکثریت شهروندان همچنان به چاههای شخصی یا خرید آب وابستهاند.
چاههایی که هر سال عمیقتر میشوند
باشندگان ناحیه نهم قندهار میگویند بسیاری از چاهها نسبت به سالهای گذشته کمآب شده یا بهطور کامل خشک شدهاند. به گفته آنان، خانوادهها یا باید مسافتهای طولانی برای تهیه آب طی کنند یا هزینه بیشتری برای خرید تانکر بپردازند.
سالم، یکی از باشندگان این ناحیه، میگوید:
«سال گذشته هنوز مقدار اندکی آب از چاه خانهمان تأمین میشد، اما حالا در محل ما هیچ چاهی آب ندارد. از چند کوچه پایینتر برای گرفتن آب میآییم؛ نه برای وضو آب داریم و نه برای خوردن. هر روز هفت یا هشت دبه آب میگیرم و به خانه میبرم.»
عبدالغفار، باشنده دیگر شهر، نیز از افت محسوس سطح آبهای زیرزمینی خبر میدهد:
«قبلاً چاه ما در عمق ۱۰۰ متر آب داشت، اما حالا آب به ۱۶۰ متر رسیده و هر روز پایینتر میرود.»
افزایش قیمت آب؛ فشار مضاعف بر خانوادههای کمدرآمد
در کنار کاهش منابع آب، افزایش قیمتها نیز فشار تازهای بر خانوادهها وارد کرده است. به گفته باشندگان، قیمت یک تانکر آب که پیشتر حدود ۸۰۰ افغانی بود، اکنون به ۱۰۰۰ افغانی رسیده است.
خان، یکی دیگر از باشندگان قندهار، میگوید:
«ما روزانهکار هستیم و توان خرید تانکر آب را نداریم. از خانههای مردم آب میآوریم. از حکومت میخواهیم آب را به خانههای ما برساند تا مجبور نباشیم از جاهای دور آب بیاوریم.»
به گفته شهروندان، کمآبی دیگر تنها یک مشکل محیطزیستی نیست، بلکه به بحرانی معیشتی تبدیل شده که بیشترین فشار آن بر دوش خانوادههای کمدرآمد است.
پوشش محدود شبکه آبرسانی
مسئولان ریاست آبرسانی قندهار میگویند پوشش شبکه نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. به گفته این اداره، سال گذشته حدود ۱۴ هزار خانه تحت پوشش شبکه بودند و امسال نزدیک به ۴ هزار خانه دیگر نیز به آن افزوده شدهاند. با این حال، مجموع خانههای متصل به شبکه هنوز حدود ۱۸ هزار واحد است؛ یعنی بخش بزرگی از شهر همچنان خارج از پوشش آبرسانی دولتی قرار دارد.
مسئولان تأکید میکنند توزیع روزانه آب برای خانوادههای تحت پوشش ادامه دارد و گسترش شبکه در برنامه است، اما شهروندان میگویند سرعت توسعه زیرساختها با شدت بحران کنونی همخوانی ندارد.
بارندگی کمتر از یکسوم میزان مورد نیاز
بر بنیاد معلومات ریاست زراعت و مالداری قندهار، برای کاهش پیامدهای خشکسالی در سال جاری دستکم به ۲۸۰ میلیمتر بارندگی نیاز است و برای رفع کامل خشکسالی این رقم باید به حدود ۴۸۰ میلیمتر برسد؛ در حالی که تاکنون تنها حدود ۹۵ میلیمتر بارندگی ثبت شده است.
این فاصله چشمگیر میان میزان بارندگی ثبتشده و سطح مورد نیاز، نگرانیها درباره تداوم بحران آب در ماههای آینده را افزایش داده است.
هشدار درباره پیامدهای اجتماعی و بهداشتی
کارشناسان هشدار میدهند در صورت نبود اقدامهای فوری برای مدیریت منابع آب، کنترل قیمتها و گسترش شبکه آبرسانی، کمآبی میتواند به بحرانی گستردهتر در حوزه معیشت و سلامت عمومی تبدیل شود؛ بحرانی که بیش از همه خانوادههای کمدرآمد را آسیبپذیر خواهد کرد.
