شفقنا افغانستان- ایالات متحده آمریکا از تقریبا یک دهه پیش تا به امروز از هواپیماهای بدون سرنشین موسوم به پهپاد در “جنگ علیه ترور” به طور گسترده استفاده می کند و تا به امروز بیش از همه این غیرنظامیان هستند که توسط این پرنده های بدون سرنشین به خاک و خون کشیده شده و می شوند.
به همین خاطر سایت آلمانی قنطره مصاحبه ای را با “کریس وودز” یکی از مشهورترین خبرنگاران و روزنامه نگاران انگلیسی که افشاگری های گسترده ای در مورد پهپادها داشته، ترتیب داده است. وودز در این مصاحبه بیش از هر چیز در مورد دلایل افزایش ماموریت های پهپادها می گوید.
س: چگونه و چه زمانی ماموریت پهپادها در مناقشات مسلحانه آغاز شد؟
ج: پهپادها از دهه ها پیش و البته برای ماموریت های نظارتی و مراقبتی به کار گرفته می شدند. اما در سال ۲۰۰۱ بود که برای نخستین بار به عنوان یک سلاح جنگی به کار گرفته شدند و این اتفاق تنها چند روز پس از اعلام آغاز به اصطلاح “جنگ علیه ترور” توسط جورج دبلیو.بوش افتاد و با هدف مبارزه با القاعده و طالبان در افغانستان.
س: پهپادها تا چه اندازه بدون خطا هستند؟
ج: کارخانه های سازنده، نظامیان و سازمان سیا دلشان می خواهد ما این گونه تصور کنیم که پهپادها بی نهایت دقیق هستند. سازمان سیا از پهپادهای مسلح به عنوان یکی از بهترین سلاح های قابل کنترل در تاریخ جنگ ها یاد می کند اما با کمی دقت متوجه می شویم که این ادعاها تا چه اندازه پوچ است زیرا دقیق ترین سلاحی که از هزاران سال پیش وجود دارد همان چاقوست و ما می دانیم که چاقو در چه مواردی دقیق عمل می کند و چه مواردی دقیق عمل نمی کند. دقت پهپادها البته در مقایسه با دیگر پرندگان جنگی بیشتر است اما این به معنی آن نیست که راکت های شلیک شده از پهپادها مردم غیرنظامی را از پای درنمی آورد. در بسیاری از کشورها غالبا غیرنظامیان قربانی پهپادها می شوند.
س: پهپادها در کشورهایی مانند یمن، پاکستان و سومالی به کار گرفته می شوند. این در حالیست که آمریکا با این کشورها در حال جنگ نیست. پس چگونه می توان این عملیات های نظامی را توجیه کرد؟
ج: ما باید جنگ پهپادها را از دو زاویه و دیدگاه متفاوت ببینیم. نخست این که پهپادها در صحنه های جنگ های متعارف به کار گرفته می شوند به عنوان مثال در افغانستان، لیبی، افغانستان، عراق و سوریه. این مناقشات در سطح بین الملل پشتیبانی می شوند و بر اساس قوانین جنگی در مورد آن تصمیم گرفته می شود. و نزدیک به نود درصد از حملات پهپادها در همین مناطق جنگ های متعارف صورت می گیرد. اما هنوز ده درصد از عملیات ها باقی می ماند، همان ده درصدی که در واقع نه توسط ارتش ها بلکه توسط سازمان سیا و واحدهای ویژه آمریکا به صورت حملات هدفمند در یمن ، در سومالی و در پاکستان انجام می گیرد و مشکل واقعی هم همین ده درصد است. ایالات متحده ادعا می کند قتل افراد در خارج از مناطق جنگی رسمی کاملا منطبق بر قانون است. اما تقریبا همه دیگر کشورها و حتی برخی از هم پیمانان اروپایی آمریکا نگاه دیگری دارند. به عقیده آنها کشتن هدفمند انسان ها در خارج از مناطق جنگی خلاف قانون است. توجه داشته باشید که دولت های بوش و اوباما همواره از مجوزهای قانونی برای عملیات های پهپادهایشان گفته اند بدون آن که برای این عملیات ها پایه و توجیهی قانونی داشته باشند. افزون بر آن دادگاه های آمریکا از هر امکانی برای تحقیق در مورد حملات پهپادها و قانونی یا غیرقانونی بودن آن محروم هستند. به عبارت روشن تر باید گفت که آمریکا همواره از حملات پهپادهایش علیه پاکستان به عنوان عملی مشروع یاد می کند بدون آن که اراده ای برای اثبات این مشروعیت داشته باشد.
س: بخش مهمی از کار بر عهده خلبان های پهپادهاست. چه اطلاعاتی در مورد کار روزانه آنها دارید؟
ج: همه ماموریت های پهپادها توسط آمریکایی ها و در واقع توسط سیا، نیروهای ویژه و یا ارتش منظم آمریکا و پرسنل نیروی هوایی این کشور انجام می گیرد و آنها هستند که پهپادها را به پرواز درمی آورند. این افراد از محل های دورافتاده ای هدایت پهپادها را بر عهده دارند به عنوان مثال از نوادا، نیومکزیکو، ویرجینیا و غیره. در حال حاضر یک دوجین از این پایگاه های دورافتاده در آمریکا وجود دارد. در این پایگاه ها هزاران زن و مرد به عنوان خلبان، تحلیل گر، هماهنگ کننده عملیات، کارشناس هواشناسی و حقوق دان کار می کنند. ما همیشه تمایل داریم که این صنعت اطلاع رسانی جنگ پهپادها را دست کم بگیریم اما اطلاعات در این مورد نقش بزرگی ایفا می کند. چه بسیار خلبان هایی که در سلسله مراتب شغلی خود کم ترین اختیاری برای اخذ تصمیم ندارند. به آنها فقط گفته می شود که این کار را بکن و این کار را نکن. گاه در بسیاری از ماموریت های پیچیده ، این افراد حتی حق نگاه کردن به مانیتور خود را نیز ندارند. تصاویر هالیوودی از خلبانان پهپادها غالبا با واقعیات تطابق ندارد. آنها به مراتب کمتر از آنچه که ما فکر می کنیم صاحب اختیار هستند و این مساله یکی از دلایل رواج بیماری های روحی در میان خلبان های پهپادها است.
س: فلسطینی ها هم با پهپادهای مسلح مورد حمله قرار می گیرند. اما چرا خبرهای بسیار اندکی از جنگ پهپادها در سرزمین های اشغالی به گوش ما می رسد؟
ج: متاسفانه ما اطلاعات زیادی در این مورد نداریم. اسرائیل برای سال ها بزرگ ترین تولیدکننده پهپاد بود. اما پهپادهای اسرائیلی از نظر سلاح های نصب شده بر روی آنها سه سال از آمریکایی ها عقب هستند. ما فقط این را می دانیم که اولین پهپادهای مسلح اسرائیلی تازه در سال ۲۰۰۴ به کار گرفته شدند. چندان امکانی برای پیگیری اخبار مربوط به ماموریت های پهپادهای اسرائیلی نداریم زیرا پهپادها در اسرائیل از جمله موارد فوق سری به شمار می آیند. به عنوان مثال ارتش اسرائیل به روزنامه نگاران اجازه نمی دهد که در مورد برنامه پهپادها گزارش تهیه و منتشر کنند. تا به امروز هیچ تصویری از پهپادهای مسلح اسرائیلی نیز در اختیار نداریم. برنامه پهپادهای اسرائیل برنامه ای بسیار حساس و حفاظت شده به شمار می آید که اسرائیلی ها تلاش زیادی برای محرمانه ماندن آن به خرج می دهند. اما این را می دانیم که پهپادهای اسرائیلی در ابعادی وسیع به کار گرفته می شوند و می توانند فلسطینی ها را نه تنها در غزه بلکه در کرانه باختری در نظر گرفته و شنود کنند. اسرائیل از سال ۲۰۰۴ برای صدها قتل هدفمند و بمباران مردم فلسطین از این پهپادهای مسلح و جنگی استفاده کرده است. البته اسرائیلی ها از سلاح هایی استفاده می کنند که با سلاح های آمریکایی ها تفاوت دارد. تاکتیک ها و استراتژی های اسرائیل نیز به خودش اختصاص دارد. به عنوان مثال چند دقیقه قبل از بمباران یک شیء پرنده ساکنان فلسطینی محل را از بمباران قریب الوقوع آن نقطه باخبر می کند. آمریکایی ها از چنین تاکتیکی استفاده نمی کنند. تفاوت بزرگ بعدی این است که آمریکایی ها و بریتانیایی ها از پهپادهای مسلح برای بمباران مناطق شهری استفاده نمی کنند. اما اسرائیل بر خلاف آنها پهپادهای خود را برای بمباران مناطق شهری و غیرشهری به کار می گیرد. در بمباران های پهپادهای اسرائیلی همواره شاهد تلفات غیرنظامی بالایی هستیم زیرا اصولا اسرائیلی ها برای زندگی و وجود یک فلسطینی ارزشی قایل نیستند.
س: شما در مناطقی مانند وزیرستان جنوبی که محل هر روزه عملیات های پهپادها است حضور داشته اید. پهپادها چه اثری بر زندگی مردم آن منطقه گذاشته اند؟
ج: شمار حملات پهپادها در پاکستان همیشه اندک بود زیرا فقط برای عملیات های ویژه یا قتل های هدفمند در آن مناطق به کار گرفته می شوند. اما با توجه به این که آمریکا این اطلاعات را منتشر کرده است ما می دانیم که شمار بالای قربانیان غیرنظامی حملات پهپادها در این مناطق همیشه موجی از وحشت را در میان مردم ایجاد می کند. پهپادها بدون اخطار قبلی سر می رسند و دقیقا به همین خاطر می توان گفت که وحشت روحی آن به مراتب بیشتر است.
س: آیا در آن مناطق اتباع کشورهای غربی نیز بر اثر حملات پهپادها کشته می شدند؟
ج: اکثر قربانیان پهپادها افراد محلی هستند. پنج درصد از آنها غیر محلی و غالبا از اتباع کشورهای شمال آفریقا و آسیای مرکزی هستند. گفته می شود که از سال ۲۰۰۲ چهل شهروند کشورهای غربی قربانی حملات پهپادها شده اند. بالاترین رقم قربانیان مربوط به اتباع آمریکایی است که ده نفر بودند.
س: چه سناریوهایی را برای آینده پهپادها پیش بینی می کنید؟
ج: در حال حاضر کشورهای زیادی برای ساخت و خرید پهپادها رقابت می کنند اما جنگ این وضعیت را تغییر خواهد داد. البته در آینده نیمی از حملات هوایی بریتانیا در عراق و یک چهارم حملات آمریکا در منطقه توسط پهپادها انجام خواهد گرفت. آمریکا در آغاز کار ادعا می کرد که استفاده از پهپادها می تواند در برقراری ثبات در کشورها موثر باشد. اما به عنوان مثال پنج سال از به کارگیری پهپادها در یمن می گذرد و این کشور از همیشه بی ثبات تر است. و البته القاعده ده برابر بیشتر از قبل قدرت دارد. همه چیز به عملیات پهپادها ارتباط ندارد اما به عقیده من پهپادها در واقع زاییده وهم و خیال ژنرال ها و سیاستمدارانی هستند که خواب انجام عملیات های جنگی بدون خطر را می بینند.
منبع: قنطره
ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا
انتهای پیام