«سامی آنجاوی»[۱] معمار عربستانی است که هرشب خواب مکه را می بیند؛ مکه قدیم.
به گزارش الجزیره، آنجاوی هرگز درخواب هم نمی دید که مکه بعنوان شهر پیامبر اسلام، به یک ابرشهر تبدیل شود که دیگر نتوان نام آن را اسلامی خواند؛ شهری که با ویران کردن میراث اسلامی خود اکنون در چنبره برج ها و آسمانخراش ها اسیر شده است.
آنجاوی معماری عربستانی است که به همراه دکتر بودو راش مرکز تحقیقات حج (HRC) را در دانشگاه ملک عبد العزیز جده تاسیس کرد. دکتر راش همان کسی است که رساله دکتری خود را درمورد شهرهای چادری حج نوشت و در سال ۱۹۷۴ مسلمان شد.
سامی آنجاوی می گوید مکه شهر خداوند و محل امن است و زادگاه اسلام و آیین ابراهیمی است. اما در کنار این ویژگی ها، مکه شهری است که خود او در آن ریشه دارد و با قدمتش خاطره ها. پدر سامی، مطوف بوده؛ یعنی حجاج را برای انجام مناسک حج راهنمایی می کرده است. خانه آنها در نزدیکی شعب علی و زادگاه پیامبر اسلام درمکه بوده و به سوق اللیل نیز ارتباط داشته است. اما خانه آنها در پی بازسازی حرم شریف در دهه ۵۰ ویران شد و جز خاطره ای از آن برای سامی چیزی باقی نماند.
مصاحبه تلویزیونی وی در انتقاد از ساخت و سازهای مکه و مدینه موجی از جنجال را در عربستان ایجاد کرد. وی با اشاره به خانه پیامبر و قدیمی ترین مدرسه اسلامی در عربستان با عنوان دارالارکام، از آنها بعنوان حسرت های خود یاد کرد که کنون در زیر جاده های ساخته شده به دست آل سعود مدفون شده است. وی در این برنامه توضیح داد که چگونه با انیمیشن و تصاویر رایانه ای در حال تکمیل وضعیت اصلی این سایت های باستانی است.
دکتر آنجاوی همچنین تحقیقات گسترده ای در مورد خانه اصلی سیده خدیجه همسر پیامبر گرامی اسلام- که اکنون به یک آبریزگاه عمومی تبدیل شده- نیز اشاره کرد و گفت درحال مکان یابی دقیق و ساخت مدلی رایانه ای از آن است. وی به استفاده از نقشه ها و کتب قدیمی از معماری دوره اسلامی و پس از آن در شهر مکه مشهور شده است.
عربستان سعودی سایت های قدیمی مکه و مدینه را به بهانه ایجاد زمینه برای حاجی شدن تعداد بیشتری از مسلمانان تخریب کرده و دیگر کمتر نشانی از مکه و مدینه پیامبر وجود دارد. دکتر آنجاوی یکی از منتقدان اصلی این روش آل سعود است.
دکتر آنجاوی که اکنون ۶۵ ساله است به دلیل تغییرات وسیع شهر مادری اش-مکه- و عدم تحمل این وضعیت، مجبور به کوچ به شهر جده شد. او در این شهر یک خانه با معماری سنتی و مطابق با خواسته های خود ساخته که بسیار زیبا است. او درخانه خود یک در قدیمی از مکه را به کار برده که ۲۰ سال پیش از یک مغازه عتیقه فروشی دراین شهر خریداری کرده بود.
او معتقد است در نیمه دوم قرن بیستم، حکومت پادشاهی عربستان با دلارهای نفتی، معماری و حیات قدیمی مکه و مدینه را نابود کرد؛ حیاتی که مربوط به دوره های مختلف بنی امیه، بنی عباس و عثمانی بوده اند.
آنجاوی می گوید از ۱۵ محله قدیمی مکه اکنون ۱۳ محله به طور کامل ناپدید شده اند. این موضوع تنها شامل سایت های اسلامی نمی شود بلکه کافه هاو چایخانه ها و حتی خانه های قدیمی نیز کاملا تخریب شده اند؛ به طوریکه «بشارت پیر» روزنامه نگار مسلمان اهل کشمیر در سال ۲۰۱۲ و پس از دیدار از مکه گفت وقتی اینجا قدیم می زدم فکر کردم مکه اصلا هیچ تاریخ باستانی و قدیمی ندارد.
این استاد معماری می گوید از دهه ۸۰ میلادی به بعد ۹۵ درصد سایت های اسلامی و باستانی مکه و مدینه نابود شده است و به جای آنها برج و هتل ساخته اند. آنجاوی می گوید برج ساعت مکه ۴۶ برابر کعبه ارتفاع دارد. او ساخت این برج را احمقانه می داند؛ با اینکه این برج را دوستش دکتر محمد بودو راش ساخته است!
آنجاوی نشان می دهد که اطلاعات خوبی از تاریخ اسلام دارد. او می گویدهتل ها باید از محل اصلی حرم شریف دور باشند؛ چرا که حتی وقتی خود پیامبر از مدینه به مکه مهاجرت کرد در ۵ کیلومتری مسجدالحرام یعنی منطقه «ابطح» سکونت گزید.
به هرحال این معمار دل شکسته سعودی، اکنون فقط در رویا، شهر قدیمی اش را می بیند و تنها به نقشه ها و تصویرسازی های خود از مکه قدیم دل خوش کرده است.
[۱] – دکتر سامی آنجاوی محقق و معمار برجسته اهل حجاز در عربستان سعودی. دانش آموخته معماری از انگلستان در رشته دکتری فلسفه در معماری اسلامی.وی بنیانگذار موسسه مطالعات معماری اسلامی عمار و المکیه المدنیه است.
منبع: الجزیره
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام