شفقنا افغانستان- روزنامه انصار در شماره امروز خود می نویسد: در حالیکه خطر تقابل قدرتهـای جهانی در منطقه و افغانستان بسیار جدی و نزدیك است، برخی منابع خبری با انتشار خبر دیدار پنهانی فرماندهان عملیاتی طالبان افغانستان در شمال کشور با مقامات روسیه در تاجیکستان، از احتمال آغاز (بازی بزرگ) مسکو در افغانستان خبر میدهند.
از سوی دیگر به رغمـ آنکه ائتلـاف امریکایی حاضر در افغانستان، سال ٢٠١٤ به ماموریت نظامی خود در کشور بعد از ١٣ سال پایان داد و از آن زمان نیروهای نظامی افغانستان با کمک نیروهای نظامی امریکایی و ناتو مسئولیت محافظت از کشور را به عهده دارند، اما ماه گذشته (باراک اوباما) رئیس جمهور ایالـات متحده اعلـامـ کرد که به دلیل افزایش حملـات طالبان، این کشور به حضور نظامی خود در افغانستان ادامه میدهد و ٩٨٠٠ نیروی کنونی خود در این کشور را حفظ میکند. پیش از این قرار بود خروج نیروهای نظامی امریکایی از افغانستان پیش از اتمامـ دوره دومـ ریاست جمهوری اوباما یعنی ماه جولـای سال ٢٠١٧ انجامـ گیرد. بر اساس برنامه جدید، تعداد نیروهای امریکایی حاضر در افغانستان با آغاز سال ٢٠١٧ به ٥٥٠٠ تن کاهش مییابد.
چندی پیش نیز سازمان ملل متحد اطلـاعات جدیدی از پیشروی طالبان در افغانستان منتشر کرد و در مورد وضعیت نابسامان امنیتی در کشورمان هشدار داد و به مقامات نظامی امریکا پیشنهاد داد تا در مورد اتفاقات و اوضاع افغانستان صادق باشند.
لـازمـ به ذکر است که در اواخر ماه گذشته، طالبان با تصرف سه روزه شهر استراتژیک و مهمـ (کندز) به بزرگترین دستاورد خود طی سالهای اخیر دست یافت. پس از سقوط شهر شمالی (کندز) به دست طالبان، بعضی از تحولـات نگران کننده در اوضاع امنیتی افغانستان حادث گردیده است. مواردی كه بیشترین اهمیت را دارند و با یکدیگر مرتبط هستند؛ عبارتند از:
١- نفوذ و پیشروی طالبان در شمال افغانستان
٢- فراتر رفتن حركتهـای طالبان از جنوب افغانستان و شمال غرب پاکستان.
گزارشها حاکی از این است که طالبان افغانستان در فصل جنگی سال جاری نسبت به گذشته در حالی بر شدت حملـات خود افزوده است که دولت کابل در مورد گسترش نفوذ این گروه پنهانکاری میکند.
از سوی دیگر و در حالی كه چندی است بحث حضور داعش در افغانستان افكار عمومی جهانی بویژه افغانستان را نگران كرده است؛ اما دولت وحدت ملی افغانستان با عبور سطحی و ساده از این امر، موجبات انتقاد شدید بسیاری از رسانههـای افغانستان نسبت به مخفی كاری دولت را فراهمـ ساخته است. گروه تروریستی داعش علیرغمـ عمر کوتاه چند ماهه در افغانستان، با کمک سازمانهای جاسوسی پاکستان، بعضی غربیهـا، اسرائیل و عربستان سعودی در حال ایجاد زیرساختهای لـازمـ برای حضور طولـانی مدت در افغانستان است. گروه مذكور با استفاده از وضعیت امنیتی نامناسب افغانستان در حال گسترش فعالیتهای خود در بخشهای مختلف کشور است.
دلـایل مداخله مسكو
مسلما روسیه حضور تروریسمـ طالبان، داعش، و… در کنار مرزهای کشورهای آسیای مركزی به عنوان حیاط خلوت و حوزۀ نفوذ و منافع خود را تحمل نخواهد کرد. روسهـا از دیر باز همسایگان شمالی افغانستان را به صورت سنتی به عنوان مناطق نفوذ خود ارزیابی میکنند. گسترش فعالیتهـای تروریستی به شمال افغانستان و درگیریهـای روزافزون نیروهای امنیتی با تروریستهـا در مناطقی که سابقا امن محسوب میشدند، بر نگرانیهـای روسیه میافزاید. این نگرانی به ویژه پس از سقوط شهر کندز در شمال کشور به دست طالبان، ابعاد مضاعف پیدا کرد و پس از آن روسهـا تلـاشهـای خود برای اعمال فشار بر دولت افغانستان به منظور تقویت نقش کشورهای منطقه برای مبارزه با تروریسمـ در افغانستان افزایش داده اند. شهر کندز از مناطق بسیار حساس و استراتژیک در شمال کشور محسوب میشود.
این شهر همـ برای طالبان، همـ برای دولت افغانستان و همـ برای همسایگان شمالی کشور به ویژه تاجیکستان و به تبع آن؛ روسیه، از اهمیت و حساسیت فراوانی برخوردار است. بندر راهبردی شیرخان که از طریق آمو دریا، افغانستان را به تاجیکستان وصل میکند، در همین ولـایت قرار دارد. علـاوه براین، کندز برای همه طرفهـای بازی در افغانستان، دروازه امنیتی شمال محسوب میشود و اگر طالبان بتوانند در کندز، جای پای خود را مستحکمـتـر کند، زمینه برای گسترش نفوذ و توسعه تروریسمـ به دیگر ولـایتهـای شمال افغانستان نیز فراهمـ خواهد گردید. به همین سبب، وقتی کندز سقوط کرد، عناصر محلی طالبان در برخی ولسوالیهـای تخار، بدخشان، بغلـان و سر پل دست به تحرکاتی زدند و موفقیتهـایی را نیز به صورت موقت، به دست آوردند. ضمن آن كه طالبان پس از کندز، عملیات سنگین نظامی را به منظور سقوط شهر شمالی میمنه راه اندازی کرد. با این حساب، بدیهی است که روسهـا بیشتر از پیش نگران توسعه تروریسمـ به شمال افغانستان شوند و این که آنها در نهایت بتوانند از این طریق راه خود را به سمت آسیای مرکزی و حوزه قفقاز باز کنند.
علـاوه براین، همراهی طالبان از سوی شمار قابل توجهی از تروریستهـای ازبک و تاجیک تبار تبعه کشورهای آسیای مرکزی، خطر رخنه و نفوذ آنها به روسیه را تقویت میکند. به این ترتیب، روسهـا از همـ اکنون تلـاش میکنند دولت افغانستان را مجاب کنند که به روسیه حق بدهد که شعاع امنیتی خود را تا بخشهـای وسیعی از شمال افغانستان گسترش دهد و با ایجاد نوعی همکاری نظامی میان کابل – مسکو، مانع از توسعه تروریسمـ به شمال و در نتیجه به خطر افتادن امنیت کشورهای آسیای مرکزی شود.
نتیجه گیری
در شرایط موجود، در صورتی كه افغانستان توانمندی مدیریت جنگ را از دست بدهد و امریکا طرح مبارزه با تروریسمـ را در دست گیرد، زمینه مداخله روسیه و دیگر كشورهـای همـ سو را به همراه خواهد داشت و افغانستان به محل منازعات بین المللی تبدیل خواهد شد.
اتخاذ هرگونه سیاست مخدوش و غیرشفاف در مبارزه و جنگ با گروه تروریستی طالبان، دولت وحدت ملی و مردمـ مسلمان افغانستان را به سوی سرنوشت تاریک و مصیبت بار خواهدكشاند. بنابراین وظیفه خطیر و آنی دولت وحدت ملی، جلوگیری از سقوط افغانستان در پرتگاه مرگبارِ تقابل قدرتهای منطقهای و جهانی است.
در حالی كه افغانستان، به عنوان یک کشور در حال گذار در حل و فصل مسائل امنیتی و منطقهای خود، به همراهانی قابل اعتماد نیاز دارد، چنین مینماید كه نظامیان خارجی افغانستان را ترک نخواهند كرد، حال آنکه میدان نبرد رقابتی جدیدی میان امریکا و روسیه در افغانستان گشوده خواهد شد. البته با توجه به تنگناهای مالی روسیه و معاملـات آتی روسیه با غرب، بعید بنظر میرسد روسیه بتواند در ابعاد گسترده و به مدت طولـانی در افغانستان حضور داشته باشد.
همـچنین تبعات و پیامد دخالت احتمالی روسها در جنگ افغانستان در فضای تعارض و دشمنی شدید با امریکا، ناتو، متحدین عرب اش در منطقه، برای مردمـ مسلمان افغانستان و كشورهای همسایه و منطقه بسیار پیچیده و پر هزینه خواهد گردید.
در شرایط و موقعیت جاری، حمایت دولت وحدت ملی و نیز كشورهای همسایه از گروههای جهادی افغانستان در تداومـ مبارزه و یا صلح با طالبان، تا حدی خواهد توانست مانع حضور قدرتهـای بزرگ در افغانستان گردد.
انتهای پیام