اخراج تاجران هزاره؛ عقده گشایی امارات و پیمانی که زود شکست

شیوخ امارات متحده عربی مجوز فعالیت 600 تاجر افغانستانی را لغو و آنان را مجبور به ترک آن کشور کرده که بدون شک، ناشی از عقده‌گشایی آنان در برابر افغانستان است و می‌توان گفت که روابط 2 کشور بر اثر این اقدام شیوخ خدشه‌دار خواهند شد.

به گزارش شفقنا افغانستان به نقل از فارس،چندی پیش دولت امارات متحده در یک اقدام خودخواهانه و بی‌سابقه جواز کار حدود 600 تاجر افغانستانی را لغو کرد و به این تاجران 10 روز برای گردآوری سرمایه خود که در بازار اقتصاد آن کشور تزریق شده، مهلت داد.

بر اساس گزارش‌ها بیش از 11 هزار تاجر افغانستانی در امارات مشغول به تجارت هستند و 600 تاجر اخراج شده، همه از قوم هزاره و شیعه این کشور هستند که بنابر دلائل نامعلومی توسط شیوخ عرب اخراج شده‌اند.

19 میلیارد دلار سرمایه به باد رفت

اخراج اجباری 600 تاجر هزاره سبب نابودی 19 میلیارد دلار شده و افغانستانی‌ها موفق نشدند این مبلغ را که در بازار اقتصاد «دوبی» و چند خلیفه‌نشین امارات تزریق شده، گردآوری کنند.

آگاهان اقتصادی افغانستان، این اقدام دولت امارات را خلاف قوانین این کشور دانسته و گفتند: در گذشته در صورتیکه یک تاجر عمل غیرقانونی انجام می‌داد، اخراج می‌شد، اما اینک 600 تاجر که هیچ جرمی را مرتکب نشده‌اند از سوی عرب‌ها اخراج شدند.

اخراج 600 تاجر هزاره بازتاب گسترده‌ای در جامعه افغانستان داشته و تمام اقوام افغانستان این اقدام دولت ابوطبی را محکوم کرده و آن را اقدام متعصبانه عنوان کرده‌اند.

با وجودی که دلیل اصلی و انگیزه محوری امارات از این اخراج مشخص نشده است، اما «آذرخش حافظی» مسئول روابط بین‌المللی اتاق‌های تجارت و صنایع افغانستان انگیزه این اخراج را ناشی از همکاری شیعیان افغانستان در حمایت از «حوثی‌ها» یمن که در حال جنگ با شیوخ آل‌سعود هستند، دانسته است.

با این وجود تاجران اخراج شده هزاره از «دوبی» دلیل و انگیزه اخراج اجباری خود را ناشی از شرکت افغانستانی‌ها در جنگ سوریه دانسته است.

3 دلیل کارشکنی امارات

جنگ برای نابودی داعش و بقای «بشار الاسد» در سوریه و همچنین حمایت از «حوثی‌ها» برای دفاع از سرزمین «یمن» اقداماتی است که بر حسب اظهار نظرهای کارشناسان سبب اخراج اجباری تاجران شیعه افغانستان شده است، اما کاردار سفارت امارات در افغانستان این انگیزه‌ها را مردود دانسته است.

با این وجود «علی‌جمعه الکعبی» کاردار امارات در کابل به وزارت خارجه افغانستان احضار شده و «حکمت‌خلیل کرزی» معاون سیاسی این وزارت با انتقاد از عمل‌کرد دولت ابوطبی نگرانی خود را ابراز داشته است، اما الکعبی گفت: سیاست دولت امارات، جلب سرمایه‌گذاری در این کشور بوده و در روشنایی همین سیاست، به شهروندان همه‌‌ کشورها، به‌ویژه افغانستان، خیر مقدم گفته‌ایم و دروازه‌های امارات به روی آنان همیشه باز خواهند بود.

الکعبی‌ آمار منتشر شده در رسانه‌ها را رد کرده و گفت: مسایل سیاسی در اخراج آنان نقشی ندارند و روند اخراج افراد از امارات عادی است و سال گذشته تعدادی از افغانستانی‌ها بدون در نظر گرفتن قوم، زبان و مذهب از این کشور اخراج شدند.

سخنان کاردار امارات در کابل در حالی است که «مسافر قوقندی» سخنگوی وزارت اقتصاد افغانستان مسئله اخراج 600 تاجر هزاره افغانستانی را نگران کننده خوانده و گفت: این مسئله دیگر فنی و اقتصادی نیست، بلکه اخراج دست‌کم 600 تاجر که تمام آنان از یک قوم هستند، خود مسئله‌ای سیاسی است که باید از مجاری سیاسی حل شود.

با این وجود، «احمدشکیب مستغنی» سخنگوی وزارت خارجه افغانستان در واکنش به اخراج 600 تاجر شیعه افغانستانی گفت: وزارت خارجه افغانستان این موضوع را جدی گرفته و به همین منظور هیئتی را برای بررسی دلیل اصلی اخراج این تاجران به ابوظبی فرستاده است.

با این وجود، اکثر مقامات دولت کابل از اخراج اجباری 600 تاجر هزاره اظهار نگرانی کرده‌اند و «محمد محقق» رهبر یکی از احزاب بانفوذ هزاره‌ها و معاون دوم رئیس اجرایی افغانستان گفت: مسئله اخراج مسئله سیاسی است و باید راه‌های دیپلماتیکی برای حل آن جستجو شود.

پیمانی که خیلی سریع نقض شد

این جنجال‌ها در حالی است که دولت تازه تأسیس «وحدت ملی» حدود 7 ماه است که زمام امور را به دست گرفته و  رئیس جمهور افغانستان در نخستین سفرهای خارجی خود در تاریخ 1393/11/22 به امارات متحده عربی رفت و علاوه‌بر دیدار با تاجران افغانستان با مقامات عربی نیز دیدار و برای گسترش و استحکام مسائل تجاری و اقتصادی گفت‌وگو کردند.

در این سفر مقامات ابوظبی توافق‌نامه‌ای استراتیژیک را با دولت کابل منعقد کرده و به موارد زیر توافق کرده است:

الف. طبق موافقتامه استراتیژیک، افغانستان و امارات برای دوستی و مشارکت بلندمدت، بر اساس احترام متقابل حاکمیت دولت‌ها و منافع مشترک در عرصه‌های سیاسی، امنیتی، اقتصادی، فرهنگی، دولت‌داری و حاکمیت قانون متعهد شده و همکاری خواهند کرد.

ب. در دیداری که رئیس جمهور با رئیس و اعضای صندوق توسعه‌ ابوظبی داشت، توافق کردند تا به کمک صندوق مذکور در کابل و اطراف آن پروژه‌های ساخت سدهای آبگردان، احیای جنگل‌ها و سدهای کوچک برق، آغاز شود و قرار بر آن شد تا هزینه مطالعات پروژه‌های مذکور را صندوق توسعه ابوظبی به عهده گیرد و بعد از آن صندوق مذکور یک کنفرانس منطقه‌ای را با شرکت صندوق‌های توسعه‌ای کشورهای عربی جهت تمویل پروژه‌های مذکور میزبانی کند.

ج. در دیدار رئیس جمهور با رئیس و اعضای اتاق تجارت ابوظبی، رئیس جمهور افغانستان از آنان خواست که در افغانستان سرمایه‌گذاری کنند و آنان تعهد کردند که در بخش‌های مختلف به‌ویژه در قسمت هواپیمایی، مخابرات، معادن، نفت و گاز و کشاورزی سرمایه‌گذاری خواهند کرد و آنان همچنین از رئیس جمهور افغانستان خواستند، در بخش‌های تحکیم و گسترش روابط میان بازرگانان و سرمایه‌گذاران کابل- ابوظبی تلاش بیشتر کند.

د. در همین سفر رئیس جمهور افغانستان با افغانستانی‌های مقیم امارات دیدار کرد و گفت: ما با دولت امارات متحده عربی به توافق رسیده‌ایم که کارگران افغانستانی پس از این مستقیماً با گذرنامه‌های افغانستانی برای کار وارد امارات متحده عربی شوند.

با وجودی که تازه حدود 4 ماه از امضای توافق‌نامه استراتیژیک کابل – ابوطبی می‌گذرد، دولت امارات جواز فعالیت 600 تاجر را لغو کرده و آنان را از خاک خود اخراج کرده و به این صورت حدود 19 میلیارد دلار به افغانستانی‎ها ضرر رسانیده است.

بر اساس عرف بین‌الملل افغانستان و امارات اکنون در حالت «الوداد» هم‌پیمانی قرار دارند و این اقدام ابوظبی  عهدشنکنی آنان در قبال این پیمان به شمار می‌رود.

با این وجود، اگر انگیزه اصلی اخراج 600 تاجر هزاره از امارات را ناشی از هم‌پیمانی آن کشور با عربستان سعودی بدانیم، بدون شک، دولت کابل نیز همانند ریاض با ابوظبی هم‌پیمان است و نباید یک هم‌پیمان را نسبت به هم‌پیمان دیگر ترجیح داد و بر حسب منشور سازمان ملل تمام دولت‌های مستقل دارای حقوق مساوی هستند.

یکی از اصلی‌ترین انگیزه اماراتی‌ها از اخراج 600 تاجر شیعه افغانستانی بدون شک، مشارکت آنان برای آزادی مردم سوریه و یمن است که دولت ابوظبی آن را خلاف منافع و مصالح منطقه‌ای خود می‌داند.

اثبات دوستی امارات با ریاض به هزینه افغانستان

همان‌طوری که اشاره شد ابوظبی و ریاض دوستی تاریخی دارند و اکنون جنگ افغانستان در خاک سوریه و یمن به ضرر آل‌سعود است و ابوظبی با این اقدام خود می‌خواهد دوستی خود را با ریاض به اثبات برساند.

در پاسخ هراس نخست ابوظبی می‌توان گفت که اصل در روابط بین‌الملل حاکمیت مستقل دولت‌ها است. اگر افغانستانی‌ها منافع آل‌سعود را در سوریه و یمن به مخاطره انداخته‌اند این موضوع را مقامات کابل و ریاض باید با هم از مجاری دیپلماتیکی حل کند نه اینکه امارات به عنوان کشور سوم و هم‌پیمان کشورهای اول و دوم از یکی از این کشورها انتقام‌جویی کند.

با آنکه افغانستانی‌ها حاضر در سوریه و یمن که در برابر خودخواهی‌های آل‌سعود در حال نبرد هستند نه از طرف دولت کابل فرستاده شده و نه از سوی تهران مجبور به شرکت در جنگ سوریه و یمن شده است.

با این وجود، اصلی‌ترین دلیل اخراج صدها تاجر افغانستان از امارات را می‌توان ناشی از عدم حسن نیت آن کشور در قبال افغانستان دانست و به این صورت در تلاش جست‌وجوی تخریب دوستی مذاهب و اقوام افغانستان است.

حسن نیت امارات به افغانستانی‌ها به خوبی معلوم است، طوری که ابوظبی با اندک‌ترین پیشرفت طالبان در سال‌های نخست زمامداری این گروه در افغانستان آنان را به رسمیت شناخته و نمایندگی یک گروه تروریستی را که برخلاف منافع و مصالح افغانستان فعالیت می‌کرد را در خاک خود پذیرفت.

اینک که افغانستان در 13 سال گذشته جان تازه‌ای به خود گرفته، اماراتی‌ها در تلاش هستند تا با افکار خودخواهانه خود دست‌آوردهای افغانستانی‌ها را نادیده گرفته و در تلاش تکرار تاریخ در این کشور شوند که اخراج 600 تاجر هزاره نمونه آن است.

اما از بین بردن دست‌آوردها و تخریب نظام حاکم در افغانستان کار سهل و ساده‌ای نیست و این اقدام مقامات ابوظبی تنها دورنمای روابط کابل – ابوظبی را خدشه‌دار خواهد کرد و دیگر هیچ افغانستانی به آن کشور اعتماد نخواهد کرد.

انتهای پیام

www.afghanistan.shafaqna.com