شفقنا افغانستان-آنانیکه با تاریخ منطقه آشنا هستند، به خوبی میدانند که دو هزار سال پیش راه ابریشم که افغانستان هم جزو آن میباشد، یک مسیر مهم اقتصادی و فرهنگی بین آسیای میانه و آسیای جنوبی، افریقا و اروپا بود. نقش موثر این راه در توسعه و ترقی کشورهایی که در مسیر آن قرار دارند هویدا میباشد.
تاریخ حاکی است که طول راه باستانی ابریشم بیش از هشتهزار کیلومتر بوده و در چین بیش از چهارهزار کیلومتر آن موقعیت دارد. چون چین ابریشم بسیار تولید میکرده و در این راه قدیمی وسیعترین حضور را دارا بوده، شاید به همین دلیل این جاده را راه ابریشم نامیدهاند. راه ابریشم به مدت صدها سال فراموش شده بود، اما چین بار دیگر در رویای احیای آن افتاده است. این بار اما نه با اسپ، شتر و پای پیاده بلکه با موتر، قطار و کشتی طی میشود و افغانستان هم سهمی از آن در اختیار دارد و از کشورهای مهم در این طرح به حساب میآید.
برای تحقق رویای چین که در برگیرنده اقتدار کشور، شکوفایی ملت و رفاه مردم است، راه ابریشم نوین به کشورهای مختلف جهان امتداد مییابد. قابل توجه است که بهدنبال اقتدار اقتصادی و سیاسی مجدد چین در عصر معاصر، این راه در کانون توجه قرار گرفته است و چین یک بار دیگر رویای برقراری راه ابریشم زمینی و آبی را طرح کرده و اقدام اولی را به سطح منطقه به راه انداخته؛ جادهای که رونق بازار سالهای دور چین بود و بسیاری را به این کشور کهن جذب کرد.
به تاریخ ۱۴ دسامبر ۲۰۱۴ اتحادیه خلق چین برای صلح و خلع سلاح یک برنامه مشترک بین افغانستان، پاکستان و چین را برای بررسی اوضاع امنیتی و اقتصادی افغانستان بعد از سال ۲۰۱۴ و همچنان برای معرفی چین معاصر و تحقق رویای چین برای احیای راه ابریشم زمینی و آبی برای اشتراککنندگان افغانستان و پاکستان به راه انداخت. بنده ریاست هیات افغانستان، و آقای خورشید محمود قصوری، وزیر خارجه اسبق پاکستان، ریاست هیات پاکستانی را به عهده داشت. اعضای مهم هیات هر دو کشور از فعالان جامعه مدنی، سیاستمداران، سفرای سابق و کارمندان اسبق ارشد دولتی بودند که از افغانستان آقای پرویز کاوه، مدیر مسوول روزنامه ۸صبح، عبدالغفور لیوال، رییس مرکز مطالعات منطقهای افغانستان، شعیب شریفی عضو برجسته مرکز تحلیل و ارزیابی افغانستان و کبیر صالحی پژوهشگر مرکز مطالعات استراتژیک افغانستان در این سیمینار اشتراک ورزیده بودند.
در روز اول برنامه آقای چورئو، سکرتر جنرال مرکز اتحادیه مردمی چین برای صلح و خلع سلاح برنامه را با سخنرانی جالب روی تاریخچه انکشاف اقتصادی چین و نقش فعال آن در آوردن صلح و ثبات منطقهای تخصیص داد. بعدا آقای قصوری به نمایندگی از پاکستان از ارتباطات تاریخی پاکستان با چین و افغانستان صحبت و از اشتباهات پاکستان در پالیسیهای امنیتی آن گفت. بنده به نمایندگی از هیات افغانستان در موارد مشکلات بیثباتی و ناامنیهای افغانستان عوامل گوناگون را مورد بحث قرار دادم و از حکومت چین در تشویق و ترغیب کردن پاکستان برای بازماندن آنان از همکاری با تروریستان درخواست نفوذ کردم. در مورد سرمایهگذاریهای فعلی چین ابراز امتنان کرده خاطر نشان کردم که تجهیز، تسلیح و تمویل تروریستان توسط پاکستان باعث کندی کار شرکتهای چینی در افغانستان میشود. بعدا در سخنرانیهای جداگانه آقای کاوه از دستآوردهای یازده سال گذشته تفصیلا معلومات ارایه کرد و بهخاطر صلح و ثبات دایمی در منطقه پیشنهادات مشخص خویش را در عرصه افزایش ارتباطات مردمی هر سه کشور کلیدی دانست.
آقای شریفی با نظراندازی مختصر روی ناامنیهای سه دهه اخیر از حکومت چین درخواست کرد تا اینکه در آوردن صلح در افغانستان فعالیتهای دیپلوماتیک و اقتصادی خویش را بیشتر سازد. در بخش بعدی برنامه آقای لیوال ریاست مجلس را عهدهدار شد و در آغاز کمکهای اقتصادی و سرمایهگذاریهای چین را برای افغانستان مهم ارزیابی کرد و همچنان برنامههای مشترک اقتصادی سهجانبه بین افغانستان، چین و پاکستان را نیاز مبرم دانست. در ادامه آقای کبیر صالحی ضمن بررسی اولویتهای همکاری اقتصادی بین افغانستان، چین و پاکستان، خاطرنشان ساخت که سه کشور ناگزیر اند تا منافع ملیشان را در روشنایی منافع منطقهای مورد بازنگری و بازاندیشی قرار دهند؛ زیرا در دنیای امروز تحقق منافع ملی جز از رهگذر منافع فراملی میسر نیست.
با در نظر داشت یافتههای این سفر دهروزه و مطالعات توضیح میشود که راه ابریشم زمینی و آبی بیش از دو هزار سال قبل از شهر «شیان» در شمالغرب چین آغاز میشد اما راه آبی در اطراف استان «گوانگ دونگ» در جنوب چین و تعدادی از استانهای جنوبی و شرقی را شامل میشد. حالا چین میخواهد راه جدید آبی ابریشم در قرن بیستویکم را راهاندازی کند و دولت چین بسیار امیدوار است که ثمره روابط خود با آسیای جنوبی، جنوبشرقی، آسیای میانه و آسیای شرقی را در این راه جدید خلاصه کند و راهاندازی آن را یک رویداد بزرگ و موفقیت برای سیاستهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی خود میپندارد. چین معتقد است که کشورهای منطقه با توجه به اشتراک مساعی و بنیادهای اقتصادی و سیاسی مطلوب و براساس خواست مشترک مردم خود قدرت راهاندازی این جاده را دارند.
با استفاده از راه ابریشم افغانستان میتواند به کشورهای شرق دور و اروپایی صادرات داشته باشد. ما شاهد میزان کاهش درآمد در واردات خود نیز خواهیم بود. با استفاده از پروژههای مربوط به راه ابریشم سرمایهگذاران چین و افغانستان میتوانند در هر دو کشور سرمایهگذاری کنند. همچنان کوریدور واخان یکی از دروازههای مهم راه ابریشم بوده که قبلا صادرات و واردات افغانستان از آن راه ترانزیتی به کشورهای خارجی صورت میگرفت. احیای این کوریدور فیصدی قابل ملاحظه در مصارف واردات کشور کاهش میآورد و حتی احیای مجدد این کوریدور میتواند مواد خام معدن مس عینک را با استفاده از همین راه به چین انتقال دهد. پس اهمیت اقتصادی این راه نه تنها به افغانستان بلکه به کشور چین نیز سودآور است.
جغرافیای منطقه هم نشان میدهد که چین و کشورهای منطقه از طریق راههای زمینی و آبی به یکدیگر مرتبط هستند و این، کار را برای رفتوآمدهای اموال تجارتی آسانتر میکند. افزون بر این دولت چین بر این باور است که همکاری این کشورها بر مبنای همسایگی، صلح و ثبات و همچنین اعتماد متقابل شکل گرفته است. دولت چین اعتقاد دارد که کشورش و مناطق همجوار، بازارهای اقتصادی بزرگ هستند که با ایجاد مسیرهای جدید همکاری میتوانند به بازارهای موفق اقتصادی برای منطقه و جهان تبدیل شوند. هکذا در شرایطی که دنیا با بحرانهای مالی مختلفی روبهرو شده، نزدیکتر شدن چین با کشورهای مختلف منطقه و راهاندازی راه جدید زمینی و آبی ابریشم به منزله یک گام بزرگ در توسعه ساختارهای اقتصادی و رشد اقتصادی پایدار این کشور محسوب میشود.
چین بزرگترین شریک تجاری آسیا است و ارزش معاملات تجارتی و اقتصادی آنها در سال به ۴۰۰ میلیارد دالر میرسد و حجم سرمایهگذاری متقابل چین و این کشورها بیش از ۱۰۰ میلیارد دالر میباشد. اینها آمار و ارقام خوبی برای کشورهایی چون افغانستان است که احتمالا در آینده بخشی از راه ابریشم جدید خواهند بود.
دولتمردان چین و حتی کارشناسان منطقهای و جهانی با طرح جاده ابریشم جدید و ایجاد بانک سرمایهگذاری زیرساختی آسیا و مرکز تبادلات فرهنگی چین با کشورهای منطقهای و آسیایی امیدوارند منطقه را به شکوفایی سابق اقتصادی بازگردانند. برای همین رییسجمهور چین میگوید هر زمانیکه چین و کشورهای جهان بخواهند آیندهای روشن با ایجاد راه جدید ابریشم در انتظار آنها خواهد بود. چین بسیار امیدوار است با این رویا نه تنها چین بل بیش از ۴۰ ممالک دیگر بهشکلی از اشکال به یک مرکز تجاری مرتبط شده توسعه یابند.
یادداشت: داکتر محمد نجیب عزیزی در بخشهای اقتصاد و سیاستهای دولتی به سطح مافوق دکترا در امریکا، جاپان و انگلستان تحصیل کرده و در سیمینارهای بینالمللی مقالاتی در مورد موضوعات اقتصادی، روابط بینالملل، تجارت و انکشاف و همکاریهای منطقهای ارایه میکند. در سیزده سال گذشته، ایشان در وزارت مالیه رییس بودجه و در وزارتهای معارف، ترانسپورت، و مخابرات مشاور و همچنان با بانک جهانی، بانک آسیایی و دیگر نهادهای بینالمللی همکار بودند.
منبع:روزنامه هشت صبح
انتهای پیام