خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا افغانستان)
حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمد حسن همتی ، نویسنده و پژوهشگر حوزوی در گفتگو با خبرنگار شفقنا افغانستان، ضمن تبریک آغاز ماه مبارک شعبان به همه مسلمانان جهان، این ماه را سرشار از فضیلت و عظمت خوانده و گفت: براى ماه شعبان جايگاه بزرگ و پر فضيلتى در احاديث و روايات اسلامى از سوى پيشوايان دينى توصیف شده است.
* راجع به فضیلت و اهمیت ماه شعبان توضیحاتی بفرمایید.
همتی: در ابتدا حلول ماه مبارک شعبان را به شما و همه مسلمانان جهان تبریک و تهنیت عرض می کنم و امیدوارم که همه ما توفیق استفاده شایان از برکات این ماه پرفضیلت را داشته باشیم.
عرض شود که این ماه پرفضیلت است به این خاطر که اولاً شخصيت هاى بزرگ و ارزشمند كه از ستارگان آسمان ولايت و امامت به شمار مى آيند، در ماه شعبان ديده به جهان گشوده اند مانند ولادت با سعادت حضرت اباعبداللّه الحسين (ع) كه در روز سوم ماه شعبان اتفاق افتاده و نيز در روز چهارم اين ماه ولادت با سعادت حضرت ابوالفضل (ع) رخ داده، در روز پنجم آن ولادت حضرت سجاد(ع) مى باشد و همچنين در پانزده شعبان ولادت پر بركت قطب عالم امكان حضرت ولى اللّه الأعظم مهدى موعود اتفاق افتاده است.
علاوه بر موارد ذكر شده طبق برخى روايات، نيمه اين ماه شب قدر به شمار آمده كه پيشوايان دينى به احياء و شب زنده دارى آن سفارش و تأكيد كرده اند.
همینطور ماه شعبان، ماه بسيار شريفى بوده و منسوب به پيامبر اكرم (ص) است به همین دلیل می توان گفت که این ماه دارای فضائل و اهمیت فراوان است.
*جایگاه “شعبان” در احادیث و روایات اسلامی چگونه است؟
همتی: ما در روایات و احادیث اسلامی نیز موارد فراوانی در ارتباط با ماه شعبان، جایگاه آن و توصیه به اعمال ویژه ی این ماه داریم.
رسول خدا (ص) فرمودند: «رجب شهر اللّه و شعبان شهرى و رمضان شهر امّتى»؛ رجب ماه خدا و شعبان ماه من و رمضان ماه امت من است.
همچنين فرمودند: شعبان ماه من است؛ خدا بيامرزد كسى كه مرا به ماه من اعانت كند. در حديثى ديگر پيامبر مى فرمايد: ماه شعبان ماهى است كه اعمال انسانها بالا مى رود در حاليكه مردم از آن غفلت مى كنند.
همينطور از امام علي (ع) گزارش شده كه فرمودند: ماه شعبان ماه رسول خدا (ص) است.
*چه اعمالی برای ماه شعبان توصیه شده است که انجام آنها دارای فضیلت و ثواب است؟
همتی: اعمال زيادى در ماه شعبان وارد شده ولى آنچه از روايات استفاده مى شود اين است كه بهترين دعاها و ذكرها در اين ماه استغفار است. هر كه در هر روز اين ماه هفتاد مرتبه استغفار كند مثل آن است كه هفتاد هزار مرتبه در ماههاى ديگر استغفار كرده است.
عمل ديگرى كه در اين ماه سفارش شده صدقه دادن است؛ اگرچه به اندازه نصف دانه خرمايى باشد.
از جمله اعمالى كه در ماه شعبان به آن بسیار سفارش شده، تمرين سكوت است که در این باره آن ماجرای معروف در زمان پیامبر(ص) که برای عده ای از اصحاب در رویارویی با دشمن اتفاق افتاد و از دهان برخی از آنان انواری ساطع شد و حضرت در پاسخ به پرسش درباره علت این نور،فرمودند: اين نورها به جهت اعمال برادران شما است و يك يك آنها را نام برده و فرمودند: همه نيكبخت مى شوند جز كسانى كه در امور ديگران سركشى مى كنند.
همچنین در اين ماه صلوات بر محمّد و آل محمد(ص) بسيار سفارش شده است؛ در مجموع در اين ماه انجام نماز، روزه، زكات، امر به معروف و نهى از منكر، صدقه بر فقرا و مساكين، نيكى به پدر و مادر و همسايگان و اصلاح بين بستگان سفارش بسيار شده است.
*روزه داری در ماه شعبان چه فضیلت هایی دارد؟ با توجه به اینکه پس از این ماه، رمضان المبارک خواهد آمد آیا پیوندی می توان میان روزه ماه شعبان و رمضان در نظر گرفت؟
همتی: روزه در ماه شعبان از اعمال موکد و سفارش شده این ماه است به طوریکه رسول خدا(ص) مى فرمايند: شعبان ماه من است ،هر كس يك روز از اين ماه را روزه بدارد بهشت بر او واجب مى شود، و در برخى احاديث از شعبان به سيد و سرور ماهها تعبير شده است.
حضرت رسول (ص) مى فرمود:شعبان ماه من است پس روزه بداريد براى دوستى و محبت پيامبر خود و براى تقرّب و نزديك شدن به پروردگار. و در حدیثی از امام سجاد(ع) آمده است که از پدرم حسين بن على (ع) شنيدم كه او نيز از پدرش اميرالمؤمنين (ع) شنيده است كه مى فرمايد: هر كس روزه بدارد ماه شعبان را براى محبّت پيامبر(ص) و تقرّب به سوى خدا، خدا او را دوست دارد، او را به كرامت و بزرگوارى خود در قيامت نزديك گرداند و بهشت را بر او واجب نمايد.
روزه ماه شعبان به خصوص در پنجشنبه ماه ثوابى بسيار دارد، روايت شده كه در هر پنجشنبه ماه شعبان آسمانها را زينت مى كنند، پس ملائكه عرض مى كنند: خداوندا روزه داران اين روز را بيامرز و دعاى آنها مستجاب مى شود.
بنابر این جدای از اینکه روزه داری در هر وقت که برای انسان میسر باشد به خصوص ماه شعبان دارای اجر و ثواب فراوانی است. البته ماه شعبان و رمضان هر کدام فضیلت های خاص خود را دارند اما به عبارتی می توان شعبان را مقدمه و درآمدی بر ورود قوی و مضاعف به میهمان الهی در ماه مبارک رمضان دانست.
*برای ماه شعبان مناجات هایی وجود دارد و سفارش شده است؛ از جمله “مناجات شعبانیه”، در خصوص اهمیت و محتوای این مناجات توضیحاتی بفرمایید.
همتی: يكى از كارهايى كه بزرگان و پيشوايان دين در اين ماه انجام مى دادند، مناجات با خدای متعال است و از جمله این مناجات ها، مناجات معروف شعبانيه است كه اميرالمؤمنين و فرزندان او در ماه شعبان مى خواندند.
مناجات شعبانیه، مناجاتى است كه براى اهلش عزيز و گرامى می باشد و براى خاطر آن به ماه شعبان مأنوس شده بلكه انتظار آن را مى كشند و مشتاق آمدن ماه شعبان مى شوند.
در آن مناجات علوم سرشارى در كيفيّت معامله بنده با خداى متعال است كه در آن اظهار ادب در طريق معرفت حق ، سؤال و دعا و استغفار نسبت به خداى خود بيان شده و استدلالات ظريف و لطيفى كه سزاوار مقام عبوديّت براى استحكام مقام اميدوارى مناسب حال مناجات است، ذكر كرده و دلالت صريح و روشن در معناى قرب و لقاى خداوند و ديدار او تنظيم شده است كه به آن وسيله شبهات انسانها و شكيّات منكران و وحشت اهل شك و شبهه را برطرف كرده است.
*اصولا در ماههای پرفضیلت سفارش به دعا کردن شده است؛ چگونه در این ایام باید دعا کرد تا مورد پذیرش درگاه الهی قرار گیرد؟
همتی: دعا غير از قرائت و خواندن كلمات و حروف است، تا اينكه بداند چه مى گويد؟ و از پروردگار خود چه درخواست مى كند؟ در اين صورت بر دعا كننده صدق نمى كند كه از پروردگار خود فلان چيز را خواسته است بلكه الفاظى را قرائت كرده است.
خداى متعال مى فرمايد: «امّن يجيب المضطر اذا دعاه و يكشف السّوء» و نيز در جاى ديگر مى فرمايد: «ادعونى استجب لكم»
قدر و عظمت دعا و ادعیه را كسى مى داند كه صاحب دل آگاه و قلبى آكنده از محبت كوى دوست باشد چون در قرآن به صراحت بيان شده است براى كسى كه قلبى آگاه و گوشى شنواى از حقيقت دارد، شهادت و گواهى را به همراه مى آورد و غافلان، از معرفت آن دور و از فوائد بزرگ و انوار درخشان آن مهجوراند.
باید از فرصت های پیش آمده برای دعا و نیایش به درگاه ایزد منان استفاده کرد و با خلوص نیت هر آنچه حاجت داریم از خداوند متعال بخواهیم و امید داشته باشیم تا مورد لطف الهی و مرحمتش قرار گیریم.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com