شفقنا افغانستان -حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ محمد اسحاق فیاض به مناسبت فرارسیدن پایان سال تحصیلی و پیش از تعطیلی حوزه های علمیه در ماه مبارک رمضان٬ در دیدار با طلاب حوزه علمیه نجف اشرف توصیه هایی به آنها ایراد کردند. معظم له در سخنانی مسائل موارد اهتمام طلاب در رابطه با وظایف ایشان را ذکر کردند و جایگاه ویژه حوزه علمیه نجف اشرف در میان دیگر مدارس جعفری اشاره کردند.
در زیر به خلاصه توصیه ها و نکات مهمی که ایشان در سخنرانی خود برای طلاب ایراد کردند، اشاره می شود:
1- حفظ اعتدال، حقیقت جویی و عمق فکری در پژوهش های حوزه علمیه، امتیاز برتر حوزه علمیه نجف محسوب می شود و همین موضوع باعث توجه جهان به این حوزه به عنوان قبله پژوهشی شده است. حوزه علمیه نجف با همین امتیاز فکری، با دشواری ها، بی عدالتی ها و تجاوزگری های رژیم های ستمگر مقابله کرد و فقها، اندیشمندان و علما را در بدترین شرایط و تاریک ترین دوره ها فارغ التحصیل نمود. این حوزه با وجود ظلم و ستم و اعمال محدودیت علیه افراد خلاق، شخصیت ها و طلاب موجود در آن، به هیچ یک از افکار افراطی متمایل نشد بلکه تاریخ درخشان و ناب خود را حفظ کرد و تا زمانی که ستون های این مدرسه بر هدایت قرآن عظیم و سنت مطهر برآمده از اهل بیت (علیهم السلام) مبتنی باشد، دنباله روی سنت نبی رحمت (صلی الله علیه و آله) و سیره اهل بیت (ع) مطهرشان خواهد بود. رسول گرامی اسلام (ص) بهترین مثال ها را در حفظ نهاد مقدس فکری اسلام به دور از اختلافات به کار بردند، اما شرایط و اوضاع آن روزها در آن اختلاف ایجاد کرد؛ در این وضعیت خداوند متعال آیه «انک علی خلق عظیم» را به منظور از بین بردن اختلافات در بین مردم نازل کرد. امام علی (ع) روش ایشان را در پیش گرفتند و هرچند که به وی ستم کردند و به منزلش حمله کردند و حرمتش را نگاه نداشتند، اما این اقدامات ایشان را هرگز از میانه روی با مخالفان و منکرانش باز نداشت و در رفتار با انها از اخلاق قرآنی و سنت نبوی تجاوز نکردند.
لذا بر ماست که این میراث طیبه را از طریق برخورد مناسب، گشاده رویی، مودت و رفتار پسندیده با مردم حفظ کنیم.
2- دو علم مهمی که در پژوهش های این حوزه علمیه به آن استناد می شود، علم فقه و اصول است، زیرا تمامی اعمال و وظایف مردم از سوی خداوند تعالی مبتنی بر این دو علم است. بنابراین طلاب وظیفه دارند همواره نسبت به مطالعه این دو علم، تعیین حدود آنها و اهتمام به قرائت و مباحثه در مورد آنها اقدام کنند. فقه و اصول دو علم مرتبط به هم هستند و مدرسه فقهی از مدرسه اصولی متولد می شود زیرا فقه مستقل از اصول نیست و هرچه جهان و مسائل ان توسعه یابد، به روز می شود و هرچه وقایع جدید رخ دهد، فقه توسعه می یابد و مستلزم توسعه علم اصول است. از همین منظر علم فقه با علومی چون پزشکی و مهندسی های گوناگون قابل مقایسه نیست زیرا موضوع این علوم خاص است، در حالی که موضوعات علم فقه جامع و در تمامی زمینه هاست و نیازمند تلاش، جدیت و زمانی است که تلف کردن آن مگر در ضروریات شایسته نیست.
اما تمایل برخی به علم فلسفه، توسعه و پیگیری مسائل آن، تکیه به آن و صرف وقت در مسائل غیرمهم آن که اصولا در علم اصول فقه متداول است، درست نیست و تباه کردن عمر است و چه بسا ساختار فکری مضری باشد.
3- گاهی اوقات به گوش می رسد که برخی از طلاب تمایل دارند به موسسات و نهادهای مذهبی بپیوندند. ما معتقدیم که نهادهای درون حوزوی برای ایشان مضر است و موجب محدودیت طلاب می شود و سزاوار است که طلاب در جست و جوی دروس و اساتید برتر، آزادی خود را حفظ نمایند. همه کسانی که اقدام به تاسیس این نهادها می کنند، در برابر خدا و پیامبرش (ص) و امیرالمومنین (ع) و صاحب الزمان (عج الله تعالی فرجه) و همین طور در برابر علمای گذشته مسئولند. لذا وظیفه ما حفظ این حوزه علمیه، استقلال آن و عدم ارتباط آن به دولت یا نهادهای دینی و مدنی است.
حوزه علمیه و سیستم آموزشی، اقتصادی و سیاسی آن باید مستقل باقی بماند. حوزه علمیه همواره به این شاخصه شناخته شده است که درهم و دیناری از هیچ یک از دولت ها قبول نمی کند.
باید همانند علمای گذشته، گرسنگی و فقر را تحمل کرد اما به منظور حفظ جایگاه این مدرسه دینی، چیزی از دولت ها قبول نکرد. طلاب این حوزه کارکنان دولت نیستند بلکه در نزد حضرت صاحب الزمان (عج) موظف اند و وظیفه آن ها خدمت به دین و مذهب است.
تعطیلات تابستانی به ویژه در ماه مبارک رمضان فرصتی طلایی برای طلاب است تا دروس و کتاب های خود را مرور کنند. ماه رمضان ماه برکت، ارشاد و بیان احکام شرعی است؛ مردم کشور احکام شرعی و حد و مرز آن را به خوبی نمی دانند و این وظیفه علما، خطبا و طلاب است که احکام شرعی را در مجالس، شب های رمضان و پس از نمازهای جماعت برای آنها تشریح کنند. توجه و اهتمام همه باید در ابتدا اهتمام به احکام شرعی از قبیل طهارت، نماز، روزه، معاملات ابتدایی و از این قبیل احکام باشد و پس از آن بیان آداب و اخلاق و فضایل رسول اکرم(ص)، ائمه اطهار (ع) و مصائب و احوال آنها باشد.
طالب علم همچنین نباید وظیفه دعوت مردم به اعتدال، وحدت کلمه، وحدت صف، هم بستگی، اتحاد و دوری از نفاق را فراموش کند؛ نفاق به دین و دنیای ما لطمه وارد می کند هم چنان که مانع از کمک به فقرا، ضعفا، ایتام، بیوه ها و بیماران می شود.
از دیگر وظایف طلاب دعوت از مردم به مطالبه خدمات ضروری خود هم چون آب سالم، برق، بهداشت و مسکن مناسب به شیوه مسالمت آمیز از دولت است؛ این موضوع وظیفه ما و وظیفه شما است.
حضرت آیت الله العظمی فیاض در پایان دیدار خود با طلاب برای فرج امام زمان (عج) و دفع بلا و شر جنایتکاران تروریست از کشور عراق و حفظ جوانان امت دعا کردند و از طلاب و حاضران نیز خواستند که دست از دعا برندارند.