شفقنا افغانستان – طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان، محدودیتهای گسترده بر فعالیت نهادهای آموزشی و دسترسی به آموزش در این کشور وضع کردهاند؛ محدودیتهای که باعث شده است میلیون کودک و نوجوان واجد شرایط، به آموزش دسترسی نداشته باشند.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، وزارت معارف طالبان در تازهترین اقدام خود، با تصویب لایحهای، دانشآموزان پسر و آموزگاران مرد را مکلف کرده است که در مکاتب لباس سنتی به تن کنند.
در متن این لایحه که به دسترس خبرنگار شفقنا قرار گرفته است، آمده است که دانشآموزان صنفهای اول تا نهم باید «پیراهن و تنبان» به رنگ آسمانی بپوشند و کلاه سفید یا دستار(عمامه) به سر داشته باشند.
در این لایحه افزوده شده است که دانشآموزان صنفهای دهم تا دوازدهم باید «پیراهن و تنبان» به رنگ سفید بپوشند و دستار به سر داشته باشند.
وزارت معارف طالبان در این لایحه گفته است که آموزگاران مکاتب نیز باید پیراهن و تنبان و دستار یا حداقل کلاه بپوشند.
براساس این لایحه، آموزگاران «ادارات تعلیمات اسلامی» باید پیراهن و تنبان و دستار بپوشند.
در لایحه همچنین آمده است که لباس دانشآموزان و آموزگاران باید از حد تعیینشده کوتاه یا دراز، تنگ و چسب و نازک نباشد.
«لباس و فرهنگ قبیله»
وزارت معارف طالبان هدف از تغییر لباس دانشآموزان و آموزگاران مکاتب افغانستان «ایجاد رانظم و انضباط، تقویت روحیه آموزش و اطاعت در دانشآموزان، ایجاد احساس مشترک میان دانشآموزان خانوادههای مالدار(سرمایهدار) و غریب، ایجاد تمایز میان دانشآموزان و سایر اشخاص و تقویت فرهنگ لباس اسلامی» گفته است.
این لایحه که به تأیید هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان نیز رسیده است، پیش از این با عنوان کلی «لباس شرعی» منتشر شده بود و در نسخهی نهایی هرچند کلمه «شرعی» از عنوان آن برداشته شده است، اما هدف کلی آن «تقویت فرهنگ لباس اسلامی» گفته شده است.

اما بسیاری از شهروندان افغانستان به این لایحه واکنش نشان دادهاند و آن را «لباس و فرهنگ قبیله» دانستهاند.
شهروندان افغانستان به این باور هستند که لباس تعیین شده از سوی طالبان برای دانشآموزان و آموزگاران مکاتب، لباس سنتی عشایر و روستاییان پشتون در مناطق جنوبی افغانستان است و هیچ سنخیتی با لباس و فرهنگ تمام مردم افغانستان و این کشور با تنوع فرهنگی و قومی، ندارد.
محمد موسی عسکری، یک شهروندان افغانستان با اشاره به تنوع فرهنگ لباس پوشیدن مردم در ولایتهای مختلف این کشور میگوید که طالبان حداقل «کلاه قندهاری» خود را بر مردم تحمیل نکنند.
او میگوید، اگر برای دانشآموزان و آموزگاران لباس سنتی درنظر گرفته میشود، بگذارند که دانشآموزان هر ولایت مطابق فرهنگ خود لباس بپوشند، نه اینکه فرهنگ «یک قوم» و «یک منطقه» بر همه تحمیل شود.
این شهروند افغانستان بهعنوان نمونه میگوید که مردم در بدخشان، بامیان و کابل با ساکنان ولایتهای جنوب لباس و فرهنگ لباس پوشیدن متفاوت دارد و درست نیست که فرهنگ لباس پوشیدن مناطق جنوب بر ساکنان این مناطق نیز تحمیل شود.
محمد داوود، یک شهروند دیگر افغانستان نیز میگوید که افغانستان یک کشور چند ملیتی است و هرقوم و منطقهی آن فرهنگ لباس پوشیدن خود را دذرد، نباید فرهنگ یک قوم بر همه «تحمیل» شود.
عبدالرحمان کامل، دیگر شهروند افغانستان نیز میگوید که در مناطق جنوب بیست سال مانع مکتب رفتن مردم شدند، اما حالا میخواهند فرهنگ لباس پوشیدن مناطق جنوب را بر همهی مردم «تحمیل» کنند؛ چنین کاری بخشی از «سرکوب» و اقوام و فرهنگ متنوع مردم افغانستان است.
«لنگی در عصر هوش مصنوعی»
شماری دیگر از شهروندان افغانستان از تحمیل لباس سنتی بر دانشآموزان و آموزگاران افغانستان از سوی طالبان در «عصر هوش مصنوعی» و تلاش انسان برای زندگی در مریخ، به عنوان یک «عقبگرد» یاد میکنند.
امید سروری، از شهروندان افغانستان میگوید: «تحمیل یونیفورم سنتی بر دانشآموزان و استادان نه نشانه هویت است و نه مایه پیشرفت، بلکه ابزاری برای سرکوب آزادی و تثبیت تفکر واپسگرایانه است.»

او افزوده است: «آموزش نیازمند دانش، آزادی و تفکر انتقادی است، نه انجماد در سنتهایی که هیچ نسبتی با آینده ندارند. طالبان بهجای اصلاح نظام آموزشی، آن را به قربانی ایدئولوژی خود تبدیل کردهاند، اما تاریخ نشان داده است که تحمیل جهل هرگز بر آگاهی پیروز نمیشود.»
عبدالرحمان قاسمی، یک شهروند دیگر افغانستان میگوید: «اگر هدف برابری است، چرا این برابری فقط در لباس باشد، نه در امکانات آموزشی، کیفیت درس، یا فرصتهای شغلی؟ اگر طالبان میخواهند فرهنگ اسلامی را تقویت کنند، اول از اخلاق، عدالت و سواد شروع کنند، نه از زورگویی در لباس.»
او افزوده است: «اگر به دنبال پیشرفت کشور هستند، بجای تحمیل پیراهن و تنبان، روی توسعه کتابخانهها، آزمایشگاهها و منابع آموزشی تمرکز کنند.اما شاید اصل ماجرا چیز دیگری است وقتی چیزی برای ارائه نداری، همیشه سعی میکنی حواس مردم را با مسائل سطحی پرت کنی.»
شهروندان افغانستان میگویند که این کشور برای توسعه و پیشرفت نیاز به استفاده از روشهای مدرن آموزشی دارد، اما با تحمیل روشهای سنتی، کشور نه تنها پیشرفت نمیکند، بلکه هر روز بیشتر رو به انحطاط میرود.
آنان شیوههای آموزشی طالبان از تحمیل لباس گرفته تا نصاب آموزشی، بخشی از پروژه ترویج افراطگرایی در افغانستان میدانند و در مورد پیامدهای آن هشدار میدهند.
