شفقناافغانستان- همزمان با چهارمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت، کمیسیون جنگ افغانستان در کنگره ایالات متحده دومین گزارش خود را درباره حضور و جنگ ۲۰ ساله امریکا در افغانستان منتشر کرده است. این گزارش که بر پایه مصاحبه با دهها مقام پیشین افغان و امریکایی تهیه شده، تأکید میکند شکست امریکا در افغانستان بیش از آنکه ناشی از تاکتیکهای میدانی باشد، ریشه در ضعفهای استراتژیک و تصمیمگیریهای مبهم واشنگتن داشته است.
به گزارش شفقناافغانستان؛ کمیسیون جنگ افغانستان نهادی مستقل است که در سال ۲۰۲۱ و به ابتکار کنگره تأسیس شد. تازهترین یافتههای این کمیسیون، وابستگی شدید نهادهای افغانستان به کمکهای مالی، امنیتی و فنی امریکا را یکی از دلایل فروپاشی نظام پیشین عنوان میکند؛ وابستگیای که برخلاف سیاست اعلامی واشنگتن مبنی بر خوداتکایی دولت کابل بود. گزارش تأکید دارد که استفاده از پیمانکاران و سیستمهای موازی، حاکمیت افغانستان را تضعیف کرده و شکنندگی نهادهای دولتی را پایدار ساخته است.
در بخش دیگری از گزارش، به آغاز دیرهنگام مذاکرات صلح امریکا با طالبان اشاره شده و تصریح گردیده که گفتوگوها زمانی شدت گرفت که واشنگتن دیگر اهرم فشار لازم را در اختیار نداشت. کمیسیون همچنین بازی دوگانه پاکستان را یکی از عوامل کلیدی ناکامیها دانسته است؛ کشوری که در عین همکاری با امریکا، پناهگاههای امن طالبان را در خاک خود حفظ کرد و انکار نمود.
گزارش تازه کنگره، فساد سیستماتیک، نبود اجماع سیاسی، نارضایتی عمومی و رویکرد مبهم واشنگتن در افغانستان را از دیگر عوامل شکست خوانده است. در این گزارش آمده است که تلفات غیرنظامیان ناشی از حملات هوایی امریکا، همراه با فساد گسترده، اعتماد مردم افغانستان به دولت را به شدت کاهش داد.
کمیسیون در جمعبندی گزارش تأکید میکند تصمیم به خروج نیروهای امریکایی، اعتماد نیروهای امنیتی افغانستان را از بین برد و طالبان را جسورتر ساخت؛ به گونهای که با فرار اشرف غنی، این گروه بدون شلیک حتی یک گلوله توانست کابل را تصرف کند.
چهار سال پس از خروج امریکا، نهادهای مستقل بینالمللی هشدار میدهند افغانستان بار دیگر به پناهگاه امن گروههای تروریستی بدل شده است. به گفته کارشناسان سازمان ملل، داعش خراسان در حال تقویت حضور خود بوده و القاعده متحد اصلی طالبان نیز در مسیر بازسازی و احیای دوباره قرار دارد.
این در حالیست که انتشار این گزارش، بار دیگر نشان میدهد که واشنگتن با وجود هزینههای هنگفت، فاقد یک استراتژی روشن و منسجم در افغانستان بود. در عین حال، غفلت از فشار مؤثر بر پاکستان و بیتوجهی به واقعیتهای اجتماعی و سیاسی افغانستان، زمینه را برای بازگشت طالبان و احیای گروههای تروریستی فراهم ساخت؛ خطری که اکنون نه تنها افغانستان، بلکه امنیت جهانی را تهدید میکند.
