شفقنا افغانستان – مارگو داویه، خبرنگار رادیو بینالمللی فرانسه (RFI)، در گزارشی از مرزهای اسلامقلعه و اسپینبولدک افغانستان، از وضعیت هزاران پناهجوی افغان خبر داده که هر هفته از ایران و پاکستان اخراج و به کشورشان بازگردانده میشوند؛ انسانهایی خسته، بیپناه و بیدرآمد که پس از سالها تحمل تبعیض و خشونت در کشورهای میزبان، اکنون به سرزمینی بازمیگردند که دیگر برایشان آشنا نیست.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ به گفتۀ این خبرنگار، در اسلامقلعه صدها خانواده از ایران بازمیگردند؛ برخی با حمایت سازمان جهانی مهاجرت (IOM) و برخی دیگر به دستور مقامات طالبان. او توصیف میکند: «گروهی از مردان لاغر و رنگپریده با لباسهای کار و بدون هیچ وسیلۀ شخصی، پشت میز کارکنان سازمان مهاجرت صف بسته بودند.»
یکی از بازگشتکنندگان، صاحبخان، که همراه با دو پسر خردسالش از ایران اخراج شده، میگوید: «پسرم را در خیابان گرفتند. وقتی خواستم او را آزاد کنند، ما سه نفر را با هم بازداشت کردند و بدون پول و لباس به افغانستان فرستادند.» او میگوید شاهد بدرفتاری پلیس ایران با مهاجران بوده است.
عبدالناصر، یکی دیگر از اخراجشدگان، روایت میکند که مقامات ایرانی به افغانها گفتهاند: «ما دیگر شما را نمیخواهیم. اگر ظرف سه روز نروید، با زور بیرونتان میکنیم.» او افزود که پسرش در بیمارستان بستری بود اما فرصت درمان کامل نیافت.
پناهجویان میگویند پس از آغاز جنگ ایران و اسرائیل، فضای نفرتپراکنانه علیه افغانها شدت گرفت و بسیاری از مهاجران به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» بازداشت یا مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.
در جنوب کشور، در گذرگاه اسپینبولدک، روزانه صدها مرد، زن و کودک از پاکستان به افغانستان بازگردانده میشوند. رحمتالله، مردی ۷۵ ساله که ۴۵ سال در پاکستان زندگی کرده، میگوید بدون بررسی مدارک شناسایی بازداشت و به افغانستان منتقل شده است.
مقامهای طالبان در این منطقه میگویند روزانه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ خانواده را پذیرش میکنند و به هر خانواده ۱۰ هزار افغانی (حدود ۱۰۰ یورو) کمک مالی میدهند. اما فعالان میگویند پس از خروج پناهجویان از اردوگاهها، زنان با محدودیتهای شدید مواجه میشوند.
به گفتۀ منابع محلی، از آغاز سال جاری میلادی تاکنون حدود ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند؛ در حالی که رژیم طالبان هنوز هیچ برنامۀ رسمی برای اسکان یا اشتغال آنان اعلام نکرده است. همزمان گزارشها حاکی از آن است که پس از درگیریهای اخیر طالبان با نیروهای پاکستانی، روند اخراج مهاجران افغان در پاکستان دوباره تشدید شده است.
