شفقنا افغانستان- روزنامه افغانستان در مصاحبه ای به آخرین وضعیت تکنولوژی معلوماتی در کشور و دست آورد های وزارت مخابرات، با وحیدی وزیر این وزارت خانه پرداخته که مت کامل آن به شرح زیر می باشد:
عبدالرزاق وحيدي: باعث افتخار من است و از شما نيز تشکر مي کنم. نهادهاي دولتي به همه رسانه هاي چاپي، راديويي و تلويزيوني و رسانه هاي ديجيتال ضرورت دارد تا بطور واضح و شفاف و به درستي تلاش ها، موفقيت ها، و مشکلات موجود را اطلاع رساني نمايد تا واقعيت ها براي شهروندان و نمايندگان آنها روشن گردد. همچنين به منظور جلوگيري از بروز هر گونه شايعات و اطلاعات نادرست، وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي متعهد است تا در همه بخش ها و موضوعات مربوطه، به طور گسترده و به موقع اطلاع رساني نمايد.
– جناب وزير، شما وضعيت فعلي مخابرات و تکنالوژي معلوماتي در افغانستان را چگونه توصيف مي کنيد؟
از سال 2001 به اين سو سکتور مخابرات و تکنالوژي معلوماتي در افغانستان پيشرفت هاي قابل توجهي داشته است. طوري که آمارهاي اخير نشان مي دهد، حدود 18.5 ميليون نفر به خدمات مخابراتيGSM و بيش از 400000 نفر به خدمات مخابراتي لين ثابت وCMDA دسترسي دارند. علاوه بر آن، بيش از 3 ميليون نفر به اينترنت دسترسي دارند که از آن جمله تقريبا 2 ميليون نفر از اينترنت نسل سوم (3G) که از سوي شرکت هاي مخابراتي عرضه مي گردد استفاده مي نمايند و بقيه از طريق DSL و ماهواره به اينترنت دسترسي دارند. بر اساس تحقيقي که توسط اداره انکشاف بين المللي ايالات متحده (USAID) در سال 2012 انجام شده، 80 درصد از زنان بطور مستقيم و غير مستقيم به تلفون هاي موبايل دسترسي دارند. حدود 89 فيصد تحت پوشش قرار داشته و تقريبا به ارزش 2.5 ميليارد دالر در اين سکتور سرمايه گذاري شده است.
قابل تذکر است که شرکت پست افغانستان، با آنکه به روش قديمي فعاليت مي کند، خدمات پستي عادي و سريع (اکسپرس) را براي شهروندان افغانستان در داخل و خارج از کشور عرضه مي کند. اداره تنظيم خدمات مخابرات افغانستان(ATRA) حرفه اي تر و فعال تر از گذشته فعاليت مي کند. روش ها و پاليسي هاي جديد براي نظارت و کنترول بر کيفيت و کميت خدمات عرضه شده ايجاد گرديده است.
-شما در مورد دستاوردها صحبت کرديد. چالش ها چه اند؟
وزير مخابرات: چالش هاي بسياري وجود دارند که از شروع کار من در وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي به آنها توجه و رسيدگي صورت گرفته است. وقتي به اين وزارت آمدم، متوجه شدم که در ديدگاه استراتژيک وزارت ضعف و نارسايي هاي جدي وجود دارد، که در نتيجه بعضي پاليسي هاي موجود به درستي تطبيق نمي گردد و منجر به مشکلات زيادي مي گردد. مانند افزايش هزينه و کاهش کيفيت خدمات انترنتي به دليل وابستگي به پاکستان در قسمت خدمات اينترنتي. بعضي از پاليسي هاي ديگر حتي به درستي و بطور جامع پلانگذاري نمي شدند، مانند ضعف مديريت در توزيع پايه هاي مخابراتي، که مشکلات زيادي را به بار مي آورد. در قسمت ايجاد استراتژي در سطح کلان ضعف هاي کلي وجود داشت، خواه در قسمت هزينه پرداختي به پاکستان براي اتصال به اينترنت و يا مشکلات در پايه هاي شرکت هاي مخابراتي. بعضي اقدامات خصوصي سازي در سکتورها در جمله در شرکت افغان تليکام و اداره تنظيم خدمات مخابراتي افغانستان نبايد صورت مي گرفت، تا از سوء استفاده جوانب ذيدخل خصوصي جلوگيري صورت گيرد. معمولا تلاش بر اين بوده تا انحصار وزارت در قسمت فايبر نوري و بعضي بخش هاي ديگر حفظ گردد، که اين يک اقدام کاملا غير ضروري بوده و در نتيجه توسعه فايبر نوري در سطح ملي ناقص مانده است. زيربناها به نفع شهروندان توسعه نيافته ولي اکنون ما در حال برنامه ريزي براي تطبيق پاليسي همه جانبه براي ايجاد دسترسي به اشتراک گذاري هستيم. تاکنون پروسه هاي موقت و مقطعي دنبال مي گرديد و ساختارهاي ناقص پيش مي رفت، مانند نداشتن ايستگاه زميني در کابل براي AFSAT و عدم موجوديت راه هايي استفاده از فرستنده هاي آزاد. ديجيتال سازي واقعي تلويزيون ها صورت نگرفت در حالي که دو ماه قبل به پايان رسيد. با آنکه زيربناها از قبل موجود بود، پروسه ها و طرزالعمل هاي اتصال به شبکه تطبيق نگرديده است. حکومت الکترونيک هنوز در مراحل اوليه مي باشد و تلاش ها براي پيشبرد آن در حال انجام است. در حال حاضر امور بسيار ابتدايي در وزارت ها بسيار زمانگير مي باشد و وزارت ها فاقد سيستم ديجيتال و واحد براي حفظ و طي مراحل اسناد مي باشد. ما راهکارهاي آسان الکترونيکي را براي شهروندان در همه ادارات دولتي پياده سازي مي نماييم. 70 فيصد کارمندان وزارت ها از مهارت هاي ابتدايي کامپيوتري بي بهره اند و شگفت آور اينکه اين براي رفع اين مشکل تا هنوز اقدامي نشده بود، اما ما تلاش داريم اين مشکل را رفع سازيم. ما در حال کار روي پروژه هاي ظرفيت سازي به عنوان راه حل بلند مدت هستيم. ما تلاش داريم تا انستيتوت تکنالوژي معلوماتي و مخابراتي افغانستان را با دانشگاه هاي برتر جهان وصل سازيم تا اين نهاد را به کانون تکنالوژي تبديل نماييم.
– جناب وزير، چگونه اين چالش ها را رفع خواهيد کرد؟
وزير مخابرات: ما سه برنامه عمده را طرح نموده ايم که پس از تصويب از سوي کابينه و پارلمان، جهت رفع اين چالش ها روي دست گرفته خواهد شد.
اتصال منطقوي:
ما مي خواهيم محيط رقابتي اي را در ميان کشورهاي منطقه براي کاهش هزينه اينترنت و افزايش عرضه خدمات ايجاد نماييم. هدف بلند مدت وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي اين است تا افغانستان را به يک مرکز ترانزيت الکترونيک در منطقه تبديل نماييم که عوايد بسيار قابل توجهي براي کشور خواهد داشت. مي توانم بگويم که ما در آستانه ايجاد «جاده ابريشم ديجيتال» هستيم و در مورد اتصال همه کشورهاي نزديک از جمله کشور چين از طريق کريدور واخان صحبت کرده ايم.
در هشت ماه گذشته، اولويت کاري عمده وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي بهبود کيفيت خدمات اينترنت براي کاربران بوده است. تاکنون ما دو مشکل را متوجه شده ايم. اول، ما بيش از حد به مسير پاکستان وابسته ايم، که مشکلاتي را به بار آورده است. مثلا نرخ اينترنت بلند است و هنوز هم کميت پايين است و از جانب ديگر توزيع مراکز مخابراتي در اوايل بطور پلان نشده صورت گرفته و برج هاي مخابراتي بدون برنامه ريزي جامع نصب گرديده اند.
در اين قسمت ما مذاکرات چند جانبه و همه جانبه اي را با کشورهاي منطقه مانند ترکمنستان، ازبکستان، قزاقستان، قرقيزستان، ايران، چين و روسيه آغاز کرده ايم.
پاليسي دسترسي آزاد: اين مادر همه پاليسي هاي نظارتي در آينده خواهد بود. اين پاليسي مبتني بر همکاري، همزيستي و رقابت خواهد بود. نمي توان جزئيات اين طرح را در اينجا توضيح داد، ولي مي توانم بگويم که اين پاليسي به عنوان پاليسي مقرراتي و نظارتي عمده مخابرات در سطح کاربردي عمل خواهد کرد و در چارچوب قوانين مربوطه در کشور تنظيم خواهد گرديد. همه شرکت هاي مخابراتي و انترنتي خصوصي و دولتي چه در حال حاضر يا در آينده بايد با همديگر هماهنگ، سازگار و در همکاري متقابل باشند. همه دارايي هاي فيزيکي غير منقول بايد به اشتراک گذاشته شود و جوانبي که دارايي هاي خود را به اشتراک مي گذارد، ماهانه 10 فيصد حق الامتياز از جوانب ديگر اخذ مي نمايد. همه دارايي هاي فيزيکي قابل انتقال مي تواند با رضايت متقابل بين دو يا چند شرکت و بدون موافقت ساير شرکت ها به اشتراک گذاشته شود. بر اساس اين پاليسي، دو يا چندين شرکت انفرادي نمي تواند خارج از اين پاليسي سرمايه گذاري مشترک و يا همکاري هاي کوتاه مدت و يا بلند مدت نمايد که مقررات آن را نقض نمايد. توسعه فعاليت هاي تجارتي جديد توسط هر شرکت بايد بر اساس حق الامتياز صورت گيرد. همه شرکت هاي جديد که در اين تجارت مي خواهند فعاليت نمايند، بايد از چنين الگويي پيروي نمايند.
در قسمت حکومت الکترونيکي، برنامه ريزي براي متمرکز سازي پلتفرم ها و سيستم هاي مديريت معلوماتي در ميان ادارات مختلف دولتي انجام شده است. براي اين منظور، يک پاليسي جامع و واقع بينانه حکومت الکترونيکي ايجاد شده است و ما در مرحله قبل از تطبيق بسياري از جنبه هاي حکومت الکترونيکي مي باشيم. ما بعضي برنامه هاي آزمايشي را در بعضي ادارات دولتي روي دست گرفته ايم، اما هدف اصلي ما اين است که معلومات پراکنده را بهم ارتباط دهيم که به شفافيت، پاسخگويي و موثريت بيشتر در امور مديريتي روزمره منجر مي گردد. ما در حال حاضر بر تبادله و گردش الکترونيکي اطلاعات و اسناد ميان ادارات دولتي متمرکز مي باشيم تا کار سريع تر و شفاف تر انجام شود، و در عين حال، ما يک سيستم را براي ثبت، طي مراحل و تحويل دهي پاسپورت ايجاد نموده ايم.
حکومت الکترونيک فقط يک پروژه يا يک برنامه نيست، بلکه برنامه جامعي است که نياز به ايجاد فرهنگ کاري براي تغيير ديدگاه، نگرش و اجراآت دارد. با اين حال، ما متعهد به انجام اين کار هستيم و خوشبختانه، تمويل کنندگان بين المللي از جمله بانک جهاني مشتاق به حمايت از اين پروژه مي باشد.
از سوي ديگر، چهارمين پروژه بلند پروازانه اي که وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي روي دست دارد، راه اندازي AFSAT 2 تا پايان سال 2016 است. ما با بعضي سازمان هاي فضايي گفتگو کرده ايم و به ما گفته شده که با مبلغ يکصد ميليون دالر مي توانيم ماهواره اي با 24 فرستنده داشته باشيم. به علاوه ما توافق کرديم تا اين پول را در 10 سال بصورت اقساط ده ميليوني پرداخت نماييم. ما اميدواريم جوانب تمويل کننده بين المللي به ما حدود 10 ميليون دالر در سال براي اين پروژه کمک نمايد.
– جناب وزير، نمونه اي از آنچه را که شما تا کنون در قسمت کيفيت و کاهش هزينه اينترنت انجام داده ايد، توضيح دهيد؟
وزير مخابرات: وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي با طرح اتصال منطقه اي دو هدف را دنبال مي نمايد. هدف اول کاهش وابستگي به پاکستان و پيدا کردن مسيرهاي جايگزين براي دريافت اينترنت بود. خوشبختانه، به تازگي دو قرارداد انترنت 10 گيگابايتي را با قزاقستان با هزينه هاي 75000 و 85000 دالر و قرارداد ديگري با ايران با هزينه 105000 دالر را نهايي کرديم که در مقايسه با پاکستان بسيار ارزان تر و با سرعت بهتر است. يک قرارداد ديگر 10 گيگابايتي با قرقيزستان امضا شده و در حال حاضر تحت آزمايش فني قرار دارد. وقتي اين قراردادها اجرايي گردد، مي توانم به شما اطمينان دهم که قيمت اينترنت بصورت قابل ملاحظه اي پايين خواهد آمد و کاربران، خدمات با کيفيت بالايي را دريافت خواهند کرد. لازم به ذکر است که با وارد کردن اينترنت از قزاقستان، ما تا حدي به هدف بلندمدت خود که تبديل افغانستان به مرکز ترانزيت اطلاعات در منطقه است، دست يافته ايم.
– شما در مورد نبود ديدگاه استراتژيک در سکتور مخابرات و تکنالوژي معلوماتي صحبت کرديد، چه چيزي باعث مي شود شما با نگاه متفاوتي کار نماييد؟
وزير مخابرات: من تلاش دارم تا به تدريج از «رويکرد پروژه محور» به سوي «برنامه محور» شدن حرکت نماييم. من کاملا بر شناسايي پتانسيل هاي منطقه اي براي افغانستان و همچنين نوسازي و بازنگري در نيازمندي هاي مقرراتي، ايجاد يک طرح ملي توسعه مخابراتي، که وجود ندارد، تطبيق دسترسي به اطلاعات از راه دور، راي دهي از راه دور، راه اندازي مجدد تذکره الکترونيکي، شروع پاسپورت الکترونيکي تمرکز دارم.
پاليسي هاي در حال توسعه در وزارت مخابرات عبارت اند از پاليسي رشد صنعت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي، طرزالعمل داخلي اداره تنظيم خدمات مخابراتي افغانستان، طرزالعمل کنترول و سنجش کيفيت، پاليسي دسترسي آزاد، قوانين جديد امنيت سايبري، قانون معاملات الکترونيکي، قانون امضاي ديجيتال، پلان ملي توسعه مخابرات.
بايد تصريح نمايم که وقتي قوانين جديد از سوي کابينه و پارلمان کشور منظور و تاييد گردد و به مرحله اجرا گذاشته شود، شرايط تغيير خواهد کرد و بيشتر براي رشد سکتور مساعد خواهد بود.
– فايبر نوري يکي از مهمترين پروژه ها در افغانستان است. لطفا در مورد پيشرفت اين پروژه توضيح دهيد؟
وزير مخابرات: بر اساس تازه ترين معلومات موجود در وزارت، 23 ولايت به شبکه فايبر نوري وصل گرديده است. در پنج ولايت به کمک مالي بانک جهاني کار جريان دارد و الي 2017 تکميل خواهد شد. طرح جديد که به نام «فايبر در خانه» ياد مي شود در شهرهاي عمده افغانستان اجرا مي گردد. هشت ولايت ديگر به دلايل مختلف از جمله کمبود منابع مالي، ناامني و نبود جاده مناسب هنوز تحت کار نيست. در طول چند ماه گذشته، بر حل مشکلات مالي اين پروژه متمرکز بوديم. خوشبختانه، بانک جهاني بطور مقدمات از برنامه حمايت نموده و برخي سرمايه گذاران خصوصي آماده تامين مالي پروژه ها هستند. مي توانم اطمينان دهم که در طول چند سال آينده همه ولايات افغانستان به شبکه فايبر نوري متصل خواهد شد. و من بطور جدي به اجراي اين طرح ملي متعهدم.
در گذشته، همچنين عدم هماهنگي و همکاري بين نهادهاي مربوطه زيربناها قابل مشاهده بود. ما طرحي را ايجاد کرده ايم و اکنون در مرحله نهايي امضاي تفاهم نامه با ادارات مربوطه مانند دافغانستان برشنا شرکت، وزارت احيا و انکشاف دهات، شهرداري ها و وزارت فوايد عامه قرار داريم. وقتي اين تفاهم نامه به امضا برسد، هزينه هاي عملياتي کاهش و سرعت کار براي توسعه فايبر نوري افزايش خواهد يافت.
هيچ پاليسي واضحي براي جلب سکتور خصوصي براي سرمايه گذاري در برنامه هاي زيربنايي کليدي مانند فايبر نوري وجود ندارد. اخيرا تيم تخنيکي وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي، پاليسي دسترسي آزاد را طرح نموده است که به زودي جهت تصويب به کابينه ارائه خواهد شد. وقتي اين پاليسي نهايي گردد، ما مي توانيم سرمايه گذاران خصوصي را به سرمايه گذاري در توسعه و گسترش شبکه فايبر نوري در سراسر کشور تشويق کنيم. من مطمئن هستم که اين پاليسي به ما کمک خواهد کرد تا اين تکنالوژي را در سال هاي آينده به واقعيت تبديل کنيم.
– دستاوردهاي شما در قسمت حکومت الکترونيک چيست؟
وزير مخابرات: ما تفاهم نامه اي را با نه وزارتخانه کليدي و يک سازمان مستقل نهايي نموده ايم. بر اساس اين تفاهم نامه، وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي از نزديک با وزارت ها کار مي کند و به آنها در قسمت تطبيق حکومت الکترونيک مهارت هاي تخنيکي و حمايت هاي لازم را فراهم مي سازد. اين روند توسط محترم احمد ضيا مسعود، نماينده ويژه رييس جمهوري در حکومتداري خوب رهبري مي شود.
وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي ارزيابي کاملي را براي سنجش ظرفيت تخنيکي موجود و شناسايي شکاف ها براي تطبيق حکومت الکترونيک در وزارت ها انجام داده است. اين ارزيابي براي تطبيق اين برنامه در ادارات دولتي استفاده خواهد شد و اولين بخش کار وصل ساختن سيستم هاي موجود ارتباطات و اسناد خواهد بود.
توزيع ديجيتال پاسپورت ملي توسط وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي نهايي گرديده و توسط کابينه تصويب شده است. وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي سيستم هاي الکترونيکي را براي ثبت نام آنلاين، پرداخت پول و توزيع ايجاد نموده است. سه اداره دولتي از جمله وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي، دافغانستان بانک و وزارت امور داخله در اين پروسه شامل بودند. تفاهم نامه هايي براي همکاري طرح گرديده و قرار است هفته آينده امضا شود. اکنون ما با دو اداره اي که ذکر شد، در حال اجراي مرحله آزمايشي اين برنامه هستيم. وقتي برنامه نهايي گردد، آن را راه اندازي خواهيم کرد. از نظر من اين برنامه نقطه عطف مهمي در حکومت الکترونيک در افغانستان خواهد بود. توزيع پاسپورت بصورت ديجيتال به شفافيت در پروسه کمک خواهد نمود و سهولت هاي بيشتري براي شهروندان به وجود خواهد آورد و به احياي شرکت افغان پست که در طول سال هاي اخير ناديده گرفته شده، کمک خواهد کرد.
-جناب وزير، توضيحات شما ما را به عمق دنياي مدرن تکنالوژي و نوآوري برديد. آيا پيامي براي خوانندگان ما داريد؟
وزير مخابرات: در وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي، ما از منافع افغان ها و افغانستان محافظت خواهيم کرد و تلاش خواهيم نمود تا بهترين خدمات را که سزاوار مردم افغانستان است، عرضه نماييم. اما نبايد فراموش کنيم که که محدوديت ها و چالش هاي زيادي وجود دارد. وزارت مخابرات و تکنالوژي معلوماتي متعهد است تا افغانستان را به يک «جامعه مدرن اطلاعاتي» تبديل نمايد. بايد منتظر پيشرفت هاي بيشتر باشيم.
انتهای پیام
www.af.shafaqna.com