شفقنا افغانستان- ایندیپندنت نوشت: مشکل پایان نیافتن جنگ در عراق و سوریه این است که اکثر بازیکنانش یا آنقدر قوی هستند که نبازند یا آنقدر ضعیف که نتوانند پیروز شوند.
مذاکرات صلح سوریه بین دولت و مخالفان در ژنو به بن بست رسیده و چشم انداز توافقی موفقیت آمیز در آن دیده نمی شود زیرا هر دو طرف از یکدیگر متنفر هستند و طی پنج سال گذشته برای از بین بردن همدیگر تلاش کرده اند. بعید به نظر می رسد آنها حاضر باشند قدرت را جز از لحاظ جغرافیایی بین خود تقسیم کنند. دراین صورت هر یک از طرفین قلمرو کنونی خود را حفظ کرده و می کوشد با نیرو های مسلحی که در اختیار دارد از آن دفاع کند.
به سختی می توان این بدبینی را رد کرد. برخی از گروه های قدرتمند نظامی در ژنو حاضر نشدند؛ مثل داعش و جبهه النصره. البته اگر آنها را دعوت هم می کردند به احتمال زیاد نمی آمدند. هنوز بر سر اینکه دقیقا چه کسی تروریست است اختلاف نظر وجود دارد. از طرفی عربستان سعودی سعی می کند جیش الاسلام را که متحدش است به جلو هل دهد و از طرف دیگر ترکیه که یکی از موثرترین متحدان آمریکا علیه داعش است بر سر حذف کردهای سوریه پافشاری می کند.
مشکل پایان نیافتن جنگ در عراق و سوریه این است که اکثر بازیکنانش یا آنقدر قوی هستند که نبازند یا آنقدر ضعیف که نتوانند پیروز شوند. برخی کشور ها موجودیت خود را در جنگی می بینند که نباید آن را ببازند و برخی کشورهای دیگر مانند عربستان و ترکیه بیش از حد اعتبار خود را صرف رسیدن به هدفشان (به گفته خودشان برکناری بشار اسد) کرده اند.
بعضی وقت ها یک جنگ نه به دلیل توافق بلکه به دلیل خستگی طرفین به پایان می رسد. شاید بتوان در مورد سوریه نیز این را در بهترین حالت تصور کرد. آتش بس های نظامی منطقه ای نیز همین را نشان می دهد. مانند جنگ داخلی ۱۵ ساله در لبنان که به یک آتش بس منجر شد ولی مشکل اینجاست که گروه های فرقه گرایی همانند داعش و النصره بقا، زندگی و ایمان خود را در راه مبارزه با کسانی می دانند که به عنوان دشمنان شیطانی خود تصور می کنند. از این رو آنان مانند جنگ سالاران لبنانی نیستند که گاهی اوقات منافع مشترک شان را در نکشتن همدیگر می دیدند.
هرچند ممکن است نتایج مثبتی از مذاکرات ژنو بدست نیاید اما چشم انداز سیاسی منطقه کمی بیشتر از گذشته به صلح نزدیک می شود. مداخله نظامی روسیه طی چهار ماه گذشته بیانگر آن بود که قرار نیست بشار اسد قدرت را از دست بدهد، هرچند بعید است او به پیروزی قاطعانه ای نیز برسد. او تنها به دلیل افزایش حمایت ایران، روسیه، حزب الله لبنان است که در قدرت باقی مانده وگرنه ارتش او قدرت چندانی ندارد. رییس جمهور اسد شاید نخواهد در گفت وگوهای ژنو شرکت کند، اما او بیش از هر زمان دیگری به متحدان خارجی خود وابسته شده که نمی خواهند درگیر یک جنگ بی پایان در سوریه شوند.
کم کم برندگان و بازندگان جنگ سوریه آشکار می شوند. به نظر می رسد داعش به طور فزاینده ای مورد حمله طیف وسیعی از دشمنانش با پشتیبانی نیروی هوایی آمریکا و روسیه قرار گرفته است. با این حال شکست داعش به این زودی ها بعید است. ایالات متحده مدام تصرف الرمادی را در بوق و کرنا می دمد اما هم اکنون پیشمرگ های کرد عراقی که شهر سنجار را پس گرفتند پنج ماه است حقوقی دریافت نکرده اند زیرا دولت منطقه ای کردستان ورشکسته است. ارتش سوریه نیروی های اندکی دارد و با اینکه به لطف روسیه روحیه شان افزایش پیدا کرده اما هنوز خستگی یک جنگ پنج ساله را با خود دارند. کرد های سوریه پیروز شدند، اما نمی خواهند گوشت قربانی توسط آمریکا شوند، از طرفی هم نگران مداخله دولت ترکیه هستند.
تا اینجای کار می توان گفت بازنده بزرگ این جنگ ترکیه بوده است. بله ترکیه ای که به نظر می رسید در سال ۲۰۱۱ دارد از چنین موقعیت بزرگی برای گسترش نفوذ خود در خاورمیانه استفاده می کند. تصویر این کشور به عنوان یک اقتصاد شکوفا و ممزوج کردن اسلام با دموکراسی برای جماعت کثیری از معترضان عربی که به دنبال سرنگونی حکوت های دیکتاتوری و جایگزینی آن بودند، یک دولت ایده آل به شمار می رفت اما رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه به سرعت نشان داد که او به دنبال تسلط بر اعراب سنی و بر ضد شیعیان است. او علیه کردها و حتی سکولارهاست. ترکیه در ابتدا از اخوان المسلمین حمایت کرد اما بعد به حمایت از داعش، النصره و گروه های افراطی جهادی روی آورد یا با آن ها مدارا کرد.
این یک اشتباه فاجعه بار برای سوریه و ترکیه بود. تمام رویاهای نئو عثمانی اردوغان یعنی ساختن دوباره ترکیه به عنوان یک قدرت بزرگ خاورمیانه با این کارها بر باد فنا رفت و نتیجه ای معکوس به همراه آورد. چگونگی عملکرد او نسبت به این شکست به ویژه در ماه های آینده و در نحوه برخورد با تلاش های روسیه و آمریکا برای پایان دادن به این بحران مشخص خواهد شد.
اردوغان، رییس جمهور ترکیه یا باید با حذف ترکیه از شمال سوریه موافقت کند یا دخالت نظامی ترکیه در این منطقه را تشدید کند که حملات سنگین تری را به دنبال خواهد داشت. تحلیل گران منتقد در ترکیه می گویند او سال گذشته قصد حمله به سوریه را داشت اما توسط ژنرال ارشد ارتش ترکیه مهار شد. از زمان مداخله نظامی روسیه و سرنگونی یک جت روسی توسط یک جنگنده اف ۱۶ ترکیه در ۲۴ نوامبر احتمال درگیری نظامی ترکیه در سوریه بیشتر شده است. در حال حاضر حرکت نیروهای ترکیه به سمت شمال سوریه با مخالفت آمریکا و مقاومت جنگنده ها و ضد هوایی های روسی مواجه می شود.
هنوز زود است که جنگ در سوریه و عراق پایان یابد. چون هنوز بازنده ها و برنده های واقعی این جنگ معین نشده اند. شاید دولت اسد و مخالفانش در ژنو به توافق نرسند، اما قدرت ها خارجی حمایت کننده از آنها در هردو سو، بی نهایت مشتاق اند که این جنگ به پایان برسد.
منبع : ایندیپندنت
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام
برای عضویت در تلگرام شفقنا افغانستان لینک زیر را کلیک کنید:
https://telegram.me/shafaqnews