یک پژوهشگر دین به بیان مهم ترین شاخص های اخلاقی در زیست مسلمانی پرداخت و گفت: خوش رویی و خوش رفتاری، صبر و بردباری، عفو و گذشت، تواضع و فروتنی از مهم ترین ویژگی های اخلاقی در زندگی مسلمانان است. ویژگی هایی که اگر رعایت شود بسیاری از آسیب ها و مشکلات رایج در جامعه نظیر خشونت و پرخاشگری را مشاهده نمی کنیم بنابراین لازم است بررسی های اساسی و جدی صورت بگیرد که چرا نهادهای فرهنگی ما در تفهیم شاخص های اساسی و مهم زیست اخلاقی و مسلمانی در جامعه موفق عمل نکردند.
دکتر محمدرضا محمدنیا در گفت و گو با خبرنگار شفقنا زندگی، به مهم ترین ویژگی های اخلاقی در زیست مسلمانی اشاره کرد و افزود: در واقع دین اسلام همواره پیروان خود را به حُسن خلق، نرمخویی و ملایمت در گفتار و رفتار فراخوانده و از درشتی و تندخویی بازداشته است؛ این آموزه یکی از مهمترین عوامل قدرت، موفقیت و پیروزی انسان در زندگی است. قرآن کریم خطاب به پیامبر اکرم(ص) میفرماید: « تو اخلاق عظیم و برجستهای داری.» پس اخلاق نیکو عامل موفقیت پیامبر (ص) در جذب قلوب انسانها و گسترش دین است. خداوند پیامبران خود را از میان انسانهای مهربان و خوش اخلاق برگزیده تا بهتر و آسانتر در قلبها نفوذ کنند. بنابراین خوش اخلاقی باید اولین و بارزترین ویژگی فرد مسلمان در زندگی فردی و اجتماعی باشد.
خوش رویی و خوش اخلاقی اولین و بارزترین ویژگی زیست مسلمانی
وی در ادامه تصریح کرد: خوش اخلاقی و رفتار شایسته موجب شکل گیری محبت و تقویت مناسبات در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان خواهد شد و زمینه را برای حل بسیاری از مشکلات و گرفتاری های افراد فراهم می کند. متاسفانه یکی از دلایل بروز انواع ناملایمات، خشونت ها و رفتارهای پرخاشگرانه در جامعه ما این است که خوش رویی و خوش اخلاقی در بین مردم بسیار کم رنگ شده است که البته این خود دلایل متعدد فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی دارد اما در زیست مسلمانی یک مسلمان همواره باید حسن خلق داشته باشد.
تواضع و فروتنی
این پژوهشگر حوزه دین، تواضع و فروتنی را از دیگر شاخص های اصلی در زیست مسلمانی دانست و گفت: تواضع یعنی در برابر مردم ادب، فروتنی و افتادگی را رعایت کردن و از خودبینی و خودپسندی دوری نمودن و در زندگی مسلمانان جایگاهی ویژه دارد باید توجه داشت که به طور کلی تواضع دو نوع است، تواضع در برابر خدا و پیامبران. تواضع در معاشرت با مردم، دوستان، همسایه، پدرو مادر، معلم واستاد، همکار و سایر افراد جامعه است. قرآن کریم در این خصوص می فرمایند: ” و عبادالرحمن الذین یمشون علی الارض هونا واذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما” بندگان شایسته خدای بخشایشگر کسانی هستند که با آرامش و تواضع بر زمین راه می روند و هنگامی که جاهلان آنان را مخاطب می سازند به آنان سلام می گویند بنابراین مسلمانان در زندگی خود همواره باید متواضع باشند و از غرور و خود بزرگ بینی پرهیز کنند.
مدارا و گذشت
حجت الاسلام محمد نیا، مدارا و گذشت را از دیگر ویژگی اخلاقی در زیست مسلمانی عنوان کرد و افزود: گذشت و مدارا یعنی با ملایمت و نرمی با مردم برخورد کردن. بشر از آن جهتکه زندگی اجتماعی دارد، پیوسته با انسانهای دیگر در ارتباط است و حقوق وی با حقوق دیگران به صورتهای مختلف گره خورده است، لذا مدارا کردن با مردم از جمله مسائلی است که مکتب اسلام به آن توجه کرده است در اینباره در قرآن کریم، خداوند به حضرت موسی و هارون سفارش میکند: “وقتی به سراغ فرعون میروید با او به نرمی و ملایمت سخن بگویید، شاید فرعون بترسد و یا هدایت شود” یکی از اصول اولیه پیامبراسلام(ص)در دعوت به دین مدارا است پس از پذیرش اسلام، رسول خدا از گذشته مشرکان وکافران چشم می پوشید و به آنها مسولیت می داد. متاسفانه در زندگی فردی و اجتماعی جامعه ما روحیه گذشته و مدارا بسیار پایین است باید این روحیه در جامعه تقویت شود.
صبر و بردباری
وی صبر و بردباری را از دیگر ویژگی ها در زیست مسلمانان دانست و اظهار کرد: صبر عبارت است از خویشتن داری و کنترل خود نسبت به چیزی که شرع و عقل از آن بازمی دارد، افراد در زیست مسلمانی در برخورد با انواع مشکلات، برخورد با روحیات، سلیقهها، بینش ها و تفکرات متفاوت و با خلق و خوهای مختلف همواره صبر و شکیبایی پیش می گیرد. بنابراین، اولین شرط زندگی اجتماعی صبور و بردباری است. امام صادق (ع) در این زمینه می فرماید: “هر کدام از مؤمنین به آزمونی سخت گرفتار آید اگر صبر کند اجر هزار شهید را دارد” امام علی(ع) بردباری را از اوصاف خداوند بیان میکند و میفرماید: “سپاس خدایی را که… حلمش چنان عظیم است که از خطاها در میگذرد”.
تاثیرات مثبت رعایت اخلاقیات در زیست فردی و اجتماعی
این پژوهشگر دین در پایان به اهمیت رعایت توصیه های اخلاقی در زیست مسلمانی اشاره کرد و گفت: مباحث اخلاقی از جمله موضوعاتی هستند که نقش کلیدی در زندگی انسان داشته و با زوایای مختلف حیات انسانی ارتباط مستقیم دارند. در عصر حاضر، با توجه به نحوه ی تعامل انسان ها با یکدیگر و در گیری هایی که در زندگی روزمره ی آن ها اتفاق می دهد، توجه به مباحث اخلاقی می تواند از تنش های موجود در جامعه تا حد بسیاری بکاهد. متاسفانه بسیاری از ویژگی های اخلاقی توصیه شده قرآن در زیست فردی و اجتماعی جامعه ما کمرنگ شده است و بطور قاطع می شود گفت اخلاقیات در زیست مسلمانی ما رنگ باخته است و باید بررسی های اساسی و جدی صورت بگیرد که چرا نهادهای فرهنگی ما در تفهیم شاخص های اساسی و مهم زیست اخلاقی و مسلمانی در جامعه موفق نشده اند.
انتهای پیام
برای عضویت در تلگرام شفقنا افغانستان لینک زیر را کلیک کنید: https://telegram.me/shafaqnews