فرهنگ سازی سبک ازدواج اسلامی باید از خانواده شروع شود؛در نشست «جوانان و ازدواج آسان» شفقنا مطرح شد

شفقنا افغانستان- هر چند در سنت رسول خدا(ص) ازدواج به عنوانی امری برای تکمیل سنت و تشکیل خانواده برای رسیدن به آرامش است اما ازدواج های امروزی نه تنها ما را به آرامش نمی رساند بلکه راه دشوار و صعب العبور برای اجرای این سنت حسنه هیچ سنخیتی با دین و شرع و فرهنگ و اخلاق ندارد.

بطور مشخص در چنین وضعیتی، راهکاری به نام “فرار از ازدواج” میان جوانان رواج پیدا می کند و به تبع افزایش بی رویه جرایم و آسیب های اجتماعی در صدر عناوین مایوس کننده خبری قرار می گیرد.

اما سوال اینجاست که برای حل این مشکل چه باید کرد؟ یعنی چگونه ازدواج های سالم و ساده که میراث پیامبر اکرم(ص) است را جایگزین مرسام های عروسی مجلل با هزینه های هنگفت کنیم؟ و انتخاب های ما در ازدواج به گونه ای نباشد که یک عمر برای خرج تشریفات زیر بار قرض رفته و از آن طرف زندگی مشترک با عمری کوتاه ختم به طلاق شود!

به همین خاطر میزگردی را با حضور حجت الاسلام عطایی مسئول بخش ازدواج و طلاق دفتر حضرت آیت الله محقق در تهران و محمد باقر غلامپور از فعالان حوزه خانواده و اجتماع در دردفتر شفقنا افغانستان برگزار کردیم.شرح میزگرد را در زیر مطالعه می فرمایید:

در ابتدا ازدواج چیست و چرا در اسلام از آن به عنوان تکمیل کننده دین یاد می کند؟

حجت الاسلام عطایی: آنچه مسلم بوده این است که هر انسانی در درون خود غریزه جنسی را دارد، حالا باید چه کرد؟ به طور حتم عدم ازدواج سبب رشد آسیب های اجتماعی خواهد شد که ارتباط مستقیمی با سرکشی نفس و عدم مهار غریزه جنسی دارد، اگر اسلام تاکید موکد بر ازدواج دارد برای هدایت این غریزه در مسیر صحیح و تشکیل خانواده است و نکته دیگر اینکه هر انسانی نواقص و کاستی هایی دارد که ازدواج کمک شایانی به اکمال شخصیتی طرفین می کند.

با چنین شرایطی به عقیده شما ریشه معضلات و مشکلات ازدواج های امروزی در چیست؟

غلامپور:ما نباید هیچگاه در حالت کلی به دنبال جواب این مساله باشیم، ما در یک تقسیم بندی می توانیم جوانان در شرف ازدواج را به دو گروه محصلین و غیرمحصلین طبق بندی کنیم، محصلینی که درس می خوانند ولی به دلیل نبود شغل مناسب نمی تواند ازدواج کند.شکاف فرهنگی که بین نسل های مختلف مردم وجود دارد خود یک مساله است.

ما با یک قشر مدرن در برابر قشر سنتی طرف هستیم.برخلاف قدیم تصمیم گیرنده اصلی خود جوانان است، توقعات بالای خانواده های طرفین مشکل اصلی این معضلات است برای مثال توجه کنید در ازدواج های افغانستان به عقیده من بحث “گله” موضوع خسارت باری است که هزینه بسیار سنگینی برای آینده جوانان ما ایجاد کرده است.

ابراهیم کریمی کارشناس مسائل اجتماعی که یک طرف این میزگرد بود با نظر آقای غلامپور به شدت مخالف بود.

وی درین باره افزود: مگر محصلین چند درصد از جوانان ما را تشکیل می دهند با یک نگاه آماری به جامعه ما شاهد نقض این گفتار شما هستیم؛ از هر ده خانواده چند نفرشان محصل هستند؟

سطح توقعات محصلین متفاوتر از جامعه شده است. با گسترش وسایل ارتباطی نوین شکل دیگری از روابط دختر و پسر شکل گرفته است. به راحتی با هم حرف می زنند، علایق و دلبستگی های خود را بیان می کنند.

این سطح روابط در بین محصلین ما بیشتر است هرچند که در بین مابقی اقشار جامعه هم گسترش پیدا کرده است.

سطح آگاهی جامعه در زمینه آگاهی های قبل از ازدواج، مشاوره و … کم است. این امر سبب شده که شاهد مشکلات عدیده ای در زمینه ازدواج جوانان باشیم که این معضل مختص همه اقشار جامعه ما می باشد و ازدواج همانند کوهی برای جوانان گشته است.

 ایجاد کارگاه‌های آموزشی برای جوانان به ویژه در امر ازدواج از امور مهم در تغییر برخی نگرش‌های و باورهای غلط در مورد تشکیل خانواده است که اجرای آن می‌تواند به ازدواج آسان کمک و از طلاق جلوگیری کند. این کارگاه ها را می توان در مساجد و با حضور کارشناسان و روحانیون شکل داد.

امروز با توسعه ارتباطات و تهاجم فرهنگ بیگانه، آسیب های فراوانی پیش روی جوانان در سنین ازدواج وجود دارد که باید با فرهنگ سازی مناسب زمینه را برای ازدواج آسان جوانان فراهم کنیم، زیرا که اجرای این سنت حسنه الهی ترویج و نهادینه کردن فرهنگ ازدواج آسان راهکاری برای کاهش معضلات و آسیبهای فرهنگی جامعه است و می تواند جوانان را از بسیاری ناهنجاریهای اجتماعی نجات دهد و جهت زندگی را برای آنها مشخص کند.

کریمی ادامه داد: از آنجایی که این روزها هزینه های بالای مراسم های عروسی بسیاری از جوانان را از ازدواج که سنت پیغمبر گرامی اسلام(ص) است، منصرف می کند، می توان مساجد، را مکانی برای خواندن خطبه عقد زوج های جوانان قرار داد، با این کار بسیاری از جوانان برای متأهل شدن تشویق می شوند. علاوه بر برکت و تأثیرات معنوی در خوشبختی زوج ها، بسیاری از مسائل و دغدغه های مادی هم حذف می شود.

ترویج ازدواج آسان درجامعه نیاز به فرهنگ سازی دارد

کریمی : امروزه به علت توقع بیش از حد خانواده ها درزمینه ازدواج و تعیین مهریه های سنگین جوانان چندان به ازدواج رغبت ندارند وهمین امر باعث بالا رفتن سن ازدواج جوانان شده است. چشم وهم چشمی در گرفتن مهریه از سوی خانواده ها باعث دور شدن جوانان از این سنت حسنه شده است و بعضی انحرافات دینی و ایجاد حرکات دور از شان و عرف را موجب خسران به خود و در نهایت نابودی خانواده و جامعه می شود.

وی  ادامه داد:لازم است که خانواده ها با کم کردن هزینه ازدواج و مهریه زمینه ازدواج سالم وآسان رابرای جوانان فراهم کنند چرا که عدم ازدواج به موقع پیامدهای بسیار بدی برای جوانان خواهد داشت وباعث می شود اکثر جوانان در صورت نیاز جنسی در گرداب فساد غرق شوند.

ترویج ازدواج آسان بهترین راه مصون داشتن جوانان از گناه است و پیامدهای ازدواج دیر هنگام ناشی از هزینه های سرسام آور است واگر زمینه ازدواج قشر جوان جامعه را فراهم نکنیم قطعا جوانان از مفاسد اجتماعی به دور نخواهند ماند.
بسیاری از جوانان مجرد مشکلات اقتصادی را مانع ازدواج قلمداد می‌کنند در حالی که بسیاری از آنان از نظر سطح پایگاه ‌اقتصادی،اجتماعی وضع بهتری نسبت به جوانان متأهل دارند این پدیده ریشه در گرایش به تجمل‌گرایی، کسب رفاه و توقع بیشتر از زندگی دارد که همگی ناشی از زیر‌بناهای فرهنگی است.بنابراین بخش بسیاری از موانع اقتصادی ریشه در دیدگاه فرهنگی دارد. موانع اقتصادی بخشی از مشکل است، عمده‌ موانع فرهنگی است؛ عادت‌ها، تفاخرها، تکاثر، چشم و هم‌چشمی‌ها، تجمل‌طلبی‌ها.. این‌هاست که یک مقدار نمی‌گذارد آن کاری که باید انجام بگیرد، صورت پذیرد.

بهترین الگو در زمینه ازدواج برای نسل جوان جامعه اسلامی تأکید بر ازدواج آسان پیروی از ارزش های راستین دین مبین اسلام و سیره عملی حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س)است.

با وجود سفارشات مکرر دین اسلام و پشوایان دینی ما در زمینه تسهیل امر ازدواج هنوز در این زمینه جامعه دچار مشکل است؟

حجت الاسلام عطایی: مساله فرهنگ سازی متاسفانه در جامعه ما ضعیف بوده ناآگاهی و عدم شناخت از این مفاهیم دلیل عمده این مساله است و همین مشکلات باعث می شود زن و شوهر از وظائف خود آگاهی نداشته باشند.

زن از شوهر خود اطاعت نمی کند، مردم زن خود را لت و کوب می کند، چشم و هم چشمی های روزمره جایگزین سفارش های دینی ما در بحث ازدواج شده است و مهریه های سنگین به هیچ وجه در فرهنگ دینی ازدواج جایز نیست.خانواده های ما باید بدانند که این موضوعات از دیدگاه اسلام طرد شده و ما به هیچ وجه نباید برای جوانان مهریه و گله های سنگین در نظر بگیریم.

بی اعتمادی ها نباید در خانواده های ما وجود داشته باشد و باید این موضوع ترویج پیدا کند که مهریه های سنگین نمی تواند امنیت ازدواج را تضمین کند.

اگر گله های سنگین را با نیت امنیت ازدواج درخواست شود از دیدگاه آیت الله محقق حرام است زیرا مصداق بارز دختر فروشی است.

عمده ترین دلایل طلاق و مشکلات ازدواج که جوانان بخاطر آنها به دفاتر آیات مراجعه می کنند چیست؟

عطایی: سوظن ها یکی از دلایل عمده این مراجعات است.

مساله تشریفات و توقعات بالا نیز در صدر عوامل طلاق قرار دارد چرا که توقعات در ازدواج بسیار بالا رفته و خانواده ها بدون توجه به توانایی و شرایط، شروطی را عنوان می کنند که ازدواج را به امری دردسرساز مبدل می کند.

بطور حتم اگر این دو موضوع مرتفع شود حجم زیادی از مشکلات حل می شود، امروزه اگر پای درد و دل هر جوانی که بنشینی از عدم درک خانواده یاد می کنند، در اصل باید گفت جوانان ما خودشان تمایل به ساده زیستن و تشکیل خانواده به ساده ترین و آرسته ترین شکل را دارند اما امان از شرط و شروط های سخت خانواده ها….

پس از این موارد اعتیاد و تضادهای طبقاتی و فرهنگی نیز از دیگر دلایل طلاق برشمرده می شود..

نظرتان در رابطه با ضربه ازدواج های موقت بر پیکره خانواده ها چیست؟

عطایی: این موضوع اگر به صورت درست در جامعه انجام شود واقعا در جهت بهبود مشکلات ازدواج عمل می کند چون دستور دینی است و ما به این اعتقاد داریم که دین و قرآن چیزی را به ضرر ما بیان نکرده است.

اگر کسی توانایی ازدواج دائم ندارد طبق دستور قرآن می تواند با ازدواج موقت نیازهای جنسی خود را طبق اصول دین برطرف کند ولی هیچگاه این امر نباید باعث ایجاد فساد در جامعه شود، البته در مورد سن ازدواج موقت هم باید یک سری بازنگری هایی انجام شود زیرا شرایط کنونی جامعه ازدواج موقت برای سنین پایین را تجویز نمی کند.

غلامپور: ازدواج موقت خط قرمز ما است.

این موضوع با این که از لحاظ شرعی مشکلی ندارد ولی از لحاظ عرفی بسیار مشکل دارد، جوانان امروز بخاطر مشکلات ازدواج رو به ازدواج موقت می آورند ولی درعمل به نتیجه ای نمی رسند چون همگان در این باره نوعی شرم دارند.

این موضوع اگر حلال است باید ازین غربت در بیاید درپایان ما باید یک برنامه مدون درین مورد برای بررسی مشکلات ازدواج در دولت داشته باشیم چون تنها ارگانی که می تواند درین باره کاری انجام دهد دولت است.

مشوقین فرهنگی باید درین زمینه کاری انجام دهند وگرنه ما در آینده ای نزدیک با مشکلات بسیار خطرناکی روبرو می شویم.

کریمی: دفاتر آیات می تواند با ایجاد فیلتری بازدارنده از ثبت ازدواج با گله ها و مهریه های سنگین خودداری کند و به نوعی فرهنگ سازی کند.علاوه برآن یکی از راهکارهایی که در سالیان اخیر نتیجه داده راه اندازی ازدواج های دسته جمعی می باشد با هزینه های بسیار اندک عده ای کثیری از جوانان زندگی متاهلی خویش را آغاز می کنند.

خانواده ها بهترین خواستگاه فرهنگ‌سازی در زمینه سبک ازدواج اسلامی می باشد

 تغییر نگاه خانواده ها برای آسان گرفتن امر ازدواج و مقدمات آن یکی از راهکارهای اساسی است. یعنی این فرهنگ سازی باید از کوچکترین عضو جامعه یعنی خانواده آغاز شود. قدم اول را خانواده ها بردارند و مقدمات ازدواج جوانان را با اصل ساده گیری فراهم و از اسراف و تبذیر بپرهیزند، و همچنین از چشم و هم چشمی در اجرای مرسومات پرهیز و اصل را به تشکیل زندگی دو جوان بگذارند.

 قطعاً ازدواج های پیشینیان ما و نسل گذشته که پدران و مادران ما و نسل قبل ما بوده بسیار نزدیک تر به سبک اسلامی است. مراسماتی که با هزینه های کمتر و بدون تشریفات همراه تعامل و همکاری بیشتر شادی های مثبت تر و دور همی های دلنشین تر گاهی چندین روز به طول می انجامید. اما امروز مراسمات خلاصه تر ولی پرخرج تر و با تشریفات غیر ضروری و …. برگزار می شود. امروز فاصله ما از معیارهای سنت های کهن میهنی و اسلامی مان بسیار زیاد شده و نیاز به تغییر اساسی دارد.

 بنابراین یکی از مهم ترین راهکار برای اصلاح سبک ازدواج بازگشت به سیره و روش اسلامی که در زندگی پیامبر(ص) و ائمه معصومین علیهم السلام و حتی بزرگان و پیشینیان ما بوده است. اگر ازدواج را شاهرایی برای ساختن زندگی دیدیم و وعده الهی را برای تضمین روزی پذیرفتیم راهمان هموار خواهد بود و اگر تصور شاغل بودن خانه دار بودن و سپس ازدواج و زندگی مشترک بود نتیجه آن بالا رفتن سن ازدواج، بی میلی به تشکیل خانواده و گاهی هم ناهنجاری های اخلاقی می گردد. فرهنگ سازی برای ازدواج آسان و اسلامی بهترین راه رهایی از اتفاقات کنونی است.

و علما و روحانیون نیز همانند گذشته با بیان سبک ازدواج  پیشوایان ما سنت نیک ازدواج های سالم و ساده را می توانند به بهترین نحوه فرهنگ سازی کنند.

انتهای پیام

Af.shafaqna.com