شفقنا افغانستان-نبی الله ابراهیمی، شکست داعش در عراق و سوریه را زمینه ساز هجرت این گروه ها به مناطق دیگر دانست و توضیح داد: شکست های مکرر داعش در سوریه و عراق سبب شده تا این گروه ها برای حفظ موجودیت خود به مناطق دیگر از جمله آفریقا که زمینه های رشد داعش در آنها وجود دارد، بروند و فعالیت های خود را در مناطق مختلف آفریقا دنبال کنند؛ بنابراین پیش بینی می شود که داعش به مناطق مختلف مانند پاکستان، افغانستان و آفریقا حرکت کند و در آینده هم باید منتظر داعش چینی، هندی و داعش اندونزیایی باشیم که به این هسته اصلی در خاورمیانه بپیوندند.
این استاد روابط بین الملل در گفت و گو با خبرنگار شفقنا درباره خطرات وحدت گروهای افراطی مانند داعش و بوکوحرام اظهار کرد: اتحادی که بین این گروه های تکفیری و سلفی ایجاد شده است بیش از همه یک نقطه عطفی در ایدئولوژیک و گفتمان این گروه ها وجود دارد.
او با بیان بحث اتحاد گروه های افراطی و هجرت گروه داعش گفت: با هجرت این گروه ها به نقاط دیگر بحث ترس در کل جهان از طریق داعش و خشونت های این گروه بیشتر می شود. بعد هم اتحاد میان اعضای گروه های تکفیری به این ترس و واهمه دامن می زند. البته به نوعی هم باید منتظر داعش چینی، هندی و داعش اندونزیایی در آینده باشیم که به این هسته اصلی در خاورمیانه بپیوندند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: شاید این اتحاد یک اتحاد دینی نباشد اما از لحاظ ذهنی و ایدئولوژیک این پیام را می رساند که نظم جدید داعشی در روابط بین الملل به وجود می آید که نظم پیشین را به چالش می کشد و این به چالش کشیدن، در فضای مجازی و هم در فضای رسانه ای انجام می شود؛ البته در صحنه عمل و مسایل عینی دولت های ورشکسته بیشتر به چشم می خوردند و به عنوان یک کنشگر عمل می کنند.
این کارشناس مسایل بین الملل درباره اتحاد گروه های افراطی گفت: بحث اتحاد بین جریان های تکفیری زمانی ایجاد می شود که به شکست های مکرر این گروه ها در سوریه و عراق بر می گردد. آنها می خواهند با یک نوع استراتژی جدید از لحاظ نظامی، ایدئولوژیک و رسانه ای موجودیت خود را حفظ کنند اما گسترش و پیشروی داعش در آفریقا دامنه دار و ادامه دار خواهد بود حتی ممکن است به سرعت عراق نیز به سرانجام نرسد البته آفریقا با موضوع عراق متفاوت است و نگاه ویژه ای که قدرت های منطقه ای به عراق دارند به آفریقا ندارند و خود آفریقا هم پتانسیل مبارزه با جریان داعشی را ندارد.
ابراهیمی با توجه به عدم ثبات در لیبی زمینه مناسب برای گسترش داعش در این منطقه را توضیح داد و افزود: در لیبی گسترش فعالیت های داعش را می بینیم. در مناطقی که میان نخبگان سیاسی انسجام وجود ندارد، روند دولت ملت سازی انجام نشده و روند بازسازی پس از تحولات انقلاب ها هنوز به سرانجام نرسیده است و همچنان این خلا سیاسی وجود دارد، این گروه راحت تر می تواند گسترش پیدا کند. یمن و لیبی مناطق مناسبی برای ایجاد الگوی های داعشی هستند و در شبه جزیره سینا با توجه به رژیم امنیتی که بعد از کمپ دیوید وجود داشته است می توانند به وجود بیایند.
این استاد روابط بین الملل خطر گسترش داعش در مناطق دیگر را متحمل دانست و گفت: روشی که این گروه ها در دستور کار خود دارند، بحث هجرت است. به طور مثال موضوع هجرت را مطرح کردند که اگر در خاورمیانه شکست بخورند می توانند به آفریقای شمالی، نیجریه، مالی، جنوب لیبی، نیجر و حتی در کنیا تا حد زیادی خود را منتقل کنند.
این کارشناس بین الملل با بیان اینکه مناطقی از آفریقا گزینه های مناسبی برای رشد گروه های افراطی هستند، تصریح کرد: در بسیاری از کشور های آفریقای چون مسیحیان در قدرت هستند، موضوع برخورد مسیحیان و اسلام آفریقایی تا حدودی زیادی مطرح می شود؛ بنابراین آفریقای شمالی و برخی دیگر از مناطق آفریقا، گزینه مناسبی برای رشد و مانور قدرت این گروه ها هستند. علاوه براین موارد عدم حساسیت بین المللی نسبت به خاورمیانه در مناطق آفریقا دیده می شود و همین طور نگاه قدرت های بزرگ هم یک نگاه تقلیل گرایانه ای است. بنابراین پیش بینی رشد گروه ها افراطی و الگوی داعشی به پاکستان و افغانستان و آفریقا می شود.
این کارشناس امور بین الملل درخصوص عملکرد و تاکتیک داعش در مناطق مختلف بیان کرد: داعش نشان داده که در شرایط مختلف تاکتیک های خودش را تغییر داده است. داعش میراث مبارزات نظامی، سیاسی و امنیتی القاعده در سراسر جهان است که در حال حاضر به صورت داعش که رادیکال تر است در آمده است. از درس ها و تجارب القاعده به خوبی استفاده می کند. بنابراین می بینیم که پوست اندازی جدیدی کرده است و از همه مهم تر بسترهای اجتماعی و سیاسی کشورهای مختلف را به خوبی می شناسد و بررسی می کند که بسیار راحت می تواند در مناطق مختلف حرکت کنند.
او بیان کرد: عملکرد داعش در هر نقطه با توجه به شرایط و ویژگی های آن منطقه بروز می کند و تاکتیک های متفاوت را به کار می گیرد. تاکتیک داعش در خاورمیانه و آفریقا متفاوت است حتی در عضوگیری های خودش کاملا عقیدتی و ایدئولوژیک عمل می کند. داعش با افرادی که از گروه های سرکوب شده و به حاشیه رانده شده عضو گیری می کند. در عین حال به عقیده بسیار تاکید می کند، به طور مثال به جای اینکه بیایید به موضوع توحید توجه کند به عقیده تاکید می کند.
ابراهیمی با اظهار تاسف از اینکه داعش شرایط کشورهای مختلف را به خوبی می شناسد و به راحتی می تواند در هر نقطه ای فعالیت خود را گسترش دهد، گفت: متاسفانه داعش به خوبی شرایط کشورها را می شناسند و به خوبی علیه دولت های مرکزی کار می کند. از کسانی هم استفاده و عضو گیری می کند که جزیی از نخبگان آن جامعه بودند و به دلیل مسایل مالی عضو این گروه های تکفیری شدند.
این استاد دانشگاه روابط بین الملل درباره بحران لیبی و حضور داعش در این منطقه اظهار کرد: لیبی هم جز منظومه آفریقاست که افرادی مانند «بلحاج» که جزو انقلابیون بودند و آنها به جریان داعش پیوستند و با داعش همراهی کردند و حتی بلحاج تا حد زیادی تسهیل کننده راه داعش و پیشروی این گروه در لیبی بوده است. متاسفانه بلحاج در فتح طرابلس با نیروهای ناتو هم همکاری بسیاری داشت و نقش عمده ای ایفا کرد؛ اما چون نتوانستند در روند بازسازی لیبی و انتقال قدرت نقشی را بر عهده بگیرند، به سمت داعش رفتند.
ابراهیمی با بیان اینکه دو جریان قالب در لیبی وجود دارد، ادامه داد: دو مدل در جریان لیبی وجود دارد. «حفتر» به عنوان رییس ستاد مشترک ارتش در لیبی انتخاب شده است و این نشان دهنده این است که در لیبی دو جریان که با هم در تعارض هستند وجود دارد. بلحاج و همفکرانش که می خواهند لیبی را به دست افراطی ها بسپارند و جریانی دیگر هم مانند حفتر که نگاه استقلال گرایانه و ملی گرایانه دارد و می خواهد با داعش مبارزه کند. اما نمی توان چشم انداز مثبتی برای لیبی پیش بینی کرد. چون بخشی از جریان اجتماعی در طرابلس هم از داعش حمایت می کنند به هرحال احتمال انتقال الگوی داعش زیاد است.
این استاد روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس درخصوص همکاری های منطقه ای در آفریقا تصریح کرد: بحث مسولیت حمایت وجود دارد. قدرت ها و گفت و گوهایی که در مغرب دارند و نگرانی هایی که در الجزایر وجود دارد. مساله مهمی که کشورهای آفریقایی باید دنبال کنند این است که کشورهای منطقه ای باید به یک الگوی مناسبی برای مبارزه با این جریان ها در قالب مسوولیت حمایت منطقه ای برسند؛ یعنی این مسولیت حمایت که زمانی مداخله بشر دوستانه به شمار می آمد را به نوعی به قدرت های منطقه ای واگذار کنند؛ برای مثال الجزایر، مغرب و مصر بتوانند در هر زمانی در مسایل لیبی مداخله کنند و در جریان پیشروی داعش، لیبی را حمایت کنند.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com