شفقنا افغانستان-این روزها ادعاهای بسیاری در مورد ساختگی بون فیلم های منتشرشده توسط داعش و به کار گرفتن حقه های سینمایی در این ویدیوها شنیده می شود. با توجه به واقعیت خشونت های افزاینده داعش، چه دلیلی برای به کار گیری این تکنیک های سینمایی وجود دارد و انتشار چنین ویدیوهایی ناشی از افول قدرت داعش یا حرکت در مسیر افزایش قدرت است؟ یک تحلیلگر امور بین الملل این عملکردهای داعش را در نهایت به تکه تکه شدن درون آن و رو در رویی نیروهای خشونت گرای جزم گرا و متعصب آن دانست و گفت: با تکه تکه شدن داعش در یک وضعیت پر گستره جغرافیایی، خطر آن افزایش پیدا می کند اما داعش به معنای یک کلیت دچار شکست و تکثر درونی می شود.
دکتر مهدی مطهرنیا، آینده پژوه و تحلیلگر مسایل بین الملل در گفت وگو با خبرنگار شفقنا در تحلیل اخبار شنیده شده از به کارگیری تکنیک های سینمایی در ویدیوهای داعش اظهار کرد: داعش، ترکیبی از مذهب جمودگرای دگماتیستی، خشونت و تشویق جنسی مشروع را -از منظر جزم گرایی دینی- در رفتارها و کنش های سیاسی-نظامی خویش جهت جذب نیرو به کار می برد. تلفیقی از این سه مولفه است که می تواند مخاطبان سرگردان خواهان ایجاد فضای مثبت دنیوی در قالب تحرک مذهبی را اقناع کند. در حالی که رویکرد داعش در بستر این آرایش شکلی اقناع کننده توسط گزاره های مذهبی، اغواگرایان در قالب خشونت و سکس است.
او در توضیح این موضوع گفت: خشونت و سکسی که لباس قداست می پوشد و تحت عنوان جهاد در راه خدا و جهاد نکاح شکل و محتوا می پذیرد. چنین منطقی می تواند جاذبه دنیوی افراد سرگردان برای رسیدن به این مطامع را جوابگو و از آن طرف گزاره های توجیه کننده آن را فراهم سازد. ابزار رسانه در خدمت این خشونت گرایی به ظاهر عدالت طلبانه و حریص نمودن ابعاد دیگر از طریق تحریک این خشونت در جهت اعمال عدالت کور و انحرافی داعش است.
این تحلیلگر مسایل بین الملل با اشاره به مطرح شدن پیش بردن این فیلم ها با تخصص شرکت های بزرگ سینمایی، آن را یک فرضیه خواند و افزود: در قالب علمی، فرضیه باید اثبات یا رد شود اما یک مفروض وجود دارد و آن این است که شرکت های گوناگون به دنبال منافع بیشتر هستند و اگر جهت گیری بنگاه دارانه نیز بر آنها غالب شود، به پیروی از این جهت گیری به دنبال سود بیشتر با هزینه های کمتر خواهند بود. داعش منابع مالی قابل توجهی را فراهم کرده است و دلارهای نفتی بادآورده دهه های اخیر، به ویژه ده سال گذشته در بعضی از کشورهای عربی نیز آنها را حمایت می کنند. بر این اساس می توانند به خوبی در این بازار، ابزار و وسایل و متخصصان کار را استخدام کنند بنابراین بعید نیست آن فرضیه ها و پنداشته ها قابل اثبات باشد اما تا زمانی که مستند سندهای قابل قبول و متقن نباشد، در قالب یک فرضیه تحلیلی قابل رد یا قابل اثبات قرار خواهد گرفت.
او با بیان اینکه مخاطب سرگردان به دنبال ارضای تمنیات و خواهش هایی است که سرکوب شده است، گفت: امروز خشونت به طور آشکارا به خودفربه گری می پردازد؛ به بیان دیگر امروزه باید گفت این مخاطب سرگردان آشفته هر چه بیشتر خشونت واقعی تر را تجربه می کند، گویی براساس انحراف فکری ای که پیدا کرده است، خشنودی بیشتری را نیز برای او در پی دارد. زمانی که یک نفر از خشونت موجود در فیلم ها لذت می برد و هیجان ناشی از این خشونت، دیگر وی را هیجانی نمی کند، آرام آرام به سمت خشونت های واقعی پیش می رود. زمانی که در فیلم های مستند به دنبال هیجان ناشی از گازگرفتن سر یک انسان توسط تمساح قرار می گیرد، آرام آرام نیاز به دیدن صحنه های خشونت بار دیگر و تجربه آنها مانند یک عادت بر آنها مستولی می شود. این خشونت گرایی واقعی یا واقعیت خشونت، آن مخاطبان سرگردان خواهان خشونت را به طرف خود جلب می کند و می تواند زمینه های تاثیرگذاری بر ذهن چنین مخاطبانی را نیز دنبال کند.
مطهرنیا تصریح کرد: داعش به دنبال جذب افراد ویژه ای است که قتل و غارت در پرتو توجیه دگماتیستی مذهب را به راحتی پذیرا باشند، اطاعت کنند، به سادگی بکشند و در این مسیر در چارچوب آنچه جهاد نکاح گفته می شود، خود را نیز ارضای جنسی کند. بر این اساس اگر بر تاثیرگذاری بر این افراد که من آنها را «مخاطبان سرگشته آشفته منحرف» می دانم، موفق شود، می تواند خشونت واقعی و واقعیت خشم خفته آنها را در حوزه عقلانیت ابزاری خود به نفع گسترش وحشت در گروه های هدف خویش به کار گیرد.
او با بیان اینکه داعش یک موجودیت مرداب گونه دارد، گفت: داعش در مرداب ناشی از افراط در خشونت خود در حال فرورفتن است، بنابراین در عین حال که باید این اقدامات را گسترش وحشت ناشی از عملکرد داعش در مخاطب دید، از سوی دیگر نوعی جذام اندام واره خود داعش نیز در این عملکرد شکل و محتوا خواهد پذیرفت. داعش با افراط در خشونت، در یک مقطع زمانی این خشونت را درون سیستم و سازمان خشونت گرای خود خواهد دید. مشاهده شده است که شعبه شعبه شدن و تکه تکه شدن جمعیت های افراطی و رادیکال به سرعت فرا می رسد و نوعی خودشکستگی درونی میان آنها پیدا می شود. این عملکردهای داعش در نهایت به تکه تکه شدن درون داعش و رو در رویی نیروهای خشونت گرای جزم گرا و متعصب داعش منجر خواهد شد.
مطهرنیا با تاکید بر اینکه از داعش به عنوان یک کلیت صحبت می کند، اظهار کرد: هنگامی که همین داعش به معنای یک کلیت تکه تکه شود و تکثر پیدا کند، خطرناک تر می شود اما دیگر داعش به معنای یک کلیت معنادار نخواهد بود. داعش از دل القاعده مانند النصره و از دل رادیکالیسم کور و حمایت ها سیستم های امنیتی در جهت استفاده ابزاری از آن به وجود آمده است. بر این اساس می توان گفت با تکه تکه شدن داعش در یک وضعیت پر گستره جغرافیایی، خطر آن افزایش پیدا می کند اما داعش به معنای یک کلیت دچار شکست و تکثر درونی می شود.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com