رشد نفوس در سطح جهان پیوسته گسترش نموده و در موارد متعدد اثرات منفی بر جا گذاشته است. به اساس “فیصدی رشد نفوس – پروژه جی جی” در سال 1800 میلادی جمعیت کل جهان بالغ بر یک بلیون نفر میرسید و حالا جمعیت کل زمین حدود 7 بلیون نفر میباشد. بطور اوسط در هر ثانیه 4.2 نفر بدنیا می آید و در هر ثانیه 1.8 نفر از بین میرود و به اساس تخمین همین منبع جمعیت کل زمین در سال 2025 و سال 2050 به ترتیب بالغ بر 8 بلیون نفر و 9.5 بلیون نفر خواهد رسید. بدون شک زمانیکه نفوس افزایش میابد تاثیرات ناگوار بالای محیط زیست به بار می آورد، استفاده از منبابع و انتقال آن درست و بموقع صورت نمیگیرد و بلاخر بالای کیفیت زندگی تاثیر منفی میگزارد. مثلاً: تلویزیون بی بی سی از تفاوت کیفیت زندگی در جمهوری چین که بالغ بر 1.3 بلیون نفر نفوس دارد خبر میدهد و سطح زندگی را با نقاط مختلف جهان مقایسه میکند. سطح زندگی در ولایت شانگهای مساوی به سطح زندگی در ایتالیا میباشد، سطح زندگی در ولایت گوای ژو مساوی به سطح زندگی در پاکستان میباشد و بیشتر از آن سطح زندگی در ساحات روستایی همین ولایت مساوی به سطح زندگی کشور گانا میباشد.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان به نقل از ودصم؛ در دهکده جهانی، افغانستان عزیز رشد نفوس مثبت دارد و از افزایش پدیده فقر متاثر میباشد. د ر صورت مجموع نفوس افغانستان 32 میلیون نفر به اساس “شبکه تنفس زمین” فرض شود و میزان رشد نفوس 2.11 فیصد باشد؛ به این معناست که در هر دقیقه یک نفر در افغانستان از بین میرود و در هر 28.4 ثانیه یک نفر بدنیا میآید. سپس میتوان از قاعده 70 استفاده کرده و به تعقیب آن این عدد را تقسیم فیصدی میزان رشد کرده؛ این نتیجه بدست میاید که در 33 سال آینده جمعیت افغانستان دوچند خواهد شد. حالا افغانستان در سال 2048 میلادی با جمعیت 64 میلیون نفرچگونه عدالت اجتماعی، تامین رفاه و رونق اقتصادی را فراهم خواهد کرد؟
به اساس بیش بینی وزارت مالیه و بانک جهانی که الی سال های 2021 و 2022 را مطالعه کرده اند، افغانستان قادر به پرداخت معاشات کارمندان دولت، مصارف عملیاتی، حفظ و مراقبت و مصارف انکشافی نمیباشد. این ناتوانی مالی و مدیریتی را میتوان فقر نام نهاد. باید خاطر نشان ساخت، فقر انواع متعد دارد که در اینجا صرف فقر اقتصادی به بحث گرفته میشود. فقر عبارت از عدم توانایی در مقابل بر آوردن خواسته های انسانی میباشد یا به اساس تعریف سازمان ملل متحد هر فرد که مساوی یا کمتر از دو دالر آمریکایی در روز به مصرف برساند فقیر گفته میشود. بد بختانه، %36 کل جمعیت افغانستان که تقریباً 11.5 میلیون نفر میشود تحت خط فقر زنده گی میکنند. برنامه مشخص ملی که بتواند برای از میان برداشتن فقر در کوتاه مدت،میان مدت و دراز مدت عملی شود از جانب حکومت افغانستان معرفی نشده است.
در گذشته اقتصاد زراعتی افغانستان در هماهنگی دقیق میان وزارت های مربوطه برنامه های ملی را طرح و تطبیق میکردند. به طور مثال: در زمان حاکمیت محمد داود خان احصائیه نفوس به شورای وزیران پیشکش میشد، به تعقیب آن وزارت زراعت از مازاد و کسر تولیدات وزارت تجارت را آگهی میداد. در نتیجه، وزارت تجارت با همسایه های افغانستان تجارت ترانزیت را هماهنگی کرده مازاد تولیدات را به بازار های بین المللی عرضه میکرد و در مقابل اقلام مورد ضرورت را وارد میکرد. اما در دو دهه اخیر به ویژه از سال 2002به بعد روی آمار احصائیوی توجه نشده تا حتی برای آمار و ارقام منابع مختلف با تهیه و نشر آرقام و آمار مختلف در میان جامع علمی و مسلکی تردید خلق کردند. ریاست احصائیه مرکزی، بانک جهانی، سازمان ملل متحد، اداره ارزیابی ملی خطر و آسیب پذیری افغانستان و خلاصه هر نهاد روی موارد مختلف احصائیه مختلف نشره کرده اند. این معضل بزرگ نه تنها برای بخش اقتصادی بل بخش های اکادمیک، تخصصی و اداری را همچنان به چالش کشانده است.
کنترل رشد نفوس در افغانستان امریست دشوار و حتی ناممکن ولی میتوان با استفاده از منابع ملی و بین المللی در محو فقر تلاش کرد. در نخست میپردازیم به منابع داخلی مبارزه با پدیده فقر و میتواند از طریق وزارت زراعت آغاز شود. به گونه مثال: وزارت زراعت زمین های زراعتی را 8 میلیون هکتار مطالعه کرده است و یک هکتار مساوی به 5 جریب میباشد. حالا از این چهل میلیون جریب زمین صرف %25 آن تحت زرع قرار میگیرد و متطباقی بدون زرع باقی میماند. دلیل عمده این ناتوانی را نبود سیستم آبیاری، بند های آبگردان و نبود آب در تمام سال گفته شده است. در مقابل، احصائیه وزارت آب وبرق نشان میدهد که سالانه در افغانستان 75 بیلیون متر مکعب آب بدست میاید که از این مجموع حدود %25-%30 در داخل افغانستان به مصرف میرسد و متطباقی 50 بیلیون متر مکعب آب از افغانستان خارج میشود و افغانستان از همسایه ها یک افغانی بابت این آبها بدست نمی آورد. در سالهای 2010-2012 افغانستان حدود %68 و %20 گندم و آرد را به ترتیب از قزاقستان و پاکستان وارد کرده است. در صورت بین این دو وزارت هماهنگی بوجود بیایید، خواست حکومت مهار کردن فقر باشد و مسایل غیر ضروری کنار گذاشته شود؛ صرف اگر در داخل افغانستان گندم تولید صورت گیرد، وضعیت اقتصادی به مراتب بهتر از شرائط موجود خواهد بود.
منابع بین المللی صرف معاونت های مالی را در بر نمیگیرد بلکه میتواند استفاده از دانش، تجربه، فن و استفاده از وسائیل و وسایط پیشرفته زراعتی باشد. دانش آموزان جوان بخش زراعت باید برای برنامه های کوتاه مدت و میان مدت برای آموزش مسلکی و تخصصی بیرون از کشور اعزام شوند، از تجربه کشور های زراعتی استفاده بعمل آید و متخصصین بین المللی برای فارم های زراعتی مشوره و نظریه ارایه نمایند و کار و فعالیت وزارت زراعت در اولویت های حکومت و شورای ملی باشد. پروژه های انکشافی در عرصه زراعت باید مطالعه، طرح و تطبیق شود.
حکومت افغانستان باید نهاد مشخص و واحد احصائیوی را معرفی کنند و اعداد و ارقام در تمام ادارات ملی و بین المللی مربوط به افغانستان واحد باشد، هماهنگی درست و موثر میان وزارت خانه ها بوجود بیاید و حداقل گندم و آرد باید از پیداوار داخلی تهیه و در دسترس مستهلکین قرار داده شود.
انتهای پیام