شفقناافغانستان- مراسم تحلیف ریاست جمهوری ایران دکتر حسن روحانی دیروز با حضور بسیاری چهره های مهم خارجی و داخلی برگزار شد.این مراسم اگرچه به لحاظ کمی و کیفی مورد استقبال بسیاری شخصیت ها و همچنین رسانه های بین المللی قرار گرفت اما حاشیه های مهمی نیز داشت که شاید مهم ترین آن سلفی تعدادی نمایندگان مجلس با خانم فدریکا موگرینی، مسول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بود. تصویری که به سرعت در شبکه های اجتماعی نشر یافت و بسیاری از جمله هنرمندان، جامعه شناسان، سیاستمداران و نمایندگان مجلس را به واکنش برانداخت. حتی کار به جایی رسید که نماینده ای که با ژست نامتعارفی اقدام به سلفی گرفتن کرده بود نیز مجبور به عذرخواهی شد . فرجالله رجبی نماینده شیراز نوشت:« ابوعلی سینا میگوید: “اگر برای یک کار غلط هزار دلیل بیاوری، میشود هزار و یک غلط. پس از انتشار عکس اینجانب که البته در جوی غیررسمی و پس از پایان مراسم تحلیف در فضای عمومی منتشر شد، اگرچه نمایندگان حاضر در محل از سر مطایبه مشغول گرفتن عکس بودند، ولی به هر حال اینجانب وظیفه خود میدانم از آنچه که خاطر مردم عزیز را مکدر میسازد و ناقض شأن نمایندگی مردم میباشد، عمیقا ابراز تاسف و عذرخواهی نمایم.» البته احمد مازنی دیگر نماینده سلفی بگیر با موگرینی توضیح متفاوتی داد. او در اینستاگرامش نوشت: «خانم موگرینی نماینده اتحادیه اروپا در مراسم تحلیف بود. این تصویر(سلفی با فدریکا موگرینی) علاقه نمایندگان ملت ایران به روابط عمیق و محترمانه با قاره سبز را نشان می دهد.»
به گزارش خبرنگار شفقناافغانستان، البته این عذرخواهی کافی نبود و حتی مجریان تلویزیون نیز از این حاشیه مراسم بی تفاوت نگذشتند و در شبکه های مختلف سیما به این موضوع اشاره کردند و آن را مورد نقد قرار دادند. اینکه برخی با دید سیاسی به سلفی نمایندگان با خانم موگرینی پرداختند هم نمی توان از نظر دور داشت، گویا برخی مترصد این هستند که از برخی حاشیه های مربوط به رقیب شان چماقی علم کنند و بر سر رقیب فرود آورند اما به هر روی این اقدام نه چندان جالب به لحاظ روانشناسی و جامعه شناسی برای بسیاری خوش نیامد. چرا که برخی به سلفی گرفتن تعدادی مردم در لحظه های سخت و حیاتی همچون پلاسکو ایراد گرفتند و حالا نمایندگان در حاشیه مراسمی که به عنوان یکی از مهم ترین مراسمات رسمی و دیپلماتیک در کشور ما به حساب می آید خود عاملی برای سلفی بی مورد مورد عتاب قرار گرفتند که اینچنین سلفی گرفتن هایی دور از ادب و آداب دیپلماتیک و سیاسی است.
البته شوق سلفی در همه جای دنیا و همه اقشار وجود دارد. به یاد داریم که چند سال گذشته نیز سران برخی کشورها از جمله انگلیس و آمریکا در مراسم بزرگداشت نلسون ماندلا سلفی های حاشیه سازی گرفتند که تعجب و واکنش بسیاری روزنامه های جهان را برانگیخت. حتی کار بدان جا رسید که نمایندگان مجلس انگلیس از اقدام نخست وزیر وقت این کشور گلایه و او را مورد استنتاق قرار دادند و سرزنش کردند. لذا نمی توان سلفی های نامتعارف را تنها به یک کشور و مردم آن اختصاص داد چرا که شوق و ذوق سلفی چنان گسترده است که حتی آدم های مهم بسیاری دیگر کشورها را نیز در برخی موقعیت ها ترغیب به اینکار می کند.
اما جنس سلفی دیروز نمایندگان مجلس ایران شاید کمی متفاوت بود. از این جهت که اگر مسول سیاست خارجی اتحادیه اروپا یک مرد هم بود آیا همین اندازه ذوق سلفی گرفتن در برخی نمایندگان وجود می داشت؟ چه بسا شخصیت های مهم مرد دیگری هم در مجلس حضور داشتند و برخی چنین ذوق و شوقی برای سلفی گرفتن با آنان نیفتادند!
به نظر می رسد از آنجا که درخواست های گسترده ای از سوی زنان مبنی بر حضور حداقل یک زن وزیر در کابینه دولت دوازدهم مطرح است این درخواست پربیراه نباشد. چرا که حضور دست کم یک زن در میان وزرا می تواند این تابوی حضور زنان در ساختارهای کلان مدیریتی را بشکند و نشان دهد زنان شایسته هر کجا باشند این حق حضور در ساختارهای قدرت را دارند و لذا شاید کمتر شاهد این گونه ذوق زدگی ها در سلفی با یکی از عالی ترین زنان سیاستمدار در اروپا باشیم.
در ادامه به برخی واکنش هایی که در مورد سلفی پرحاشیه مراسم تحلیف انجام شده است می پردازیم:
محمد فاضلی: عکسهای خانم موگرینی؛ اینها فقط عکس نیستند
محمد فاضلی، جامعه شناس نوشت: سه عکس از تجمع نمایندگان مجلس در نزدیکی خانم فدریکا موگرینی هماهنگکننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا، و نماینده اتحادیه اروپا در مراسم تحلیف ریاست جمهوری منتشر شده است. یک عکس هم از دیدار صبح روز تحلیف میان هیئت همراه وی با هیئت ایرانی به ریاست محمدجواد ظریف منتشر شده است. این عکسها موضوعات مناسبی برای اندیشیدن هستند.
تصویر اول، نشان میدهد همه همراهان خانم موگرینی، زن هستند. یک هیئت دیپلماتیک که کاملاً از زنان تشکیل شده است در مقابل هیئت وزارت خارجه ایران که یک زن هم در آن نیست. من مخالف بهکارگیری زنان در کابینه به صرف زن بودن و سهمیه دادن به زنان هستم، اما مطمئن هستم میشود زنانی را یافت که با شایستگیشان میتوانند در کابینه و مدیریتهای ارشد حضور داشته باشند. اگر هم یافت نشود، باز هم ایراد به ساختار اداری وارد است که چهار دهه مانع تربیت چنین زنانی شده است.درخصوص تجمع نمایندگان برای عکس گرفتن با خانم موگرینی، اولاً خدا را شاکرم که یک ردیف صندلی بین نمایندگان و ایشان فاصله بوده است. ایشان علیرغم وجود این دیوار جداکننده، تعجب و یک ذره بیم در چهرهاش موج میزند. ثانیاً، فراتر از نسبت دادن این مواجهه غیرمتعارف و تمایل به سلفی گرفتن و عکس یادگاری با خانم موگرینی که بعید است در پروتکلهای دیپلماتیک تعریف شده باشد؛ جا دارد بپرسیم: چه عاملهای ساختاری باعث شدهاند چنین وضعیتی پدید آید؟ پاسخ میتواند در قالب چند سؤال بررسی شود.
آیا زن بودن فدریکا موگرینی بر این مواجهه مؤثر بوده است؟ آیا این واقعیت که موگرینی مهمترین شخصیت حاضر در مراسم تحلیف بود (تا آنجا که من شخصیتهای حاضر را بررسی کردم) تأثیری بر این مواجهه داشته است؟آیا بیاطلاعی نمایندگان و آموزش ندیدن پروتکلها و عرفهای دیپلماتیک؛ بیتجربگی در روابط حوزه سیاست خارجی؛ و احساس نقصان جدّی در ارتباطات خارجی، تأثیری بر پیدایش صحنه داشته است؟آیا دو رویی ساختاری در این تصویر مشاهده نمیشود؟ آنها که ممکن است در هر صحنه سیاسی، شعارهای ضدغرب سر دهند، در این تصاویر، اشتیاق وافری به شاخصترین و در دسترسترین نماینده غرب در مجلس نشان ندادهاند؟
من ترکیب سیاسی نمایندگان حلقهزده بر دور خانم موگرینی را نمیدانم، اما آیا این تصویر فرضیه «چرا تو، و نه من» را برای تبیین مخالفتها علیه سیاست خارجیای که محمدجواد ظریف آنرا نمایندگی میکند، طرح نمیکند. «چرا تو، و نه من» یعنی اکثریت مخالفان سیاسی ظریف و روحانی، با اصل مراودات و مذاکرات مشکلی ندارند، و حتی حاضرند برای یک سلفی و چند لحظه گفتوگو به زبان انگلیسیای که همه میدانیم، ذوقزده شوند؛ اما مخالفتشان از آنجا برمیخیزد که میگویند: «چرا تو مذاکره کنی، دیده شوی و مشهور باشی؟ چرا من و ما نه؟»من تصور میکنم جا دارد انجام جامعهشناسی و انجمن علوم سیاسی ایران، بهطور مشترک یک جلسه نشست تخصصی دو سه ساعتی را به تفسیر تصاویر تجمع نمایندگان به دور خانم موگرینی اختصاص دهند. بنشینیم و با هم گفتوگو کنیم، اصلاً خود نمایندگان سلفیبگیر ذوقزده را دعوت کنیم، و ببینیم چرا این صحنه خلق شده است. این گونه صحنهها عرصهای برای ایدهپردازی ذهنهای خلاق است.نکته آخر. به پشت سر جواد ظریف دقت کنید. دو کپسول آتشنشانی میبینید. ایمنی خیلی خوب است و من بعد از ماجرای پلاسکو بسیار به آن ارج مینهم؛ اما در جلسهای در این سطح، و در سالن مذاکراتی که تصاویر آن به جهان مخابره میشود، میشود اشیاء کمترمرتبط را از صحنه خارج کرد؛ مگر اینکه پروتکلهای ایمنی حکم کنند که کپسولها در همان گوشه باشند.
مهدی مطهرنیا: چرا عکس گرفتن با موگرینی را با نگاه جنسی تحلیل میکنیم؟
«مهدی مطهرنیا» استاد دانشگاه در یادداشتی به بهانهی مطرح شدن عکسهای سلفی نمایندگان مجلس شورای اسلامی با فدریکا موگرینی، مسوول سیاست خارجی اتحادیهی اروپا، در کانال رصد سیاست و دیپلماسی نوشت:
به من اجازه دهید از دریچهی نگرشی دیگر به این موضوع بنگرم؛ هرچند این دیدگاه را نفی نمیکنم.پرسش این است چرا به عکس گرفتن با موگرینی نه به عنوان یک زن! که به عنوان مسوول سیاست خارجی اروپا نمینگریم؟ چرا برای ما در قرن بیست و یکم که در خیابانهای شهرهای بزرگ و کوچک بزرگترین کشور اسلامیش این همه (زنان) شایستهتر و بسی زیباتر از موگرینی در گذرند؛ عکس گرفتن با او برای نمایندههایش و مردم نماینده آفرینش این اندازه مهم است؟چرا نگاه ما این اندازه جنسیتی و جنسی شده است؟ چرا عکس گرفتن با موگرینی را با نگاه جنسی تحلیل میکنیم؟ و به خود اجازه میدهیم این گونه به عکس گرفتنها بنگریم؟ این نگاه به آدمیت که هر همنشینی زن با مرد را تحلیلی جنسی و جنسیتی و ناشی از عقدههای فرو خفته قلمداد میکند، برای یک ملت بزرگ با تمدنی هزارهای، بسی دردآور است.
امید دارم من بد ادراک کرده باشم. هر عکس گرفتن و هر نشست و برخاستی را نباید با دیدهی نادرست نگریست. حداقل؛ اندکی به سنت معنادار بزرگان حکمت و دین بنگریم. آیا آنها هم با چنین نگاهی به این موارد نظر میکردند؟ یادمان باشد فرهنگ را باید به مانند یک فرزند پروراند نه به مانند یک سازه ساخت.فرهنگ پروری در پایین و در میان تودههای مردم را باید در دستور کار قرار داد.
حجت الاسلام زائری : تازه این افتضاح اول ماجراست!
حجت الاسلام زائری در صفحه اینستاگرام خود نوشت: تا وقتی قوه قضاییه ما مشغول تعطیل کردن کنسرت است و نیروی انتظامی ما سرگرم گشت ارشاد است و آموزش و پرورش ما گرفتار کنکور است و امامان جمعه ما برآشفته از دوچرخه سواری بانوان و چهارشنبه های سفید هستند و … تازه این افتضاح اول ماجراست!
نمایندگان مجلس عصاره فضایل ملت هستند دیگر! آینه واقعیت ملموس همین جامعه اند! پس از چه چیزی تعجب کرده ایم؟ و چرا به آینه ای که واقعیت جامعه را نشانمان می دهد سنگ می زنیم؟ و اکنون آیا آنها که این سالها در خیابان و کوچه و در و دیوار نشان های آشکار از فروپاشی اجتماعی و فرهنگی را ندیده اند آیا با این عکس خواهند دید؟ شاید تنها فتنه ٩٨ و انفجار سهمگین سالهای پایانی این قرن برخی را از خواب سنگین غفلت بیدار کند که البته آن زمان دیگر متاسفانه بسیار دیر است!
