شفقناافغانستان- گزارش مهمی در هفته جاری توسط کمیته بینالمللی نجات در همکاری با امداد بینالمللی منتشر شده است که وضع ناامیدکننده پناهجویان روهینگیا را که از خشونت و درگیری میانمار فرار کردهاند، نشان میدهد. تنها دومین ارزیابی نیاز بحران آوارگان روهینگیا به پایان رسیده است که نشان میدهد وسعت این بحران چندصد هزار نفر را که از بنگلادش در حال خروج و فرار از درگیریهای راخین هستند، تحت تأثیر خود قرار میدهد. کمیته بینالمللی نجات هشدار میدهد که ٢٠٠هزار نفر دیگر نیز در هفتههای آتی وارد این کشور میشوند. بیش از سهچهارم این جمعیت فاقد غذا هستند؛ اکثریت مردم روزانه غذای کمتری مصرف میکنند یا رژیم غذایی خود را به غذاهای ارزانتر تغییر میدهند.
آب هست، اما از نوع آلودهاش
تهمینه انصاری در روزنامه شهروند نوشت، این گزارش همچنین نشان میدهد که خانوادهها در بنگلادش مجبور به زندگی در شرایطی هستند که با یک مشکل عمده بهداشتی مواجه شدهاند؛ تقریبا یکسوم مجبور به استفاده از سرویس بهداشتی آن هم در فضای باز هستند و اکثریت قریب به اتفاق از ٩۵درصد آب آشامیدنی آلوده استفاده میکنند که خطر ابتلا به بیماری را افزایش میدهد. کت ماهونی، مسئول واکنش سریع کمیته بینالمللی نجات در بنگلادش میگوید: بهداشت ضعیف و فقدان آب سالم و پاکیزه خطر ابتلا به بیماری وبا را افزایش میدهد؛ همان خطری که ما امروز در کشورهایی مانند یمن میبینیم. کمبود پول برای مسکن و غذا در میان سایر موارد بیشترین نیاز خانوادهها (٧٣درصد) بوده است. این مسأله با کمبود اقلام خانگی (۶١درصد) ازجمله تجهیزات آشپزی، پتو و غذا (۵٢درصد) همراه بوده است. این ارقام نشان میدهند که زنان و دختران بزرگترین گروه تشکیلدهنده اردوگاهها هستند و ٨٧درصد از خانوادهها دارای حداقل یک عضو با آسیبپذیری شناسایی شدهاند؛ یعنی سالمندان (۴٩درصد)، زنان باردار (١٨درصد)، معلولان (١٢ درصد) یا زخمی (١٧ درصد). تقریبا نیمی از زنان باردار مراقبتهای پزشکی را دریافت نکردهاند و دوسوم آنها نمیدانستند برای درمان دقیقا به کجا مراجعه کنند.
هشدار در مورد خشونت جنسی
گزارشهای خشونت جنسیتی علیه زنان در جمعیت روهینگیا بسیار زیاد است. هم کسانی که مجبور به مهاجرت به بنگلادش هستند و هم کسانی که در شمال میانمار به دام افتادهاند، از خدمات ضروری و کمکرسانیها محرومند. کمیته بینالمللی نجات بشدت نسبت به گزارشهایی که در آن دختران در اردوگاههای روهینگیا هنگام رفتن به توالت یا جمعآوری هیزم مورد تجاوز قرار میگیرند، هشدار میدهد. دختران در اردوگاههای روهینگیا به کمیته بینالمللی نجات گفتند: «امنیت در شب برای رفتن به سرویس بهداشتی نیست، ممکن است هر لحظه اتفاقی بیفتد؛ زیرا روشنایی وجود ندارد.»
یک وضع واقعا تکاندهنده!
ساننا جانسون، مدیر منطقهای کمیته بینالمللی نجات گفت: «سطوح آسیبپذیری که در اینجا شاهد آن هستیم بسیار شدید است؛ حتی برخی از بالاترین سطوحی که کمیته بینالمللی نجات تا به حال دیده است.» زنانی که ما با آنها صحبت کردیم، گفتهاند که خانوادهها و فرزندانشان قبل از فرار از مرز در پیش چشمانشان کشته شدهاند. این وضعیت واقعا تکاندهنده است؛ به همین دلیل اولویت ما این است که اطمینان حاصل کنیم که حمایت مناسب بلافاصله صورت میگیرد. در کاکسبازار کمیته بینالمللی نجات با همکاری شرکای ملی و بینالمللی اقدام به واکنش اضطراری با تمرکز بر کمکهای بهداشتی-درمانی، درمان سوءتغذیه شدید و حمایت از کودکان میکند. رویکرد کمیته بینالمللی نجات پیشگیری از سوءرفتار جنسی است تا اطمینان حاصل شود که رنج زنان و دختران با مشارکت و جستوجوی کمکها از بین رفته است. در میانمار کمیته بینالمللی نجات بهتدریج برنامههای بهداشتی و مراقبتی را در اردوگاههای مسلمانان و روستاهای راخین از سر میگیرد، اما هنوز دسترسی مردم به کمکهای انساندوستانه محدود است و هزاران نفر دیگر بدون دسترسی به کمکهای حیاتی، مخصوصا در شمال راخین، باقی ماندهاند. جانسون اضافه کرد: «در چنین بحران بیسابقهای، وظیفه حیاتی ما رسیدگی به به افراد آسیبپذیر است.» جانسون افزود: «کمیته بینالمللی نجات آماده است تا در کاکسبازار و راخین، برای نجات جان انسانها و جلوگیری از وخامت بیشتر شرایط زندگی آنها در این درگیریها اقدام کند. هر روز ٢٠هزار نفر از مرز عبور میکنند؛ میزانی که از واقعه رواندا (کشوری در آفریقا) دیگر مشاهده نشده است. ما نیاز به حمایت کامل از جامعه بینالمللی برای پاسخ به بحران فوری پناهندگان جهان داریم.
این بحران به واکنش سریع نیاز دارد
برای بررسی جزییات بیشتر وضع پناهندگان روهینگیا در بنگلادش، با دکتر مهراب شریفی سده، مسئول دفتر پشتیبانی هلالاحمر ایران در عملیات امدادرسانی پناهجویان میانمار در بنگلادش گفتوگو کردیم که در ادامه میآید.
شما الان در منطقه حضور دارید. ممکن است برایمان بگویید وضع فعلی آوارگان به چه صورت است؟
در حال حاضر وضع همچنان ناپایدار است و آوارگان جدید در حال ورود هستند و حجم عملیات امداد بشردوستانه سنگین و دشوار است. قریب به ۸۰۰هزار نفر وارد شدهاند و همچنان ورود پناهندگان جدید ادامه دارد. با وجود ورود بخشهای امدادی سازمان ملل متحد، جمعیتهای صلیبسرخ و هلالاحمر و دیگر نهادهای غیردولتی و خیریه همچنان بخش اعظمی از نیازها بیپاسخ مانده است؛ امداد به این آوارگان تلاش گستردهای میخواهد که فقط زنده بمانند.
به جز شما چند نفر دیگر از هلالاحمر ایران در منطقه حضور دارند؟
نیروی مستقر اکنون بنده و یک نفر دیگر هستیم؛ اما سفارت جمهوری اسلامی در بنگلادش نیز در تلاش است که با ایجاد هماهنگیها و تسهیلات لازم به عملیات امداد کمک کند.
با ارزیابی که داشتید، فکر میکنید نیازهای فوری که آوارگان به آنها احتیاج دارند، چه مواردی هستند؟
آوارگان نیازهای گستردهای دارند؛ ولی اگر در ابتدا نیازهای حیاتی را مد نظر قرار دهیم، آوارگان به آب سالم و بهداشتی، غذا (مواد اولیه غذایی برای تهیه غذا شامل برنج، عدس، شکر، روغن و نمک) نیاز فوری دارند. همچنین اقلام غیرغذایی شامل پتو، لباس، ظروف و پشهبند مورد نیاز است، آوارگان به بسته بهداشتی شامل صابون، پودر لباسشویی، تیغ، ناخنگیر و… نیاز جدی دارند.
جمعیتهای ملی دیگری هم در منطقه مستقر هستند؛ این جمعیتها چه فعالیتهایی انجام میدهند؟
جمعیتهای ملی فنلاند، نروژ، دانمارک، انگلیس، ژاپن، کره، آلمان در اینجا حضور خوبی دارند. نروژیها هفته گذشته بیمارستان صحرایی با ۶۰تخت بستری را در منطقه گاردن رابر راهاندازی کردند. در بخش درمان فنلاندیها و ژاپنیها نیز فعالند. جمعیتهای قطر و بحرین نیز کمکهایی را آوردهاند ولی حضور پررنگی ندارند. جمعیت ترکیه نیز حضور خوبی دارد.
در این بحران، دو متولی اصلی امدادرسانیهای بشردوستانه ازجمله فدراسیون بینالمللی صلیبسرخ و هلالاحمر چه نقشی در تسکین آلام مردم روهینگیا دارند؟
فدراسیون بیشتر نقش هماهنگی و ارایه تسهیلات و اطلاعات به جمعیتهای ملی را دارد؛ در اینجا نیز بخش ارزیابی و هماهنگی میدانی (Fact) مستقر است. همچنین تیمهای واکنش سریع پاسخگویی منطقهای نیز در این منطقه حضور دارند.
آوارگان در برخورد با ایرانیان چه واکنشی از خود نشان میدهند؟
زبان روهینگیایی زبان دشواری است و امکان برقراری ارتباط کمتر وجود دارد. افراد کمی در بین آنها به زبان انگلیسی تسلط دارند. متاسفانه آسیبهای روحی و روانی واردشده به اینها مانند از دستدادن بستگان، شاهد صحنههای قتل و تجاوزبودن آنها را به افرادی گوشهگیر، در خود فرو رفته و آرام بدل ساخته است؛ این مردم بشدت آسیبدیده و تروماتیزه شدهاند. ارایه خدمات حمایتهای روانی و اجتماعی به اینان یک اولویت است که خوشبختانه جمعیت دانمارک ورود کرده است.
آیا محموله دیگری از ایران برای آوارگان میانمار ارسال میشود؟
سه محموله از کشورمان به منطقه رسیده و چادرهای اهدایی کشورمان با آرم جمهوری اسلامی در اماکن مهم بیمارستان صحرایی و مراکز توزیع مورد استفاده قرار گرفته است. جمعیت هلالاحمر در حال راهاندازی دفتر پشتیبانی مستقر در منطقه کاکسبازار است و برنامهریزیهای لازم برای اعزام واحدهای درمانی و بیمارستان صحرایی در حال انجام است.
مسلمانان روهینگیا در تراژدی مرگ و زندگی
