کمیسیون انتخابات؛ تحت فشار برای اعتبار دهی به آرای بایومتریک نشده قرار دارد

شفقنا افغانستان – بر اساس بند دوم فقرۀ ۱۳ مادۀ ۱۹ام طرح تعدیل، ایزاد و حذف در برخی از مواد قانون انتخابات، کمیسیون مستقل انتخابات از دستگاه بایومتریک در روز رأی‌گیری انتخابات ریاست جمهوری در ششم میزان استفاده کرد.هرچند استفاده از دستگاه بایومتریک با مشکلاتی همراه بود، اما اکنون دعوا بر سر استفاده یا عدم استفاده از نتایج حاصل از دستگاه بایومتریک بالا گرفته است.

به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان؛ اخیراً فضل‌هادی مسلمیار، رئیس مجلس سنا و از اعضای دستۀ انتخاباتی دولت‌ساز در موقف تندی اعلام کرد که «سر پدر رئیس کمیسیون» آرای بدون بایومتریک را حساب خواهد کرد. هرچند آقای مسلمیار از حمله به رئیس کمیسیون مستقل انتخابات معذرت خواست، اما بر شمارش آرای غیر بایومتریکی در شماری از مراکز انتخاباتی هم‌چنان تأکید کرد.

یک منبع در کمیسیون مستقل انتخابات گفت که این نهاد از سوی حلقاتی از درون نظام زیر فشار قرار دارد تا دیدگاه خود را در مورد عدم اعتبار و شمارش آرای غیربایومتریکی تعدیل کند.

این منبع هرچند از فرد و یا گروه مشخصی نام نمی‌برد، اما می‌افزاید که کمیسیون تاکنون در برابر فشارها کوتاه نیامده است.

نوررحمان اخلاقی، از اعضای دستۀ انتخاباتی عبدالله عبدلله می‌گوید که ۱۰ روز پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، به دلیل اجباری‌شدن عکس رأی‌دهنده‌گان زن در دستگاه بایومتریک، کمیسیون مستقل انتخابات زیر فشار قرار داشت تا این گزینه را حذف کند، اما کمیسیون زیر بار نرفت.

صغرا سادات، سخنگوی بنیاد انتخابات شفاف افغانستان (TEFA) می‌گوید که گروهی در تلاش‌ تفسیر دینی برای غیرشرعی‌خواندن دستگاه بایومتریک‌اند. به نقل از خانم سادات «شماری دستگاه‌ها را خلاف اسلام و چهارچوب اسلامی و حرام دانسته‌اند،» اما تصمیم کمیسیون به گفتۀ این نهاد ناظر برگشت‌ناپذیر است.

مولانا عبدالله، از کمیشنران کمیسیون مستقل انتخابات می‌گوید که آرای بدون بایومتریک فاقد اعتبار است و کمیسیون از موضع خود کوتاه نخواهد آمد. از جانب دیگر در بند شش فقرۀ سیزده مادۀ نزدهم طرح تعدیل آمده است که کمیسیون پس از اعلام تقویم انتخاباتی نمی‌تواند لوایح و طرزالعمل‌ها را تعدیل کند.

چرا بایومتریک؟

بر اساس آخرین آمار که کمیسیون مستقل انتخابات به دست آورده، شمار کسانی که در انتخابات ریاست جمهوری اشتراک کرده‌اند به ۲ ملیون ۵۹۸ هزار و ۴۴۵ رأی‌دهنده می‌رسد. در این شمار آرای بایومتریک‌شده و بدون بایومتریک مشخص نشده و کمیسیون انتخابات برای سیاه و سفیدکردن این ارقام به وقت نیاز دارد.

بسیاری از نامزدان انتخابات ریاست جمهوری و نهادهای ناظر پافشاری دارند که این آمار غیرواقعی است و برای جداکردن آرای واقعی از تقلبی لازم است بایومتریک معیار قرار گیرد. شماری از دسته‌های انتخاباتی مدعی‌اند که در مناطق دورافتادۀ کشور، به پیمانۀ گسترده تقلب صورت گرفته و از جانب دیگر با عدم استفاده از بایومتریک قانون نقض خواهد شد.

در آخرین مورد دستۀ انتخاباتی گلبدین حکمتیار، نامزد انتخابات ریاست جمهوری و فرامرز تمنا، نامزد دیگر انتخاباتی بر آرای بایومتریک‌شده تأکید کردند. سمیرا خیرخواه، از سخنگویان تیم دولت‌ساز نیز به رسانه ها می‌گوید که آنان تابع تصمیم کمیسیون مستقل انتخابات‌اند.

اما فضل‌هادی مسلمیار، رئیس مجلس سنا در گفت‌وگو با تلویزیون یک با استناد به کارنکردن دستگاه بایومتریک در شماری از مراکز انتخاباتی می‌گوید که مردم با شناس‌نامه‌های استیکردار در صف‌های طولانی منتظر ماندند، اما دستگاه کار نمی‌کرد. به گفته او، آرای بدون بایومتریک باید محاسبه شود.

مشکلات جدید و سرنوشت دستگاه‌ها

در کُد مخصوص دستگاه بایومتریک که به «QR» معروف است، ساعت و تاریخ مشخص پرنت کُد توسط دستگاه درج می‌شود و کمیسیون این قابلیت را گزینه‌یی برای تمیز آرای واقعی از غیرواقعی می‌داند.

روز گذشته رحمت‌الله نبیل، نامزد انتخابات ریاست جمهوری اعلام کرد که ساعت و تاریخ دستگاه‌های بایومتریک قابل تغییر است و هر فرد که خواسته باشد، می‌تواند زمان را بر اساس خواست خود تغییر دهد. نوررحمان اخلاقی، از اعضای دستۀ انتخاباتی ثبات و همگرایی می‌گوید، با آن که زمان در دستگاه قابل تغییر است، اگر اراده‌یی وجود داشته باشد با دستگاه بایومتریک جلو آرای تقلبی گرفته خواهد شد. به گفتۀ اخلاقی، آنان گزارش‌هایی به دست آورده‌اند که روز گذشته نیز در شماری از مناطق دستگاه بایومتریک مورد استفاده قرار ‌گرفته است.

اما صغرا سادت، سخنگوی تیفا می‌گوید، فزون بر این که زمان در دستگاه قابل تغییر است، آنان گزارش‌هایی را به دست آورده‌اند که دستگاه‌‌‌ها فاقد حافظه است، «دستگاه‎ها قابلیت حذف را داشته و حافظه نداشته‌ است، ناظر حتا از کابل ما گزارش داده است، زمانی که حافظۀ دستگاه پُر می‌شد، کارمندان انتخاباتی، ناچار آن را پاک می‌کرند.»

از سویی دیگر، شماری از ستادهای انتخاباتی و نهادهای ناظر می‌گویند که سرنوشت ۲۹ هزار دستگاه بایومتریک روشن نیست و آنان نمی‌دانند که آیا کمیسیون تمام دستگاه‌های بایومتریک و بقیه مواد انتخاباتی را در اختیار دارد یا خیر.

ذبیح‌الله سادات معاون سخنگوی کمیسیون مستقل انتخابات می‌گوید که از ۳۳۳ ولسوالی و نواحی از طریق زمین و ۸۸ ولسوالی از طریق هوا مواد حساس انتخاباتی به مراکز ولایت‌ها رسیده و بر اساس پلان ملی انتقالات همۀ مواد حساس منتقل خواهد شد. به گفتۀ سادات، مسئولیت مصونیت مواد حساس تا رسیدن به مقصد به دوش نهادهای امنیتی است.

کمیسیون مستقل انتخابات در حال حاضر در مرحلۀ جمع‌بندی و شمارش آرا قرار داد و این نهاد نتایج ابتدایی را بر اساس تقویم انتخاباتی به تاریخ ۲۷ ماه میزان اعلام خواهد کرد.

منبع: سلام وطندار