شفقناافغانستان-سرور دانش: از نگاه اصول معرفت شناسی، «سخن» آدمی انعکاس «ذهن» او است و ذهن آدمی، آیینه ای است که شناخت و برداشت او از «عین» و واقعیت های عینی و خارجی را نشان می دهد و این «شناخت» مبنای باور و عمل او خواهد بود.
بر اساس این تسلسل معرفت شناسی می توان گفت که سخن آدمی محک تمام تصورات، افکار و عملکردهای افراد است؛ یعنی از سخن می توان تمام زوایای عیان و پنهان یک شخص را شناخت. به گفته امیرالبیان امام علی (ع): «المرء مخبوء تحت لسانه» و یا چنان که گفته اند: «از کوزه همان تراود که در او است».
جامعه ما هنوز بیمار است. ادبیات ما سخیف است و این ادبیات سخیف هرچند در قالب فکاهی و شوخی هم باشد، نشان دهنده ذهن های بیمار است و ذهن های بیمار، رفتارهای غیر انسانی را در پی دارد.
در دنیای مدرن امروز، بدترین اندیشه و بدترین رفتار، اندیشه و رفتار نژادگرایانه است. انسان های متمدن امروز خجالت می کشند از این که از رنگ، خون، نژاد، قیافه، چشم و بینی کسی یاد کنند، چه به عنوان یک فرد و چه به عنوان یک گروه قومی و نژادی. اما در افغانستان متأسفانه این نوع برخوردها حتی حالت فکاهی و ضرب المثل به خود گرفته و برای ریشخندی و خنداندن اهل مجلس حکایت می شود. در این میان هزاره ها همیشه مورد این نوع نفرت و کین ها و طعنه ها قرار گرفته اند و به همین جهت شهید وحدت ملی استاد مزاری از «جرم بودن هزاره» سخن می گفت و این که در این کشور، شعارها مذهبی و دینی ولی عملکردها نژادی و قومی است.
اما حقیقت این است که هزاره امروز هزاره ای نیست که از این اهانت ها خود را حقیر احساس کند. زیرا می دانیم که رنگ و قیافه یک پدیده طبیعی و غیر اختیاری و به تعبیر قرآن برای «تعارف» و شناخت همدیگر است و نه مایه تفاخر و برتری و یا حقارت و نقص و همچنین حمال بودن و یا جوالی و سقا بودن و فقیر و نادار بودن، هم محصول شرایط تحمیل شده زمان است و گرنه هزاره امروز با همه فقر و محرومیت، بزرگترین دانشمندان، نویسندگان، پژوهشگران، هنرمندان و سیاستگران زن و مرد را به جامعه تحویل داده و مردم مدنی و پیشرو در عدالت خواهی و حقوق شهروندی و مخالف خشونت و افراطیت هستند.
امروز هر فردی که به دیگران توهین کند، در حقیقت حقارت خود را به نمایش می گذارد و نشان می دهد که هنوز تحت تأثیر رسوبات جاهلیت است. اما به هر حال چنان که در گذشته ها هم مطرح کردیم حالا هم یکبار دیگر تأکید می کنیم که در کشور ما هر نوع تبعیض و نژادگرایی و برتری طلبی های قومی، نژادی، زبانی و جنسیتی باید جرم انگاری شود و قانون خاص منع تبعیض باید تدوین و تصویب گردد و به اجرا گذاشته شود.
اما از نگاه سیاسی و اجتماعی من از همه هموطنان و از همه گروه های سیاسی و قومی، صمیمانه خواهش می کنم که بیایید به جای نمک پاشیدن بر زخم های همدیگر، مرهم همدیگر باشید. در شرایط حساس کشور، ما بیش از هر چیز دیگر به همدلی، وفاق و احترام به همدیگر نیاز داریم. تجربه های تلخ گذشته هم نشان داده که ما جز پذیرفتن همدیگر و احترام به حقوق یکدیگر، هیچ راه دیگری نداریم.
از مردم هزاره مخصوصا روشنفکران و جوانان خواهش می کنم که مدارا و شکیبایی پیشه کنند و هرگز نظرهایی را که از سوی افراد ابراز می شود، نظر همه یک قوم یا یک گروه ندانند. خوشبختانه هزاره امروز هرگز نه به تقابل و تعارضات قومی و مذهبی فکر می کند و نه آن را به نفع خود و دیگران می داند. افغانستان واحد و ملت متحد و یکپارچه آرزوی همه ما است و در راه آن از هیچ تلاشی دریغ نمی کنیم.
