شفقنا افغانستان- با گذشت یک هفته از تکمیل روند رهایی پنج هزار زندانی گروه طالبان، زمان دقیق سفر هیأت مذاکرهکننده دولت به قطر، برنامهی گشایش مذاکرات بینالافغانی و آغاز گفتوگوهای مستقیم هنوز مشخص نیست. حکومت پیشتر گفت که پرونده رهایی پنج هزار زندانی طالبان بسته شده است. طالبان اما میگویند که ۱۱۹ زندانی این گروه آزاد نشدهاند. با این وجود، این گروه تصریح میکند که گفتوگوها میان گروه فنی حکومت و طالبان ادامه دارد و این چالش به زودی برطرف خواهد شد. اکنون منابع آگاه در حکومت میگویند که طالبان در اصل با ماهیت رهایی شش زندانی جنجالی این گروه مخالفاند، زیرا توقع دارند که این شش زندانی نیز شبیه سایر زندانیان این گروه از زندان آزاد شوند. پیشتر، فرانسه، آسترالیا و ناروی با رهایی این زندانیان به دلیل اینکه در کشتن شهروندان و سربازان این کشورها دست داشتهاند، مخالفت کرده بودند و سرانجام با سفر این افراد به قطر رضایت دادند. وزارت دولت در امور صلح اما تصریح میکند که روند رهایی همه زندانیان طالبان تکمیل شد و فرستادن شش زندانی باقیمانده این گروه به قطر زیر کار است.
هر چند توقع میرفت که مذاکرات بینالافغانی در پایان هفته گذشته یا جریان هفته روان در قطر برگزار شود، اما این روند بنا بر دلایلی هنوز آغاز نشده است. امرالله صالح، معاون اول ریاست جمهوری روز سهشنبه، هژدهم سنبله با آنکه در سالروز گرامی داشت از احمدشاه مسعود، قهرمان ملی کشور بر حفظ ارزشها در جریان گفتوگوها با طالبان تاکید کرد، اما اینکه مذاکرات چه زمانی برگزار میشود، جزییات نداد. عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی اما به عنوان فردی که مسوولیت رهبری این روند از سوی دولت را برعهده دارد، گفت که قرار است هیأت مذاکرهکننده دو طرف «در روزهای نزدیک» در بیرون از کشور با هم روبهرو شوند. با این وجود، آقای عبدالله تصریح کرد که خواستار بستهشدن صفحه دشمنی با طالبان است، زیرا با هیچ فردی در درون کشور دشمنی ندارد. وی در ادامه ابراز امیدواری کرد که با بسته شدن صفحه دشمنی با طالبان، راه صلح، گفتوگو و با همی پیدا شود. عبدالله اما در مورد اینکه دلیل تاخیر در آغاز مذاکرات چه بوده است و گفتوگوهای مستقیم میان دو طرف چه زمانی آغاز میشود، چیزی نگفت.
اکنون منابع آگاه در حکومت میگویند که طالبان در حال حاضر با فرستادن شش زندانی جنجالی این گروه به دوحه مخالفاند. این منابع روز سهشنبه، هژدهم سنبله به روزنامه ۸صبح گفتند که گروه طالبان میخواهد این شش زندانی شبیه سایر زندانیان طالبان به گونه مستقیم از زندانها آزاد شوند. حکومت پیشتر گفته است که این زندانیان به دلیل ملاحظاتی که برخی از کشورهای پیرامون آنان دارند، به قطر سفر میکنند و در آنجا زیر نظر گرفته میشوند. در میان پنج هزار زندانی طالبان که قرار بود آزاد شوند، فرانسه، آسترالیا و ناروی از کشورهاییاند که با رهایی تنها شش زندانی گروه طالبان مخالف بودند، زیرا به باور مقامات در این کشورها، این شش زندانی طالبان در کشتن شهروندان این کشور سهم داشتهاند. سرانجام پس از روزهای گفتوگو و تماسها، این کشورها حاضر شدند که شش زندانی طالبان به قطر بروند، اما زیر نظر گرفته شوند. گفتنی است که پیشتر، سه عضو برجسته گروه طالبان، از جمله انس حقانی، نیز به قطر انتقال یافتهاند. طالبان اما در مورد شش زندانی جنجالی این گروه واکنش نشان ندادند.
این بحث در حالی مطرح میشود که طالبان در آغاز هفته پیرامون تکمیلنشدن روند رهایی زندانیان این گروه ابراز نظر کردند. به گفته طالبان، حدود ۱۱۹ زندانی این گروه در جریان روند رهایی پنج هزار زندانیشان، آزاد نشدهاند. با این وجود، طالبان با لحن نرمی این موضوع را مطرح کردند و گفتند که تلاشها برای برداشتن این چالش میان گروههای فنی حکومت و طالبان ادامه یافته است. پیشتر حکومت در دوازدهم سنبله این پرونده را مختوم خوانده بود. منابع در حکومت نیز میگویند که این مساله در روزهای اخیر از موضوعات مورد بحث نبوده است. با این وجود، نعیم وردک، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر روز سهشنبه، هژدهم سنبله بر موقف این گروه مبنی بر تکمیلنبودن روند صلح تاکید کرد و گفت که کار روی رهایی زندانیان این گروه ادامه دارد. وی با نشر یک توییت گفته است که به محض تکمیل روند رهایی زندانیان طالبان، این گروه برای آغاز مذاکرات بینالافغانی آماده است. وزارت دولت در امور صلح اما روند رهایی زندانیان طالبان را مختومه میداند و میگوید که روند انتقال شش زندانی باقیمانده گروه طالبان به قطر نیز زیر کار است. ناجیه انوری، سخنگوی این وزارت روز سهشنبه، هژدهم سنبله تصریح کرد که نیاز است طالبان به مردم پیرامون رهایی کامل اسیران نیروهای امنیتی اطمینان دهند.
این تاخیر در حالی اتفاق میافتد که زلمی خلیلزاد، فرستاده ویژه امریکا برای صلح افغانستان روز سهشنبه، هژدهم سنبله با مسوولان دفتر سیاسی طالبان در قطر دیدار کرد. طالبان موضوع مورد بحث در این دیدار را نهاییسازی هرچه زودتر روند رهایی زندانیان و مسایل مربوط به آغاز مذاکرات بینالافغانی خواندهاند. گفتنی است که بر اساس توافقنامه صلح دوحه، امریکا مسوولیت تسهیل آغاز مذاکرات میان دو طرف را بر عهده دارد. تلاشهای امریکا اما هنوز به جایی نرسیده است که به مشخص شدن زمان آغاز مذاکرات منجر شود. گفتنی است که سفر هیأت مذاکرهکننده دولت برای سه روز پی هم به تاخیر افتاد و سرانجام، اکنون منابع دخیل در روند صلح زمان دقیق این سفر را نیز مبهم میدانند. پیشتر، زمان احتمالی آغاز مذاکرات نیز روشن شده بود، اما عدم اطمینان حکومت بر آمادهگی طالبان و تردید طالبان بر تکمیل نشدن روند رهایی زندانیانشان سبب شده است که روند صلح با ابهام دنبال شود.
گفتنی است که محمداشرف غنی، رییس جمهوری در لویهجرگه مشورتی صلح از آغاز مذاکرات تنها سه روز پس از تکمیل روند رهایی زندانیان طالبان، اطمینان داده بود. این در حالی است که اتحادیه اروپا و برخی از سازمانهای بینالمللی نیز خواستار آغاز هرچه زودتر مذاکرات شدند، اما آغاز این روند با وجود سخنان غنی، هنوز مشخص نیست و دو طرف با وجود گذشت چندین ماه از روند تبادله زندانیان، موفق نشدهاند که در یک میز روبهروی هم بنشینند.
قرار است این مذاکرات در دوحه برگزار و با توجه به موقفگیری دو طرف، احتمال دارد که در سایر کشورهای گزینه میزبانی، دنبال شود.
