بازار کساد عید زیر پرچم طالبان؛ افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها و جیب خالی مردم/ گزارش شفقنا

شفقنا افغانستان – حکومت طالبان در افغانستان، روز شنبه (18 سرطان) را روز اول عید سعید قربان و در پی‌آن روزهای یکشنبه و دوشنبه را نیز تعطیلی عمومی اعلام کرده‌ است.

به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، اما بازارهای شهر کابل، پایتخت افغانستان، در آستانه عید سعید قربان، جوش و خروش عیدهای سال‌های گذشته را ندارد و حضور مردم در بازارها، بسیار کمرنگ‌تر از گذشته است.

در سال‌های گذشته، بازارهای کابل در آستانه عید، شلوغ‌تر و گرم‌تر می‌شد و  مردم از گوشه و کنار این شهر براي خريد ميوه‌هاي خشک، شیرینی، لباس و ساير نيازمندي‌هاي شان، به بازار می‌آمدند. محلات میوه خشک فروشی کابل، شلوغ و پر جوش و خروش بود و هرکس به اندازه توان، میوه خشک می‌خرید تا بر سفره عیدی خود بگذارد و از مهمانان خود پذیرایی کند.

امسال اما، شهر کابل حال و هوایی عید را به خود نگرفته است، کمتر کسی از تجلیل عید حرف می‌زند و بسیار اندک است کسانی که برای تجلیل عید میوه خشک و شیرینی، می‌خرند؛ انگار دیگر این مردم حتی در روزهای عید خوشحال نیستند و مناسبت‌ها دیگر نمی‌توانند بهانه‌ای برای فراموشی غم‌ها و رنج‌های شان باشد.

افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها

از زمان تسلط دوباره طالبان بر افغانستان در 24 ماه اسد سال گذشته، قیمت اجناس و مواد خوراکه در بازارهای افغانستان، به ویژه کابل، هر روز در حال افزایش بوده است.

اکنون، قیمت بسیاری از اجناس و اقلام مواد غذایی، بیش از دو برابر در بازارهای شهر کابل افزایش یافته است؛ چیزی که دست‌کم در بیست سال اخیر، بی‌سابقه بوده است.

اما در آستانه عید، قیمت‌ها بیش از هر زمان و هر روز دیگر، افزایش یافته است؛ چیزی که باعث شده است سفره عید بسیاری از خانواده‌های فقیر، در روزهای عید خالی بماند و لبخند عیدی بر لبان آنها ننشیند.

فروشندگان در شهر کابل، عوامل گوناگون را در افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها دخیل می‌دانند و می‌گویند که آنها نیز اجناس را گران می‌خرند و مجبور هستند که با اندکی سود، به مشتریان بفروشند.

دکانداران شهر کابل بی‌ثباتی نرخ افغانی در مقابل دالر آمریکایی، افزایش دو برابر مالیات و محصولات گمرگی توسط طالبان بر اموال وارداتی، قطع بودن روابط بانکی با بسیاری از کشورها و در نتیجه آن کاهش میزان واردات کالا را از عوامل عمده افزایش قیمت اجناس و مواد خوراکه در این شهر می‌دانند.

‌فیض‌الله، یکی از واردکنندگان مواد خوراکه در کابل می‌گوید که «همه چیز بستگی به دالر دارد، دالر یک افغانی بالا رفت، نرخ یک افغانی بالا می‌رود، دالر یک افغانی پایین آمد، نرخ هم یک افغانی پایین می‌آید.»

او همچنین افزایش مالیات بر کالاهای وارداتی را، یکی از دلایل دیگر گرانی و افزایش قیمت‌ها در کابل می‌داند و می‌گوید:« از زمانی که طالبان آمده‌اند، مالیات از دو برابر بیشتر افزایش یافته است، وقتی تاجر مالیات زیاد پرداخت کند، مجبور است که نرخ را افزایش دهد تا ضرر نکند.»

جیب خالی مردم

برخلاف قیمت اجناس و مواد خوراکه در شهر کابل که هر روز به صورت سرسام آور اوج می‌گیرد، جیب‌ها و سفره‌های مردم هر روز خالی‌تر می‌شود.

از زمان روی کار آمدن طالبان، گراف فقر و بیکاری در افغانستان، هر روز سیر صعودی خود را پیموده است و در نتیجه توان خرید مردم، هر روز رو به کاهش بوده و سیر نزولی داشته است.

فقر اقتصادی باعث شده است که مردم اشتیاقی به تجلیل از عید، برگزاری مراسم‌های شادمانی و جشن نداشته باشند و بیشتر در تقلایی یافتن نان شب و روز شان باشند.

حاجی محمد حسین، در شهر کابل میوه خشک و شیرینی می‌‌فروشد. او می‌گوید که از زمان روی کار آمدن طالبان، مشتری‌هایش بسیار کم شده است؛ حتی از نصف هم بیشتر.

او می‌گوید که: «سالهای گذشته در نزدیکی‌های عید دکان ما از مشتری خالی نبود، چند نفر از در خارج می‌شدند و چند نفر دیگر همزمان وارد. هر کدام هم چندین کیلو میوه خشک و شیرینی می‌خریدند، اما امسال، دانه دانه نفر پیدا میشه که بیایه و شیرینی و میوه خشک ببرد.»

به گفته حاجی محمد حسین «کار نیست، روزگار نیست، مردم نان خوردن ندارند، شیرینی ره چه کنند؟ عید ره چه کنند؟ وقتی نان خوردن نباشه، عید به چه درد می‌خورد؟»

ناتوانی طالبان در کنترل قیمت‌ها

مردم افغانستان از افزایش بی‌رویه قیمت‌ها، فقر و بیکاری هر روز شکایت می‌کنند و از طالبان به عنوان حاکمان کنونی افغانستان می‌خواهند که مشکلات مردم را حل کنند.

اما حکومت سرپرست طالبان، تاکنون از حل مشکلات اقتصادی مردم، کاهش نرخ بیکاری و کنترل قیمت اجناس و مواد خوراکه، ناتوان بوده است.

به گفته وارد کنندگان مواد غذایی، طالبان فقط مالیات گرفتن را را بلد هستند و هیچ‌گونه سهولت برای تاجران در عرصه‌های مختلف، ایجاد نکرده‌اند تا در نتیجه آن، قیمت اجناس در بازارها کاهش یابد.

ناتوانی طالبان در کنترل بازارها و افزایش مالیات بر واردات، باعث شده است که مردم فقیر افغانستان از هر طرف تحت فشار گیرند و با مشکلات عدیده، دست و پنجه نرم کنند.

یکی از تاجران افغانستان که به شرط محفوظ ماندن هویتش صحبت می‌کرد، گفت که :« طالبان برای تأمین کسر بودجه خود، مالیات را بر کالاهای وارداتی و اموال تجارتی، چندین برابر افزایش داده است و این مسئله باعث شده است که قیمت اجناس و مواد خوراکه در بازارها، هیچ‌گاه پایین نیاید.»

او می‌افزاید، تا زمانی که طالبان حاکم باشند، امیدی به تغییر وضعیت بازار افغانستان وجود ندارد، زیر آنها هر روز و به بهانه‌های مختلف از تاجران پول می‌گیرند و تاجران نیز برای اینکه از ضرر و زیان خود جلوگیری کنند، نرخ اجناس را بالا می‌برند.

فقر، بیکاری و افزایش بی‌رویه قیمت‌ها در زیر پرچم طالبان در افغانستان، نه تنها بازار عید را کساد کرده است و شوق عید را از دل مردم بیرون کرده است، بلکه زندگی را در کام بسیاری از شهروندان افغانستان تلخ کرده و امید به آینده بهتر را برای آنها از بین برده است؛ چیزی که آینده این کشور را بیشتر از هر زمانی تاریکتر می‌سازد.