شفقنا افغانستان – بحث روی عوامل سقوط نظام جمهوریت در افغانستان با انتشار کتاب خاطرات مایک پومپئو، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، یکبار دیگر بالا گرفته است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، کتاب خاطرات آقای پومپئو زیر نام ««یک ذره هم کوتاه نیا: مبارزه برای آمریکایی که دوست دارم» به تازگی منتشر شده است و بخشهای از آن که در مورد دیدار آقای پومپئو با اشرف غنی، رئیس جمهور پیشین افغانستان، است به صورت گسترده در رسانههای داخلی، بازتاب داده شده است.
نظام جمهوری در افغانستان پس از امضای توافق نامه دوحه ماه فیبروی سال 2020 و خروج کامل نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان، در 15 آگست 2021 سقوط کرد و گروه طالبان بر این کشور یکبار دیگر مسلط شدند.
این توافق نامه بین ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس الوزرای گروه طالبان و زلمی خلیل زاد، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور صلح افغانستان، در حضور مایک پومئو، امضا شد.
پس از امضای این توافقنامه، حمایت نظامی آمریکا از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان قطع شد و خروج این نیروها از افغانستان نیز شتاب بیشتر گرفت.
همزمان جنگ در ولایتهای مختلف کشور نیز شدت گرفت و گروه طالبان ولایتهای افغانستان را یکی پی دیگری تصرف کردند تا اینکه در 15 آگست وارد کابل شدند و با فرار اشرف غنی، ارگ ریاست جمهوری را در دست گرفتند.
اشرف غنی از نگاه پومپئو
بر اساس بخشهای از کتاب خاطرات مایک پومپئو که در رسانهها منتشر شده است، وزیر خارجه پیشین آمریکا، اشرف غنی، رئیس جمهور پیشین افغانستان را، مقصر اصلی سقوط این کشور به دست گروه طالبان میداند.
او در کتاب خاطرات خود آورده است که آقای غنی «تلاش گستردهای را برای تضعیف مذاکرات صلح آمریکا و طالبان انجام داد» و او را یک «کلاهبردار تمام عیار» معرفی کرده است که فقط دوست داشت در قدرت باقی بماند.
وزیر خارجه پیشین آمریکا آقای غنی را یک مانع بر سر راه مذاکرات صلح دانسته و گفته است که«غنی متقلبی تمامعیار بود که برای رسیدن به قدرت، جان سربازان آمریکا را هدر داد؛ هرگز آماده نبود برای کشورش از خودگذری کند و خطر را بپذیرد. حالم را به هم میزد.»
آقای پومپئو پیش از این نیز اشرف غنی را به دزدی انتخابات ریاست جمهوری سال 2019 افغانستان متهم کرده بود و گفته بود که او در دزدی انتخابات از رقیبش (عبدالله عبدالله) مهارت بیشتر داشت.
همزمان با نشر کتاب خاطرات آقای پومپئو و رسانهای شدن بخشهای مربوط به افغانستان آن، زلمی خلیل زاد، نماینده پیشین آمریکا در امور صلح افغانستان، نیز گفته است که آقای غنی پیام صریح او و وزیر خارجه پیشین آمریکا را در مورد خروج از افغانستان را نادیده گرفت. او این مسئله را «اشتباه استراتژیک» آقای غنی دانسته است.
کتابی پر از دروغ
امرالله صالح، معاون اول حکومت اشرف غنی، در واکنش به انتشار کتاب خاطرات مایک پومپئو، آن را «کتابی پر از دروغ» دانسته است.
او در ر شته تویتی در صفحه رسمی تویتر خود نوشته است که ««دولت جمهوری اسلامی افغانستان مانع صلح نبود. کتاب پومپئو پر از دروغ است.»
آقای صالح گفته است که پس از 15 آگست با اشرف غنی ارتباط ندارد، اما «برملا سازی دروغ و دسیسههای غربیها و بخصوص آمریکاییها در قبال مردم ما معنای دفاع از کدام شخص نیست.»
او افزوده که «در آخرین مکالمهیی که من حاضر بودم بلنکن (آنتونی بلینکن، وزیر خارجه کنونی آمریکا) گفت قانون اساسی شما دیگر مفهومی ندارد، غیر متعارف فکر کنید.»
معاون ریاست جمهوری پیشین افغانستان گفته است که «برای آمریکا ارزشها بیارزش شده بود و آنها شتاب داشتند که در تعامل پنهانی با پاکستان و آشکار با طالبان روی همه شعار ها و ارزشها پا بگذارند و برای جنگهای بزرگ و آینده آماده شوند. فروگذاری افغانستان به کام روالپندی و طالب فکتور نو در سیاست شان بود.»
آقای صالح گفته است که «حالا بخاطر تحریف اذهان ابر دروغ میگویند. ابرقدرت که دروغ گفت ابر دروغ میباشد.»
او اعتماد اشرف غنی به کشورهای غربی را، بزرگترین اشتباه او دانسته است و گفته که افغانستان بخاطر اعتماد به غرب، بهای خیلی بلند در روابطش با منطقه پرداخت.
بحثهای جدید در مورد عوامل سقوط نظام جمهوری در افغانستان، آهسته آهسته زوایای پنهان افتادن دوباره این کشور به کام طالبان را روشن میکند.
شهروندان افغانستان اما همانقدر که اشرف غنی و حلقات نزدیک به او را در سقوط نظام جمهوری اسلامی افغانستان مقصر میدانند، آمریکا را نیز زمینه ساز اصلی این سقوط میدانند.
به باور بسیاری از شهروندان افغانستان، پروسه سقوط نظام جمهوری افغانستان با مدیریت آمریکا و با امضای تفاهم نامه دوحه رقم خورد و مسئولان آمریکایی با فرافکنی، نمیتوانند از زیر بار این مسئولیت شرم آور، شانه خالی کنند.
