شفقنا افغانستان – دیروز «روز جهانی زنان روستایی» بود؛ روزی که در افغانستان که بیشترین جمعیت زنان روستایی را دارد، مورد توجه قرار نگرفت و حاکمان، رسانهها و نهادها از آن با بیتوجهی گذشتند.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، مجمع عمومی سازمان ملل در دسامبر سال ۲۰۰۷ میلادی با صدور قطعنامهای، روز ۱۵ اکتبر را به عنوان «روز جهانی زنان روستایی» تعیین کرد و در سال ۲۰۰۸ میلادی برای اولینبار از این روز تجلیل شد.
دلیل نامگذاری این روز اشاره به اهمیت نقش زنان روستایی در اقتصاد خانوادهها، توسعه کشاورزی، امنیت غذایی و ریشهکن کردن فقر بود.
در قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد از کشورهای عضو این سازمان خواسته شده بود که با همکاری نهادهای سازمان ملل متحد و جامعه مدنی، اقداماتی را برای بهبود زندگی زنان روستایی و زنان بومی، اجرایی کنند.
در این قطعنامه آمده بود که دولتها و جامعه باید به نیازهای زنان روستای توجه کنند و به دنبال توانمندسازی سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنان باشند و مشارکت آنان را در همهی سطوح تصمیمگیری ها و سیاستها درنظر گیرند.
اما در افغانستان، در حال حاضر زنان در عموم و زنان روستایی به طور خاص با چالشها و محدودیتهای گسترده مواجه هستند و زندگی آنان هر روز دشوارتر و مشقتبارتر میشود.
«نقش زنان روستایی در اقتصاد خانوادهها»
زنان روستایی افغانستان نقش حیاتی در اقتصاد و تامین معیشت خانوادهها دارند؛ نقشی که بسیاری اوقات نادیده گرفته شده کم اهمیت جلوه داده شده است.
زنان در روستاهای افغانستان مشغول انواع مختلف کارها هستند که در تأمین معیشت خانوادهها مؤثر است و بخشی از هزینههای زندگی را تأمین میکنند.
الف؛ دامداری: بخش بزرگی از زنان روستایی افغانستان مشغول دامداری هستند. آنان عمدتاً مسئولیت پرورش گوسفند، بز و گاو را در خانه به عهده دارند.
بسیاری از زنان روستای، صبح خود را با دوشیدن شیر گاوها و گوسفندان و علف و کاه دادن به آنها آغاز میکنند، سپس نان در تنور میپزند و پس از آن به مزرعه میروند تا باردیگر برای دامها علف تهیه کنند و این چرخه هر روز ادامه دارد.
خانوادهها علاوه براینکه از شیر، دوغ، روغن و گوشت این حیوانات به عنوان غذا استفاده میکنند و بخش از نیازهای غذایی خود را تأمین میکنند، با فروش آن نیز سود نقدی بدست میآورند و میتواند بخشی از نیازهای دیگر خود را تأمین کنند.
ب؛ مرغداری: پرورش مرغها، جوجه و جمعآوری تخم مرغ از وظایف اصلی زنان روستایی افغانستان است. آنان با این کار، خانواده را از خرید گوشت و تخم مرغ بینیاز میکنند و همچنین با فروش مرغ و تخم آن، برای خانواده پول نقد تأمین میکنند.
ج؛ همکاری در کشاورزی: زنان علاوه بر این مسئولیت مرغداری، دامداری، پختوپز، نظافت و شستوشو را در خانهها به عهده دارند، با مردان در امور کشاورزی نیز همکاری میکنند.
بهعنوان نمونه بسیاری از زنان در چیدن علفهای هرز از مزرعه، درو کردن و جمعآوری محصولات کشاورزی چون گندم و جواری با مردان کمک و همکاری میکنند و دوشادوش آنان کار میکنند.
د؛ خیاطی: بسیاری از زنان روستایی در افغانستان خیاطی و دوخت لباس را از مادران شان آموختهاند و مهارت خاصی در این زمینه دارند. آنان خود برای خود، فرزندان و سایر اعضای خانواده لباس میدوزند و به این ترتیب هزینه دوخت لباس و خیاطی را از دوش خانواده کم میکنند.
موارد فوق بخش عمدهای از کارهای است که زنان روستایی در همهی بخشهای افغانستان انجام میدهند و با انجام آن نقش حیاتی خود را در اقتصاد خانواده و تامین نیازهای آنان ثابت میسازند.
«حقوق زنان روستایی افغانستان»
زنان روستایی افغانستان با وجود اینکه نقش بسیار عمده و حیاتی در چرخش اقتصاد خانوادهها و تامین نیازهای آنان دارند، اما کمتر دارای صلاحیت اقتصادی و مدیریتی هستند.
بسیاری از مردم افغانستان، از ارزش و اهمیت کار زنان روستایی چشم پوشی میکنند و حقوق و امتیازات آنان را نادیده میگیرند.
زنان روستایی افغانستان با آنکه سهم برابر و در بسیاری موارد بیشتر از مردان در تأمین نیازهای اولیه خانوادهها دارند، اما صلاحیت اندکی در زمینه استفاده از درآمدهای خانواده دارند.
علاوه براین، زنان روستایی افغانستان اغلبا از حقوق قانونی و شرعی چون میراث، از جمله سهم زمین، محروم هستند و این حق آنان از سوی پدران و مردان خانواده نادیده گرفته و زیر پا میشود.
عدم برخورداری زنان روستایی از امتیازات مادی فعالیتهای شان، باعث شده است آنان هیچگاه از استقلال مالی برخوردار نباشند، همواره نیازمند باقی بمانند و زندگی مشقتبار و پر از رنج داشته باشند.
افزایش آگاهیدهی در مورد نقش زنان در اقتصاد، امنیت غذایی و فقرزدایی و همچنین بالابردن آگاهی جامعه، خانوادهها و مردم در مورد حقوق آنان و راهکارهای اجرایی برای دسترسی آنان به حقوق شان، میتواند به بهبود وضعیت زندگی زنان روستایی در خصوص و زندگی مسالمتآمیز اجتماعی در جوامع روستایی افغانستان، مؤثر باشد.
