شفقنا افغانستان –عباس فکری؛ تبعیض و تعصب ریشههای عمیقی در تاریخ افغانستان دارد و عامل بخشی از منازعات و بیثباتی طولانی در این کشور بوده است؛ اما پس از تسلط طالبان اعمال تبعیض و رفتارهای تبعیضآمیز ابعاد تازهای به خود گرفته که هشدار سازمان ملل متحد را در پی داشته است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوقبشر سازمان ملل متحد برای افغانستان در تازهترین گزارش خود، در مورد پیامدهای اعمال تبعیض قومی و مذهبی در افغانستان از سوی ابراز نگرانی کرده است.
گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در گزارش تازه خود به ابعاد تازه و پیامدهای خطرناک رفتارهای تبعیضآمیز و خشونت مبتنی بر تبعیض و تعصب قومی و مذهبی پرداخته است.
در این گزارش بهخصوص به تبعض جنسیتی علیه زنان و دختران و تبعیض قومی و مذهبی علیه شیعیان هزاره و شماری دیگر از اقلیتهای قومی و مذهبی این کشور تمرکز شده است.
این گزارش رویدادهای حقوقبشری در افغانستان را بین جنوری تا آگست سال جاری میلادی در بر میگیرد، اما مستندات آن و ابعاد و جنبههای که به آن اشاره شده است، تازگی دارد و تا اکنون در گزارشهای سازمان ملل و نهادهای بینالمللی به آن توجه نشده بود.
«تداوم تبعیض و افزایش بیاعتمادی و ایجاد نفرت قومی»
ریچارد بنت در گزارش تازه خود در مورد افزایش میزان بیاعتمادی و ایجاد نفرت قومی در جامعه افغانستان براثر اعمال و رفتارهای تبعیضآمیز و خشونت های با انگیزه قومی و مذهبی هشدار داده است.
آقای بنت در این گزارش گفته است که «حدود ۴۱ میلیون نفر با پیشینههای قومی، مذهبی و زبانی مختلف [در افغانستان] زندگی میکنند. این تنوع غنی به این معنی است که هیچ گروهی نمیتواند ادعا که از تمام کشور یا شهروندان آن، نمایندگی میکند.»
او افزوده است: «با وجود این، طالبان شکلی از حکومت را تحمیل کردهاند که نه فراگیر است و نه نماینده مردم. حکومت سرپرست طالبان تحت سلطه مردان پشتون، قومی عمدتا سنی هستند، بهویژه در سطوح ارشد.»
گزاشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد در ادامه گفته است در حالی طالبان مدعی هستند که وحدت را در افغانستان افزایش دادهاند، اما گروهای قومیژ مذهبی و زبانی خارج از دایره قوم و مذهب طالبان همچنان با «تبعیض، طرد و به حاشیه رانده شدن» مواجه هستند و «زنان و دختران این گروهها با اشکال شدید و متقاطع تبعیض روبرو هستند.»
ریچارد بنت در این گزارش گفته است هرچند تعصب و تبعیض بر اساس قوم و مذهب پیش از تسلط طالبان بر افغانستان وجود داشته است و »ادعاهای معتبر و دیرینهای درباره ارتکاب جنایات جدی علیه گروههای محافظتشده بر اساس قومیت و/یا مذهب وجود دارد، به ویژه علیه قوم هزاره.»
او افزوده است که الگوهای تبعیض و نقض حقوق اقلیتها در افغانستان در زمان طالبان تشدید شده و باعث بهوجود آمدن دیدگاههای نسبت به بعضی از اقوام بهعنوان حامی یا مخالف طالبان شده است.
او همچنین گفته است که »نگران شیوع احساسات ضد پشتون و همچنین افزایش تنشها و بیاعتمادی بین جوامع است.»
«خشونت جنسی و تداوم خشونت علیه شیعیان»
گزارشگر ویژه حقوقبشر سازمان ملل متحد در بخشی از گزارشگر به «خشونت جنسی» علیه زنان و دختران از سوی طالبان و تداوم خشونت و تهدید علیه شیعیان هزاره پرداخته است.
ریچارد بنت گفته است مواردی از «تجاوز جنسی» و «تعرض جنسی» علیه زنان و دختران ثبت کرده است.
او افزوده است که زنان و دخترانی که به دستورات طالبان اعتراض کردهاند و به ویژه در جریان بازداشتهای گسترده در جنوری سال ۲۰۲۴ به اتهام «بدحجابی»، مورد «تجاوز» و تعرض جنسی و آزار کلامی جنسی از سوی طالبان قرار گرفتهاند.
گزارشگر ویژه حقوقبشر سازمان ملل متحد پیش از این در گزارش خود گفته بود که طالبان در جریان این بازداشتها عمدتاً دختران را از مناطق شیعهنشین غرب کابل و مناطق تاجیک نشین شمال کابل بازداشت کردهاند که بهعنوان نمونهای از رفتار تبعیضآمیز و تعصب قومی طالبان، گزارش شده بود.
ریچاردبنت در این گزارش گفته است که گروههای مذهبی افغانستان، به ویژه شیعیان هزاره با تهدید و خشونت مداوم از سوی گروههای چون داعش خراسان و محدودیت بر حقوق و آزادیهای خود از سوی طالبان مواجه هستند.
او در این گزارش حملات داعش علیه شیعیان هزاره را در کابل، هرات، بامیان و بغلان مستندسازی کرده است و گفته است که تهدید این گروه علیه هزارهها همچنان ادامه دارد.
گزارشگر ویژه حقوقبشر سازمان ملل متحد همچنین محدودیتهای طالبان علیه شیعیان هزاره از جمله محدودیت بر برگزاری مراسمهای مذهبی و جمعآوری کتابهای اهل تشیع از کتابخانهها را و خشونت در جریان حل وفصل دعاوی حقوقی مرتبط به شیعیان هزاره از سوی طالبان را مستند کرده است.
او نسبت به پیامدهای این نوع خشونتها و تبعیضها هشدار داده است و گفته است که باعث طرد و به حاشیه راندن این گروه قومی و مذهبی میشود.
نکات مطرح شده در این گزارش، ابعاد تازهای از پیامدهای تبعیض و تعصب قومی، مذهبی و زبانی را در افغانستان آشکار کرده و نشان میدهد که با گذشت هر روز از حاکمیت طالبان، فاصله میان اقوام و گروههای اجتماعی در افغانستان عمیقتر و ریشهدارتر میشود و امیدها به همبستگی اجتماعی و وحدت ملی، بیش از همیشه رنگ میبازد.
