شفقنا افغانستان – امروز روز جهانی حقوق بشر است؛ روزی که در آن بر اهمیت مفهوم حقوقبشر و رعایت حق بشری هر انسان تأکید میشود، اما در افغانستان بیش از سه سال است که نقض حقوق بشر از سوی طالبان همچنان تداوم دارد و هر روز تشدید میشود.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، طالبان در بیش از سه سال حاکمیت بر افغانستان، سیاستها و دستورات متعددی را صادر و اجرایی کردهاند که نقض حقوقبشر شهروندان این کشور، به ویژه زنان و دختران و گروههای قومی و مذهبی محسوب شده است.
طالبان همچنین متهم هستند که تعهدات حقوقبشری افغانستان را تحت قوانین و کنوانسیونهای بینالمللی، رعایت نکردهاند و نادیده گرفتهاند.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) به مناسبت روز جهانی حقوق بشر با نشر اعلامیهای گفته است که «از مقامات حاکم میخواهد که تعهدات جهانی حقوقبشر را بهعنوان کلیدی برای صیانت و شکوفایی نسل کنونی و آینده زنان، مردان، دختران و پسران در سراسر کشور بپذیرند.»
رزا اوتنبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد برای افغانستان گفته است: «متاسفانه، ما همچنان شاهد ادامه انکشافات در جهت مخالف می باشیم. باوجود پیشرفت ها در بخش امنیت و کاهش در منازعات مسلحانه خشونتبار، اقدامات در پیوند به حفاظت و حمایت از حقوق بشر به صورت پیگیر و خطرناک در حال فرسایش است، که زنان و دختران بار سنگین آن را متحمل میشوند.»
او افزوده است: «قدرت مسئولیت را نیز به همراه دارد. ادعای مقامات حاکم برای نمایندگی مشروع از مردم افغانستان در ملل متحد بایست با تلاشهای واقعی برای حفاظت و پیشبرد معیارها و ارزشهای مشترک مان به همراه باشد.»
«نقض سیستماتیک حقوق زنان»
سازمان ملل متحد در گزارشهای که در مدت سه سال اخیر در مورد وضعیت حقوقبشر در افغانستان منتشر کرده است، گفته است که طالبان حقوق زنان و دختران را به صورت «سیستماتیک» نقض کردهاند.
کارشناسان سازمان ملل متحد گفتهاند که مطابق قوانین بینالمللی، به ویژه کنوانسیون منع تمام اشکال تبعیض علیه زنان، رفتار طالبان با زنان و دختران افغانستان «جنایت علیه بشریت» محسوب میشود و ممکن است «آپارتاید جنسیتی» به شمار رود.
طالبان پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش در مکاتب متوسطه و لیسه، دانشگاهها و آموزشگاههای طبی منع کردهاند و حتا در مواردی آموزشگاههای زبان را به روی آنان مسدود کردهاند.
این گروه همچنین زنان را از حق کار در ادارات دولتی، سازمانهای غیردولتی داخلی و بینالمللی و دفاتر سازمان ملل متحد منع کرده است و کسبوکارهای تحت مدیریت زنان را مسدود کرده است.
طالبان بر حضور زنان در اجتماع نیز محدودیتهای شدید و گسترده وضع کردهاند و حتا شنیدهشدن صدای آنان را در بیرون از خانه، منع کردهاند.
این گروه همچنین اعتراضات خیابانی زنان افغانستان را با خشونت و شلیک گلوله سرکوب کردهاند و دهها فعال حقوق زنان را بازداشت و زندانی کردهاند.
شماری از زنانی که از بازداشتگاههای طالبان آزاد شدهاند، ادعا میکنند که از سوی این گروه به صورت وحشتناک شکنجه شدهاند و شماری نیز ادعا کردهاند که مورد آزار و اذیت و حتا تجاوز جنسی قرار گرفتهاند.
«نقض حقوق گروههای قومی و مذهبی»
طالبان پس از تسلط بر افغانستان، گسترده متهم به نقض حقوق گروههای مختلف قومی و مذهبی که در مجموع اکثریت مطلق ساکنان این کشور را تشکیل میدهند، شدهاند.
این گروه پس از تسلط بر افغانستان، از جمله متهم به نقض گسترده حقوق شیعیان در افغانستان، به ویژه اعمال سیاستهای تبعیضآمیز علیه شیعیان هزاره شدهاند.
طالبان در اولین گام، رسمیت مذهبی جعفری را از بین بردند و تدریس فقه جعفری را در دانشگاهها و قضاوت بر اساس فقه جعفری در محاکم را منع و قانون احوال شخصیه اهل تشیع را لغو کردند.
در حال حاضر قضایای مرتبط به احوال شخصیه شیعیان در دادگاههای طالبان مطابق فقط حنفی حل و فصل میشود که چه بسا در مواردی در تضاد آشکار با احکام و دستورات فقه حنفی است.
گزارشهای وجود دارد که طالبان شماری از فیصلههای گذشته بر اساس فقه جعفری را نیز باطل کردهاند و فیصلهی جدید بر اساس فقط حنفی صادر کردهاند.
طالبان همچنین بر تجلیل و گرامیداشت از مناسبتهای مذهبی شیعیان، بهویژه عزاداری دهه محرم، محدودیتهای شدید وضع کردهاند و در راستای اجرایی کردن این محدودیتها، شماری از عزاداران شیعه را لتوکوب و چندین نفر را با شلیک گلوله کشتهاند.
این گروه همچنین تا اکنون به هیچ کدام از خواستهای اهل تشیع افغانستان در راستای مشارکت سیاسی، تأمین حقوق شهروندی، انکشاف متوازن و ارائه خدمات دولتی توجه نکردهاند و حتا گزارشهای وجود دارد که مانع توزیع کمکهای بشردوستانهی بینالمللی به مناطق شیعهنشین شدهاند.
با وجود اینکه طالبان در سه سال اخیر حقوق بشر را در افغانستان به اشکال مختلف نقض کردهاند، اما جامعهی جهانی تا اکنون در برابر این گروه منعفل بوده است و اقدامات جدی و عملی را برای حفاظت از حقوق بشر در افغانستان روی دست نگرفتهاند.
