شفقناافغانستان- به مناسبت روز جهانی آموزش، آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد، بر یادگیری به عنوان یک حقوق اساسی بشر و پایه رشد فردی و اجتماعی تاکید کرده است.
به گزارش شفقنا از سازمان ملل، پیام او ماهیت دوگانه پیشرفتهای فناوری مانند هوش مصنوعی (AI) را برجسته میکند که پتانسیل بسیار زیادی را ارائه میکند – اما خطرات قابل توجهی نیز به همراه دارد.
آقای گوترش گفت: “آموزش یک عنصر اساسی برای هر فرد برای دستیابی به پتانسیل کامل خود، و برای رشد و شکوفایی جوامع و اقتصاد است.”
وعده و خطرات هوش مصنوعی
دبیرکل سازمان ملل تاکید کرد که هوش مصنوعی و سایر نوآوریهای فناوری میتوانند با فراهم کردن دسترسی گستردهتر به اطلاعات و ابزارهای یادگیری پیشرفته، به دانشآموزان و معلمان کمک شایانی کنند.
“اما پاداش های فوق العاده با برخی از خطرات دلهره آور مطابقت دارد. با قویتر شدن سیستمهای مبتنی بر هوش مصنوعی، نیت انسان و تأثیرات ماشینمحور به راحتی میتواند ناهماهنگ باشد.»
امسال، آژانس آموزش و فرهنگ سازمان ملل متحد، یونسکو، این روز را به فرصت ها و چالش های هوش مصنوعی اختصاص داده است.
مدیر کل آدری آزولای خواستار سرمایه گذاری بیشتر در آموزش معلمان و دانش آموزان شد تا بتوان از آن به طور مسئولانه استفاده کرد.
«هوش مصنوعی فرصتهای بزرگی را ارائه میکند، مشروط بر اینکه استقرار آن در مدارس با اصول اخلاقی روشن هدایت شود. برای دستیابی به پتانسیل کامل خود، این فناوری باید مکمل ابعاد انسانی و اجتماعی یادگیری باشد، نه اینکه جایگزین آنها شود.»
حقوق بشر در قلب هوش مصنوعی
دبیرکل سازمان ملل متحد با تأکید بر اینکه روز امسال به ما یادآوری میکند که باز کردن پتانسیل هوش مصنوعی “به حفظ آژانس انسانی – و حقوق بشر – در قلب این فناوری به سرعت در حال تکامل بستگی دارد”، دبیر کل سازمان ملل متحد خواستار تضمینهایی شد که همه کاربران از ابزار و دانش مناسب برخوردار باشند. برای “استفاده هوشمندانه، ایمن و اخلاقی از این فناوری”.
انتظار میرود چارچوبهای شایستگی یونسکو برای حمایت از یادگیرندگان و معلمان بهمنظور گنجاندن هوش مصنوعی در یادگیریشان، و قرارداد جهانی دیجیتالی که اخیراً تصویب شده است، به تضمین حفظ کنترل بشر بر توسعه و حکمرانی هوش مصنوعی کمک کند.
آقای گوترش در پایان پیام خود خواستار تعهد به “حفظ انسانیت در مرکز سیستم های آموزشی در همه جا” شد.
تقسیم بر هوش مصنوعی
با ادغام بیشتر هوش مصنوعی در آموزش، کشورها در مورد استفاده از آن اختلاف نظر دارند. طبق آخرین دادههای یونسکو، در کشورهای با درآمد بالا، بیش از دو سوم دانشآموزان دبیرستانی در حال حاضر از ابزارهای مولد هوش مصنوعی برای حمایت از تکالیف مدرسه خود استفاده میکنند.
با این حال، چالش مهمی با متخصصان آموزش و پرورش که هنوز دستورالعملهای روشنی ندارند، وجود دارد.
یک نظرسنجی یونسکو که در ماه می ۲۰۲۳ انجام شد و ۴۵۰ موسسه آموزشی را تحت پوشش قرار داد، نشان داد که تنها ۱۰ درصد از مدارس و دانشگاه ها چارچوب رسمی برای استفاده از هوش مصنوعی دارند.
به طور همزمان، تعداد فزاینده ای از کشورها محدودیت هایی را برای فناوری های جدید در کلاس های درس اعمال می کنند. دادههای جدید یونسکو نشان میدهد که تقریباً ۴۰ درصد از کشورها در حال حاضر قوانین یا سیاستهایی برای ممنوعیت تلفنهای همراه در مدارس دارند که نسبت به ۲۴ درصد در جولای ۲۰۲۳ افزایش قابلتوجهی داشته است.
برای اطلاعات بیشتر، به گزارشگر ویژه سازمان ملل در مورد حق تحصیل، فریده شهید، که اخیراً در مصاحبه با UN News درباره نقش هوش مصنوعی در مدارس و چالشهایی که به همراه دارد، گوش دهید.
دسترسی به آموزش
روز جهانی به ما یادآوری می کند که دسترسی به آموزش با کیفیت بالا یک حق انسانی است که نه تنها به نفع افراد است بلکه کل جوامع را نیز ارتقا می دهد.
با این حال، میلیونها کودک به دلیل عوامل مختلفی از جمله جنسیت، موقعیت مکانی، زمینه اجتماعی یا تعارض از مدرسه بازماندهاند.
با وجود چندین دهه پیشرفت آموزشی و تعهدات بین المللی، طبق آخرین داده های یونسکو، ۲۵۱ میلیون کودک و نوجوان در سراسر جهان از تحصیل بازمانده اند.
ایمن و فراگیر
در یک مطالعه اخیر، یونسکو گزارش داد که تقریباً از هر سه دانش آموز یک نفر حداقل یک بار در طول سال تحصیلی مورد حمله فیزیکی قرار گرفته است و از هر ده نفر یک نفر آزار و اذیت سایبری را تجربه کرده است.
با توجه به اینکه تعداد زیادی از کودکان در سراسر جهان خشونت را در مدارس و اطراف آن تجربه می کنند، تأثیرات آن می تواند مخرب باشد – بر رفاه، نتایج تحصیلی و کیفیت زندگی دانش آموزان تأثیر بگذارد.
جوانان را در اینجا ببینید که به چه چیزی برای ایمن کردن مدارس نیاز دارند توضیح می دهند.
منبع: سازمان ملل
