شفقنا افغانستان – ارزش پول افغانی در روزهای اخیر در برابر دالر آمریکایی کاهش چشمگیر داشته و بازار ارز افغانستان را آشفته کرده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، نرخ دالر آمریکایی از دیروز تا اکنون از ۷۶ دالر به بیش از ۸۲ افغانی رسیده است.
بر اساس آماری که صرافان بازار سرای شهزاده، مرکز اصلی تبادله ارز افغانستان ارائه میکنند، نرخ خرید یک دالر آمریکایی صبح امروز ۸۲ افغانی و نرخ فروش آن ۸۲.۵۰ افغانی است.
صرافان میگویند که بازار ارز در آشفنگی کامل بسر میبرند و نرخها همچنان در حال افزایش است.
بانک مرکزی افغانستان که اکنون تحت کنترل طالبان فعالیت میکند، در واکنش به افزایش بیسابقه نرخ دالر در برابر افغانی در سه سال اخیر، محدودیت گسترده بر فعالیت ارزی وضع کرده و دستفروشی ارز را در سراسر افغانستان ممنوع کرده است.
نرخ یک دالر آمریکایی در حالی از ۸۲ افغانی فراتر رفته است که در حدود ماه پیش به ۶۶ افغانی خرید و فروش میشد.
«پایان ماه عسل طالبان»
نرخ دالر آمریکایی در برابر پول افغانی پس از آن سیر صعودی را آغاز کرد که وزارت خارجهی آمریکا اعلام کرد که کمکهای مالی خود را به اکثر کشورهای جهان به شمول افغانستان، به تعلیق آورده است.
افزایش یکباره نرخ دالر در برابر پول افغانی، یکبار دیگر انتقادات از سیاستهای اقتصادی این گروه را افزایش داده است.
بسیاری از کارشناسان با اشاره به تعلیق کمکهای آمریکا گفتهاند که «ماه عسل» طالبان به پایان رسیده و با تعلیق ارسال بستههای ۴۰ تا ۸۰ میلیون دالری از سوی آمریکا، اقتصاد افغانستان تحت کنترل طالبان باردیگر فرو خواهد پاشید.
صدیق صدیقی، سخنگوی پیشین ریاست جمهوری افغانستان نوشته است: «پایان ماه عسل طالبان با قطع بسته های دالری آمریکا.»
او افزوده است که به نظر میرسد کشورهای حامی طالبان در منطقه «قادر نخواهند بود، تا برای بقای گروه طالبان، هفتهوار بستههای هنگفت دالری بفرستند.»
رضا فرزام، استاد پیشین اقتصاد در دانشگاه کابل با اشاره به سیر صعودی نرخ دالر گفته است: «بانک مرکزی تحت مدیریت طالبان با بستن سرای شهزاده و اعمال محدودیتهای شدید بر تبادله ارز، تلاش دارد تا این روند را مهار کند. با این حال، به دلیل چالشهای عمیق ساختاری و تعلیق کمکهای مالی ایالات متحده، این تلاشها به نظر نمیرسد نتایج ملموسی به همراه داشته باشد.»
او افزوده است:«فروپاشی مالی در حال رقم خوردن است و طالبان از پیامد آن جان سالم نمی برند.»
آمریکا در پس از تسلط دوبارهی طالبان بر افغانستان به صورت مرتب به بازار ارز این کشور دالر تزریق کرده است تا از سقوط نرخ افغانی در برابر ارزهای خارجی جلوگیری شود.
بر اساس گزارش دفتر توسعه بینالمللی آمریکا، در سال ۲۰۲۴ میلادی ایالات متحده تنها از طریق این نهاد ۷۴۶ میلیون دالر به افغانستان کمک کرده است.
اکنون با ورود دونالد ترامپ به کاخ سفید و تعلیق کمکها، بازار ارز افغانستان دچار آشفتگی و سراسیمگی شده است و اقتصاد بحرانی این کشور در سراشیبی سقوط قرار گرفته است.
«افزایش نرخ مواد غذایی و کالا»
افزایش نرخ دالر در برابر پول افغانی تأثیر مستقیم بر بازارهای این کشور و نرخ مواد غذایی و کالا دارد.
از دیروز تا اکنون که نرخ دالر در برابر پول افغانی رو به افزایش بوده است، بازارهای این کشور نیز دچار آشفتگی شده است و نرخ مواد غذایی و اجناس افزایش یافته است.
نرخ یک کیلوگرام گاز تا دیروز ۵۸ افغانی بود در بازار کابل، اما با افزایش نرخ دالر به ۷۰ افغانی رسیده است.
نرخ بوجی آرد ۵۰ کیلوگرام ۱۳۸۰ افغانی بود، اما اکنون به هزار و ۵۲۰ افغانی رسیده است.
به همین گونه نرخ روغن، برنج و حبوبات و سایر اجناس در بازارهای افغانستان افزایش چشمگیری یافته است.
طالبان تا اکنون در کنترل بازار ناموفق بودهاند و تلاشهای این گروه برای جلوگیری از سیر صعودی نرخ دالر کار ساز نبوده است.
بانک مرکزی افغانستان که اکنون تحت کنترل طالبان است، گفته است که فردا ۳۰ میلیون دالر وارد بازار میکند تا نرخ دالر کاهش یابد و نرخ افغانی به حد ثبات برسد.
اما مشخص نیست که این بانک چه مقدار ذخیره ارزی دارد و تا چه زمانی میتواند بازار ارز افغانستان را با تزریق دالر کنترل کند.
به نظر میرسد که حباب اقتصادی کاذبی که طالبان ساخته است، به زودی از بین میرود و اقتصاد افغانستان بار دیگر شاهد فروپاشی و سقوط خواهد بود و این گروه بدون حمایت آمریکا و سایر کشورهای جهان، قادر به کنترل آن نخواهد بود.
