شفقنا افغانستان: رهبر شهید عبدالعلی مزاری(ره)، شهید وحدت ملی افغانستان، اندیشهای مبتنی بر عدالت، برابری و همزیستی مسالمتآمیز داشت. او همواره بر حقوق محرومان، بهویژه جامعه هزاره، تأکید میکرد و خواهان مشارکت عادلانه همه اقوام در ساختار سیاسی افغانستان بود. شهید مزاری با نفی تبعیض و استبداد، بر ایجاد حکومتی مردمسالار و مبتنی بر عدالت اجتماعی تأکید داشت. او وحدت میان اقوام را راهی برای پایان دادن به درگیریها و تبعیضهای تاریخی میدانست. ایستادگی شجاعانه او در برابر بیعدالتی و آرمانهایش برای یک افغانستان آزاد و برابر، از وی شخصیتی الهامبخش ساخت که همچنان در قلبها زنده است.
شهید مزاری زمینهساز احیای هویت هزارهها
به مناسبت سیاُمین سالگرد شهادت استاد عبدالعلی مزاری، دکتر محمدنسیم جعفری در گفت و گو با شفقنا افغانستان، درباره مهمترین دستاوردهای سیاسی و اجتماعی وی برای هزارهها اظهار داشت: «تعصب و تبعیض سیستماتیک علیه هزاره ها، در طول دو قرن اخیر باعث شده بود که هزاره ها از عرصه سیاست و قدرت کاملاً دور و به حاشیه رانده شوند؛ به گونه ای که هزاره ها نه تنها مطالبه مشارکت سیاسی نداشتند؛ بلکه هیچ انتظار خدمت از حکومت نداشتند و همین که حکومت و نظام سیاسی بر آنها ظلم و ستم نکند، راضی بودند. در عرصه اجتماعی هم تحقیر مداوم هزاره ها باعث شده بود که آنها خود نیز اعتمادبه نفس شان از دست بدهند و باور کند که حقیرتر از دیگران هستند و هزاره بودن را نوعی نقص و عیب تلقی میکردند.
شهید مزاری در عرصه سیاسی، مطالبات اصلی هزاره ها را مطرح کرد و گفت که هزاره ها باید در کنار دیگر اقوام در تصمیمگیری و تعیین سرنوشت شان شریک باشند و هزاره ها مانند دیگر اقوام صاحب حق هستند، نه اینکه دیگران تصمیم گیرنده و صاحب حق باشند و برای هزاره ها طبق صلاحدیدشان اگر خواستند حق بدهد و اگر نخواستند آن را پس بگیرند. شهید مزاری هزاره ها را به حقوق و مطالبات سیاسی شان آشنا کرد تا همیشه دنبال آن مطالبات باشند و هرگز از مطالبات برحق شان کوتاه نیایند».

همچنین وی اضافه کرد: «در عرصه اجتماعی، شهید مزاری هویت اجتماعی هزاره ها را احیا نمود؛ زیرا بعد از مقاومت غرب کابل و تلاش های شهید مزاری، دیگر هزاره ها، نه تنها از هزاره بودن شان ننگ و عار ندارند؛ بلکه باافتخار خود هزاره میگویند. اشعار و آهنگهایی که در مورد هزاره سروده و اجرا شده اند، همه بعد از مقاومت غرب کابل و فعالیتهای شهید مزاری بوده است که هزاره ها، احیای هویت شدند و درباره هویتشان شعرها سرودند و آهنگ ها ساختند. ابراز هویت هزاره های اهل سنت که دهها سال کتمان هویت کرده بودند، نتیجه همان احیای هویتی است که در اثر تلاش های شهید مزاری صورت گرفت».
شهید مزاری متخصص کادرسازی
این فعال اجتماعی درباره درس های مسیر مبارزه رهبر شهید برای امروز گفت: «مسیر مبارزه شهید مزاری به ما درس مقاومت و ایستادگی داد که برای رسیدن به مطالبات برحق خود باید مقاومت و استواری نشان دهیم؛ زیرا حق گرفتنی است و نه دادنی، مسیر مبارزه شهید مزاری به مردم ما امید داد؛ زیرا شهید مزاری در اوج جنگ و در زمانی که از هوا و زمین بر مردم ما گلوله میبارید؛ ضمن اداره سنگرهای جنگ و مقاومت، از کادر سازی غافل نبود و در همان زمان بیش از 100 دانشجو را در آذربایجان بورسیه کرد که برای فردای جنگ، مردم ما کادرهای متخصص در رشته های مختلف داشته باشند که دوره پساجنگ را مدیریت نمایند. مسیر مبارزه شهید مزاری به ما آموخت که باید از توانایی های همه هزاره ها با هر فکر و ایدهای که هستند در راستای منافع جمعی هزاره ها استفاده شود و به نام چپی، خلقی و… به حاشیه رانده نشوند».
انحصار مشکل اصلی افغانستان
دکتر جعفری درباره طرح و برنامههای رهبر شهید در سیاست امروز افغانستان معقتد است: «شهید مزاری مشکل اصلی جامعه افغانستان را به خوبی و روشنی تشخیص داده بود و طرح و برنامه ای را که ایشان برای حل مشکل افغانستان ارائه نموده بود، بسیار کاربردی بود. ایشان مشارکت اقوام در تمامی عرصه های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و مدیریتی براساس عدالت اجتماعی را مطرح کرده بود که امروزه بسیاری از سیاستمداران کشور به درستی همان طرح باورمند شده و دم از حکومت فراگیر میزنند. تنها راه حل کشور همان شهید مزاری است که همه ی اقوام باید براساس شعاع وجودی شان در حکومت و تصمیم گیری باشند. مشکل اصلی حاکمیت فعلی که نه مقبولیت و مشروعیت داخلی دارد و نه مقبولت و مشروعیت بین المللی همان تفکر انحصاری و تن ندادن به مشارکت اقوام است».
شهید مزاری و تربیت افراد متخصص
ایشان درباره آینده تاثیرگذاری نسل جدید هزارهها در سیاست افغانستان گفت: «نسل جدید هزاره، نسل آگاه، باسواد و متخصص هستند و میتوانند در سیاست و عرصه های مدیریت افغانستان ایفای نقش نمایند؛ زیرا علاوه براینکه بعد از فعالیت شهید مزاری، مطالبات سیاسی برای مردم ما نهادینه شده و دیگران هم پذیرفته اند که هزاره ها را نمیتوانند نادیده بگیرند، در دنیای کنونی که مدیریت کشورها علمی و تخصصی شده است؛ افراد متخصص و با دانش را هیچ حکومتی نمیتواند نادیده بگیرد. متأسفانه بعد از سقوط نظام جمهوریت، نسل جدید ما در تحصیل علم و دانش و کسب تخصص تا حدودی بی انگیزه شده اند و فکر میکنند که زمینه و کار برای آنها وجود ندارد، درحالیکه اینگونه نیست و هرلحظه ممکن است تحولی ایجاد شود و جوانان ما باید برای دوره پساتحول آمادگی و تخصص لازم را برای ایفای نقش در عرصه های مدیریتی، اقتصادی و فنی را داشته باشند و هیچگاه ناامید نباشند. همان گونه که شهید مزاری در اوج جنگ و ابهام آینده، از تربیت افراد متخصص و بادانش غفلت نکرد و دنبال بورسیه برای جوانان ما بود».
خبرنگار: ر. محمدی
