شفقناافغانستان – از سپتامبر ۲۰۲۳ تاکنون، موج گستردهای از بازگشت مهاجران افغان از پاکستان آغاز شده است؛ آماری که بهتازگی منتشر شده نشان میدهد که بیش از ۸۶۱ هزار شهروند افغانستان در این مدت، خاک پاکستان را ترک کردهاند. بیش از نیم میلیون نفر از این مهاجران از طریق گذرگاههای مرزی ایالت خیبر پختونخوا به کشور بازگشتهاند.
به گزارش شفقناافغانستان؛ بر اساس گزارش روزنامه «داون» به نقل از مقامات پاکستانی و سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM)، روند بازگشت مهاجران افغان در دو مرحله عملی شده است. مرحله نخست شامل اخراج اجباری افغانهای فاقد مدارک قانونی بوده، در حالی که مرحله دوم—که از آغاز سال ۲۰۲۴ میلادی کلید خورده—شامل مهاجرانی میشود که دارای کارت شهروندی افغان (ACC) بودهاند.
دولت پاکستان به این دسته از دارندگان کارت ACC دستور داده بود تا پیش از اول اپریل ۲۰۲۵ این کشور را ترک کنند. طبق آمار رسمی، تنها در روز جمعه، ۲۲ حمل، تعداد ۴ هزار و ۹۰۸ مهاجر افغان از پاکستان اخراج شدهاند. از این میان، ۲ هزار و ۴۷۵ تن دارای مدارک معتبر بودهاند که بیش از ۲ هزار نفرشان به صورت داوطلبانه و حدود ۳۵۰ تن بهطور اجباری از گذرگاه تورخم خارج شدهاند.
در کنار این افراد، ۲ هزار و ۴۳۳ مهاجر بدون مدرک نیز در همان روز اخراج شدهاند که حدود ۱ هزار و ۹۰۰ نفر از آنها بهصورت داوطلبانه و ۵۲۰ تن دیگر بهطور اجباری از خاک پاکستان بیرون رانده شدهاند.
بر پایه دادههای سازمان بینالمللی مهاجرت، از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۳ تا ۵ اپریل ۲۰۲۵، مجموعاً ۸۶۱ هزار و ۷۶۳ شهروند افغانستان به کشور بازگشتهاند. تنها در ماه اپریل ۲۰۲۵، دستکم ۱۶ هزار و ۲۴۲ دارنده کارت ACC از پاکستان اخراج شدهاند—از این تعداد، ۹ هزار و ۴۳۹ نفر داوطلبانه و ۶ هزار و ۸۰۳ نفر به اجبار بازگردانده شدهاند.
نزدیک به ۵۰۰ هزار نفر از این مهاجران از طریق دو گذرگاه اصلی مرزی در خیبر پختونخوا وارد افغانستان شدهاند.
سازمان ملل متحد، از جمله کمیساریای عالی پناهندگان (UNHCR) و سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM)، اعلام کردهاند که در بازه اول مارچ تا پنجم اپریل، ۱۹ هزار و ۳۳۴ افغان از گذرگاههای تورخم، غلامخان، چمن، بادینی و بهرامچه به کشور بازگشتهاند.
مسئولان IOM از افزایش چشمگیر بازگشت مهاجران در روزهای چهارم و پنجم اپریل خبر دادهاند؛ بهطوریکه در هر روز بیش از ۲ هزار نفر ثبتنام شدهاند. همچنین شماری از مهاجران افغان که در ولایت پنجاب و اسلامآباد ساکن بودهاند، ابتدا به کمپهای انتقالی در پشاور و لندیکوتل منتقل شده و پس از طی روند ثبتنام، به افغانستان بازگردانده شدهاند.
