شفقناافغانستان- نشریه اینترنتی «نیوعرب» یا «دنیای جدید عربی» در مطلبی مدعی شده که داعش هنوز و همچنان یک تهدید به شمار میآید [و به خصوص در سوریه پس از سقوط بشار اسد سایه سنگین این گروه را میتوان احساس کرد]. در این مطلب همچنین این موضوع مورد تاکید قرار گرفته با این که داعش در اردوگاهها و زندانهای شلوغ و چشماندازهای ویران و مناظر بیابانی سوریه تا حد زیادی تضعیف شده است، ولی با این حال هنوز هم در سایهها کمین کرده [و آماده آغاز دوباره عملیاتهای مرگبار و ویرانگر] است.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا از نشریه اینترنتی «نیوعرب»؛ وقتی در روز ۱۳ ماه می دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در کنار احمد الشرع رئیسجمهور انتقالی سوریه ایستاد و اعلام کرد که آمریکا تمام تحریمهای اعمالشده علیه سوریه را لغو کرده است؛ جهان این اتفاق را با ترکیبی از ناباوری و احتیاط نظارهگر بود.
این اتفاق نشان از نوعی حرکت ژئوپلیتیکی داشت که تنها در یک نظم جهانی مبتنی بر تعامل میتواند اتفاق بیفتد؛ جهانی که در آن این احتمال وجود دارد که دشمنان سابق به عنوان شرکای جدید با هم همکاری کنند و کشورهای منفور- البته نه برای اصلاحات دموکراتیک، بلکه برای دستاوردهای حسابشده استراتژیک- دوباره از انزوا خارج شده و به جمع اتحادها و ائتلافهای جهانی بازگردند.
به گفته فرانسیس تامر استاد دانشگاه در رشته مطالعات امنیتی و یکی از مقامات سابق وزارت دفاع بریتانیا؛ «این لحظه از نظر سیاسی، اقتصادی و بینالمللی دارای اهمیت تاریخی بود».
او در گفتگو با «نیوعرب» گفت که «ترامپ با این کار احمد الشرع را- که زمانی رهبر گروهی بود که روابط نزدیکی با القاعده داشت- مشروعیت داده و با این کار نقش عربستان سعودی را در شکلدهی به سیاست دفاعی و روابط خارجی ایالات متحده تقویت کرده است».
با این حال تامر ضمن اعلام هشدار در زمینه «نامشخص بودن جدول زمانی لغو تحریمها» گفت که «این اقدام- که موفقیتش به دستاوردهای احتمالی ترامپ در ازای لغو تحریمهای سوریه بستگی خواهد داشت- میتواند تأثیر دومینویی روی دیگر بازیگران بینالمللی داشته باشد».
او گفت: «ترامپ در این رویکرد تعاملی یا به عبارتی بهتر معاملهگرایانه به دنبال چیست؟ شاید در پاسخ به این پرسش بتوان به چیزی مانند توافق مواد معدنی حیاتی اوکراین اشاره کرد که البته این بار در سوریه در زمینه توسعه بخش نفت و گاز این کشور صورت خواهد گرفت».
فرانسیس تامر، به طور کلیتر، اظهار داشت که «به احتمال زیاد به نظر میرسد که عادیسازی روابط سوریه با اسرائیل بخشی از این معامله میتواند باشد»- و برای همین هم مملو از پیامدهای منطقهای بلندمدت خواهد بود.
در حالی که [در اثر این دیدار و دستاوردهای احتمالی متعاقب آن] نوعی هیاهوی دیپلماتیک بر تیترهای رسانهها سایه انداخته، ولی با این حال به نظر میرسد که واقعیت سوریه در جای دیگری نهفته است و آن را به عبارت بهتر جایی دیگر باید جست: در چشماندازهای ویرانه و مناظر بیابانی و اردوگاهها و بازداشتگاههای پرجمعیتی که اگر چه داعش در آنها ضعیف شده، ولی هنوز هم در سایهها کمین کرده است [و حضورش احساس میشود].
اما در این میان سوالی که هم دمشق و هم واشنگتن را درگیر خود کرده این است که آیا این قمار سیاسی جدید داعش را تمام خواهد کرد- یا به پایان دادن به این گروه کمک خواهد کرد-؛ یا اینکه آنها را جسورتر کرده و باعث ظهور دوبارهشان خواهد شد؟!
کاهش حضور، نه شکست!
از زمان سقوط بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ سوریه وارد یک گذار شکننده شده است. برکناری اسد شبکه نیروهای حامی این رژیم را از هم گسیخت، با این حال خلا حاصل از غیاب آنها تاکنون به نفع داعش تمام نشده است.
داعش تا پایان سال ۲۰۲۴ به طور متوسط ۵۹ حمله در ماه انجام میداد. با این حال به گفته تامر؛ از زمان فروپاشی رژیم اسد، حملات داعش ۸۰ درصد کاهش یافته است. دلایل این کاهش البته هنوز مشخص نیست. تامر در این زمینه میگوید: «ممکن است رهبری داعش در حال ارزیابی مجدد چشمانداز سیاسی و نظامی منطقه باشد، با این حال این موضوع را نباید نادیده گرفت که این روند کاهشی احتمالاً موقتی خواهد بود».
سامی عقیل تحلیلگر سیاسی امور خاورمیانه و شمال آفریقا با نظرات فرانسیس تامر موافق است. او استدلال میکند که «رژیم اسد برای اینکه شانس بقای خود را افزایش دهد، شدت و میزان تهدید داعش را دستکاری میکرد. رژیم اسد به داعش اجازه داد حضورش را در مناطق خاصی گسترش دهد تا از این طریق اپوزیسیون سوریه را بیاعتبار کرده و بیرحمی خود را نیز توجیه کند. حالا با این که بعد از رفتن اسد این استراتژی فرو ریخته و از بین رفته است؛ اما داعش هنوز ناپدید نشده است و منتظر نشسته تا بعد از بازگشت بیثباتی خود را دوباره نشان دهد».
ادامه این مطلب و متن کامل آن را اینجا بخوانید
