شفقنا افغانستان – منابع دیپلماتیک و امنیتی هشدار دادهاند که اخراج گسترده میلیونها مهاجر افغان از ایران و پاکستان میتواند خطر جذب آنان توسط گروه داعش را افزایش دهد.
به گزارش شفقنا افغانستان، هانس-یاکوب شیندلر، هماهنگکننده پیشین کمیته سازمان ملل برای نظارت بر گروههای شبهنظامی، به خبرگزاری فرانسه گفته است: «خطر اینکه داعش خراسان مهاجران بازگشتی را منبع بالقوه برای جذب نیرو ببیند، زیاد است.» او تأکید کرده است که از آگست ۲۰۲۱ تاکنون، این گروه موفق شده است بخشی از طالبان ناراضی و افغانهایی را که از رژیم جدید کنار گذاشته شدهاند، به صفوف خود جذب کند.
سازمان ملل متحد پیشتر در گزارشی هشدار داده بود که افغانستان به محیطی آزاد برای فعالیت گروههای تروریستی تبدیل شده و تهدیدی جدی برای امنیت آسیای مرکزی و کشورهای دیگر محسوب میشود. طبق این گزارش، داعش با حدود دو هزار جنگجو در چند سال گذشته حملات مرگباری را در روسیه، ایران و پاکستان سازماندهی کرده است.
نگرانیها بر این محور متمرکز است که فقر، بیکاری و بیسرپناهی بازگشتکنندگان، آنان را در برابر استثمار گروههای مسلح آسیبپذیر میسازد. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد پیشبینی کرده که تا پایان سال جاری میلادی، نزدیک به چهار میلیون مهاجر افغان به کشور بازگردند.
ایندریکا راتواته، هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، هشدار داده است که بازگشتکنندگان با چالشهای بزرگی مانند نبود شغل و مسکن روبهرو بوده و همین مسئله میتواند آنان را به سوی گروههای افراطی سوق دهد.
طبق گزارش بانک جهانی، تقریباً نیمی از جمعیت افغانستان زیر خط فقر زندگی میکنند و حدود یکچهارم جوانان ۱۵ تا ۲۹ ساله بیکار هستند. یک دیپلمات اروپایی به خبرگزاری فرانسه گفته است: «برخی افغانها نه بهدلیل اعتقاد، بلکه بهخاطر ضرورت اقتصادی به گروههای تروریستی میپیوندند.»
تحلیلگران نیز هشدار میدهند که بازگشتکنندگان، بهویژه آنهایی که سالها در خارج زیستهاند، در جامعه افغانستان بیگانه محسوب شده و ممکن است نسبت به کشورهایی مانند پاکستان که اموالشان را مصادره کرده، احساس کینه داشته باشند. این وضعیت میتواند آنان را به هدفی مناسب برای گروههای تروریستی فراملی تبدیل کند.
با وجود این نگرانیها، هماهنگکننده سازمان ملل تأکید کرده است که تنها راه جلوگیری از استخدام مهاجران توسط گروههای مسلح، ساختن آیندهای آبرومند برای آنان از طریق کمکهای خارجی است؛ امری که بهدلیل کاهش شدید کمکها پس از تحولات سیاسی اخیر در افغانستان، با چالش جدی روبهرو شده است.
در همین حال، مقامهای روسی نیز از حضور حدود ۲۳ هزار جنگجو از ۲۰ سازمان مختلف در افغانستان خبر داده و داعش خراسان را بزرگترین تهدید امنیتی برای منطقه خواندهاند.
