شفقنا افغانستان- حادثهٔ تیراندازی به دو سرباز گارد ملی آمریکا در قلب واشنگتن تنها یک حملهٔ تکی نیست بلکه لحظهای است که سه لایه از بحرانهای پیچیدهٔ آمریکا، امنیت ملی، سیاست مهاجرت پس از جنگ افغانستان و قطببندی داخلی در آستانهٔ انتخابات ۲۰۲۸ در یک نقطه فشرده شدهاند.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ مهاجم، رحمان الله لکنوال، ۲۹ ساله شهروند افغانستان فردی است که در سال ۲۰۲۱ تحت برنامهٔ ویزای همپیمان طراحیشده برای نجات آن دسته از افغانهایی که در جنگ دو دههای کنار نیروهای آمریکایی ایستاده بودند وارد ایالات متحده شد. وی در دسامبر ۲۰۲۴ درخواست پناهندگی داد و سه ماه پیش در آوریل ۲۰۲۵ در حالیکه ترامپ دورهٔ دوم ریاستجمهوریاش را آغاز کرده بود، این درخواست تأیید نهایی یافت. تا پیش از این حمله هیچ سابقهٔ کیفری یا امنیتی علیه وی ثبت نشده بود. اما همین واقعیت یعنی عبور یک فرد از تمام لایههای غربالگری با وجود تأیید وضعیت قانونیاش و سپس انجام یک حملهٔ خشونتآمیز سیاست مهاجرتی آمریکا را در معرض بازبینی بنیادین قرار داده است. دونالد ترامپ که حادثه را «عملی شیطانی، آمیخته با نفرت» خوانده فوراً اعلام کرد دولتش تمام پروندههای افغانهای واردشده در دوران بایدن را دوباره بررسی خواهد کرد، مهاجرت از «کشورهای جهان سوم» را بهطور دائم متوقف میکند و تنها راهحل را «مهاجرت معکوس» میداند.
جزئیات حادثه: دو سرباز گارد ملی در قلب پایتخت آمریکا هدف قرار گرفتند
دو سرباز گارد ملی ایالات متحده در ناحیهای بسیار حساس در مرکز شهر واشنگتن در فاصلهای نزدیک به کاخ سفید مورد تیراندازی قرار گرفتند. هر دو سرباز بهشدت زخمی شده و بهسرعت به بیمارستان منتقل شدند. مأموران فدرال با هماهنگی پلیس پایتخت، مهاجم را در همان محل دستگیر کردند.
منابع امنیتی آمریکایی که درخواست ناشناس ماندن داشتند، مهاجم را رحمان الله لکنوال، شهروند ۲۹ سالهٔ افغانستان از ایالت واشنگتن، شناسایی کردهاند. بر اساس گزارشهای اولیهٔ افبیآی و وزارت امنیت این حادثه بهعنوان یک «اقدام تروریستی بالقوه» در حال بررسی است.هرچند هنوز انگیزهٔ قطعی و هیچ ارتباطی با سازمانهای تروریستی شناختهشده اثبات نشده است.
پروندهٔ مهاجرتی لکنوال: از «همپیمان جنگ» تا پناهندهٔ تأییدشده
بررسیهای تکمیلی نشان میدهد که لکنوال در سال ۲۰۲۱ در چارچوب «برنامهٔ ویزای ویژهٔ همپیمان» که با تلاش دولت بایدن در پایان جنگ افغانستان راهاندازی شد وارد ایالات متحده شده است. این برنامه برای اسکان دوبارهٔ آن دسته از افغانها طراحی شد که در سالهای حضور نیروهای آمریکایی بهعنوان مترجم، مشاور و نیروی کمکی برای نیروهای ائتلاف فعالیت داشتند و پس از بازگشت طالبان در معرض خطر انتقام قرار گرفتند.
وی در ۸ سپتامبر ۲۰۲۱ از طریق فرودگاه بینالمللی دالس واشنگتن وارد آمریکا شد. در دسامبر ۲۰۲۴ برای گرفتن وضعیت پناهنده اقدام کرد و درخواستش در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵ یعنی تنها سه ماه پس از شروع دورهٔ دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ بهطور رسمی تأیید گردید. گفتنی است که لکنوال تاکنون هیچ سابقهٔ کیفری یا امنیتی در پروندههای فدرال ثبت نکرده بود.
واکنش دونالد ترامپ: از «عمل شیطانی» تا وعدهٔ بازبینی دوبارهٔ همهٔ افغانهای واردشده در دوران بایدن
دونالد ترامپ که در زمان وقوع حادثه در رزورت «مارالاگو» در فلوریدا مستقر بود، همان شب (چهارشنبه) در یک پیام ویدئویی رسمی تیراندازی را «عملی شیطانی، آمیخته با نفرت و یک اقدام تروریستی» خواند و آن را «ضربهای به امنیت ملی و امنیت مردم آمریکا» توصیف کرد.
ترامپ گفت:
«ما هرگز نباید اجازه دهیم آنهایی که به کشورمان وفادار نیستند و بهجای قدردانی با خشونت پاسخ دهند به آزادی و امنیت ما تجاوز کنند. دولت من همهٔ افغانهایی را که در دوران فاجعهبار جو بایدن وارد این کشور شدند تحت بازبینی امنیتی دوباره قرار خواهد داد.»
این سخنان پس از آن مطرح شد که وی روز قبل در شبکهٔ اجتماعی «تروت سوشیال»، اعلام کرده بود:
مهاجرت از «کشورهای جهان سوم» بهطور دائم متوقف میشود، تمام کمکهای دولتی به پناهندگان قطع میشود، تابعیت افرادی که «نظم داخلی را مختل میکنند» باطل خواهد شد و تنها سیاست قابل قبول «مهاجرت معکوس» (یعنی بازگرداندن همهٔ واردشدگان غیرقانونی) خواهد بود.
زمینههای سیاستی: امنیت ملی در معرض سؤال، مهاجرت در کانون سیاست انتخاباتی
این حادثه در زمانی رخ داده است که ایالات متحده در آستانهٔ انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ قرار دارد و ترامپ با تکیه بر پلتفرم «سختگیری امنیتی-مهاجرتی» در حال جمعآوری حمایتهای اقلام محافظهکار است. حملهٔ لکنوال، هرچند هنوز بدون انگیزهٔ شفاف تبدیل به یک نقطهٔ عطف نمادین شده است. برای منتقدان شاهدی بر شکست سیاستهای امنیتی دوران بایدن و برای حامیان مهاجرت انسانی فرصتی برای بازنگری در رویههای امنیتی نه متوقفکردن برنامههای پناهندگی.
قابل توجه است که برنامهٔ SIV از سال ۲۰۰۹ فعال است اما پس از آگوست ۲۰۲۱، بهدنبال فروپاشی جمهوری افغانستان بیش از ۷۶ هزار افغان تحت آن و برنامههای مکمل (مانند P-2) به آمریکا آورده شدند که بیش از ۶۰ هزار نفر آنها هنوز منتظر پردازش نهایی وضعیت قانونی خود هستند.
و در آخر
این در حالیست که حادثهٔ واشنگتن، هرچند تکی و فاقد ارتباط گسترده است، اکنون بهعنوان ابزاری راهبردی در کمپین ترامپ برای تقویت روایت «بحران امنیتی ناشی از مهاجرت کنترلنشده» مورد استفاده قرار میگیرد. روایتی که خطر جدی برای حقوق پناهندگان افغان دارد بهویژه در شرایطی که بیش از ۴۰ هزار متقاضی افغان هنوز در انتظار تصویب نهایی هستند. مسئلهٔ اساسی اینجاست که واکنشهای سیاسی گستردهنگر مانند توقف دائمی مهاجرت از «کشورهای جهان سوم» نه تنها از نظر حقوق بینالمللی و انسانی مشکوک است بلکه میتواند مسیر ادغام صلحآمیز صدها هزار افغانِ متعهد به آمریکا را دچار اختلال جدی کند.
