آیا “شبکه حقانی” تحت فشار قرار می گیرد؟

شفقنا افغانستان- سوزان رایس مشاور امنیت ملی بارک اوباما، رییس‌جمهور امریکا، دیروز به مقام‌های سیاسی و نظامی‌ پاکستان گفت که دوام فعالیت‌های گروه‌های تروریستی ضد افغانستان در قلمرو پاکستان برای امریکا قابل قبول نیست. رسانه‌های امریکایی و پاکستانی گزارش دادند که سوزان رایس از مقام‌های نظامی‌ پاکستان خواست تا تلاش‌های بیشتری برای مهار شبکه حقانی انجام دهند. ایالات متحده پرداخت پول به پاکستان را هم به مبارزه اسلام‌آباد با شبکه‌ی تروریستی حقانی مشروط کرده است.

رسانه‌های پاکستانی گزارش دادند که مقام‌های این کشور، برای مبارزه با شبکه‌ی حقانی پول بیشتر از امریکا تقاضا دارند. روشن نیست که پیامد‌های احتمالی سفر سوزان رایس به اسلام‌آباد چه خواهد بود. آیا اسلام‌آباد حرف او را جدی می‌گیرد؟ آیا از این به بعد شاهد مبارزه‌ی بیشتر ارتش پاکستان بر ضد شبکه‌ی حقانی خواهیم بود؟

دادن پاسخ قطعی به این پرسش‌ها دشوار است، اما کارنامه‌ی چهارده‌ساله‌ی ارتش پاکستان نشان می‌دهد که جنرال‌های این ارتش هیچ گاهی از حمایت شبکه‌ی حقانی دست برنداشته‌اند. در سال ۲۰۱۱، جنرال مایک مولن، رییس ارکان حرب اردوی امریکا به رسانه‌های غربی گفت، گروه حقانی، بازوی عملیاتی سازمان استخبارات نظامی ‌پاکستان است. سخنان مولن بازتاب گسترده‌ای در پاکستان داشت. در آن زمان حزب مردم به رهبری آصف‌علی زرداری بر پاکستان حکومت می‌کرد. این حزب همایش احزاب سیاسی پاکستان را دعوت کرد و همه جریان‌های پاکستانی در آن همایش، حمایت‌شان را از ارتش آن کشور اعلام کردند.

ارتش پاکستان هم آن زمان، موضع مبهمی ‌گرفت. جنرال اشفاق کیانی، رییس ستاد مشترک ارتش پاکستان در آن زمان گفت جنرال‌های زیر امر او با شبکه‌ی حقانی تماس دارند. او گفت، کشورهای دیگری هم هستند که با شبکه‌ی حقانی تماس دارند و مایک مولن هم می‌داند که دقیقا کدام کشورها با شبکه حقانی رابطه دارند. مایک مولن در آن زمان صرف از پاکستان نام گرفته بود، اما بعدا اسناد ویکی لیکس افشا کرد که عربستان سعودی هم با شبکه‌ی حقانی تماس دارد. بر مبنای افشاگری‌های شبکه‌ی افشاگر ویکی لیکس، سفیر عربستان سعودی در پاکستان، بارها با یکی از پسران مولوی جلال‌الدین حقانی ملاقات کرده بود.

هم‌چنان، بخشی از مصارف جنگی شبکه‌ی حقانی هم از عربستان به پاکستان می‌رسد. داکتر سپنتا، دبیر پیشین شورای امنیت ملی افغانستان، مدتی پیش در ۸صبح نوشت که باری مرحوم ریچارد‌ هالبروک دیپلومات کهنه‌کار امریکایی، به حامد کرزی گفته بود که بیشتر پولی که مصارف جنگی طالبان را تامین می‌کند، از کشورهای عرب زبان به پاکستان می‌آید و در دسترس طالبان قرار می‌گیرد. این واقعیت‌ها نشان می‌دهد که ارتش پاکستان تنها قلمرو خود را در اختیار شبکه‌ی حقانی و شورای کویته قرار نداده است بلکه این زمینه را هم فراهم کرده تا شیوخ بنیادگرای عرب به این گروه‌ها پول بپردازند.

روابط شبکه‌ی حقانی را هم پاکستان با عربستان سعودی تامین کرده است. تا ارتش پاکستان نخواهد، سفیر عربستان در اسلام‌آباد با اعضای شبکه‌ی حقانی ملاقات نمی‌کند. شبکه‌ی حقانی از نظر جنرال‌های پاکستانی، دارایی استراتژیک آن کشور است. جنرال‌های برحال و پیشین پاکستانی بر این نکته اذعان دارند که شبکه‌ی حقانی دارایی راهبردی پاکستان است. بنابراین به‌نظر نمی‌رسد که ارتش پاکستان علیه شبکه‌ی حقانی اقدام کند. شاید ارتش پاکستان برای سد راه موج تبلیغات رسانه‌ای که علیه آن کشور به راه افتاده، چند مهره شبکه‌ی حقانی را قربانی کند، اما به هیچ‌وجه ضربه‌ی راهبردی به این شبکه نمی‌زند. پاکستان برای به‌دست آوردن پول امریکا و آرام کردن سروصدا‌های رسانه‌ای، به احتمال قوی یکی دو عضو شبکه حقانی را قربانی حمله‌های هواپیماهای بدون‌سرنشین خواهد کرد، اما اجازه نخواهد داد به شبکه‌ی حقانی ضربه‌ی کاری وارد شود.

ارتش پاکستان، زمانی فعالیت‌های شبکه‌ی حقانی را محدود خواهد کرد که فشار جدی بین‌المللی بر این کشور اعمال شود. مثلا اگر غرب و امریکا، کلیه کمک‌های‌شان را به این کشور متوقف کنند و سران کشور‌های غربی علنا پاکستان را به باد انتقاد بگیرند، این احتمال وجود دارد که راولپندی به شبکه‌ی حقانی یا شورای کویته، محدودیت وضع کند. صرف با آمدن یک مقام امریکایی به اسلام‌آباد و مقاله‌‌نویسی‌های روزنامه غربی، ارتش پاکستان دارایی استراتژیکش را در خزانه قفل نمی‌کند. مقام‌های امریکایی در این چهارده سال، به کرات به پاکستان سفر کردند، اما تغییر استراتژیک در سیاست امنیتی ارتش پاکستان نیامد.

حمایت ارتش پاکستان از شبکه‌ی حقانی، به قیمت بی‌ثباتی این کشور تمام شده است، اما با آن‌هم این ارتش حاضر نیست، علیه شبکه‌ی حقانی اقدام کنند. در عملیات «ضرب عضم» آسیب جدی به شبکه‌ی حقانی وارد نشده است. این نکته‌ای است که امریکایی‌ها هم به آن اذعان دارند، اما برای تغییر رفتار ارتش پاکستان، فشار جدی رسانه‌ای، سیاسی و اقتصادی بر این کشور وارد نکرده‌اند.

منبع:8صبح

انتهای پیام