شفقنا افغانستان- اسکان مهاجران در مناطق خالی از سکنه اروپا می تواند یک راه حل باشد.
جان لوید در رویترز نوشت: اتحادیه اروپا طی ۵ سال اخیر با سه شوک بزرگ روبرو بوده است: بحران یورو، تهاجم روسیه به اوکراین و اکنون سیل مهاجرانی که برای فرار از فقر، سرکوب و جنگ، از سمت جنوب و شرق راهی اروپا شده اند.
هم بحران مالی یورو و هم تعدی روسیه به اوکراین، تهدیدی علیه توسعه اتحادیه اروپا و شکل ساختاری آن در قالب یک واحد منسجم به شمار می رفتند. پول مشترک یورو، قرار بود مسیر را برای سیاست های مشترک، و قدم های بزرگ به سمت یک دولت واحد اروپایی هموار کند.
چالش روسیه را باید اساسا واکنش کرملین به تحولاتی دانست که ولادیمیر پوتین آن را یک پروژه امپریالیستی برای محاصره و تقابل با روسیه تعبیر کرده است. روسیه استان کریمه در جنوب اوکراین را تصرف کرد و به پشتیبانی از شورشیان طرفدار روسیه در دانباس- مرز روسیه و اوکراین- برخاست. این اقدام در منطقه یاد شده، به بالاگرفتن شعله های یک جنگ (در ابعاد کوچک) منجر شد. آتش بسی هم که چند ماه پیش شکل گرفت، اکنون در آستانه فروپاشی قرار دارد.
بحران مهاجران اما ماهیت متفاوتی دارد. ابعاد بحران آنقدر گسترده است که حتی نمی توان درباره اش مبالغه کرد. مهاجران عمدتا از جنگ های سوریه و لیبی، سرکوب در اریتره و فقر در صحرای آفریقا متواری شده اند. آنها از طریق دریای مدیترانه خود را به اروپا می رسانند و دو مقصد اصلی آنها یونان و ایتالیا است؛ کشورهایی که برای کمک به مهاجران توان و تجهیزات کافی در اختیار ندارند. هر دو کشور، با بحران های داخلی، نرخ بالای بیکاری و اقتصادهای شکننده دست به گریبان اند. فقط در سال جاری، حدود ۷۰ هزار مهاجر خود را به ایتالیا رسانده اند. بخشهایی از جزیره یونانی “کوس” در نزدیکی ترکیه، جایی که بسیاری از مهاجران برای سفر دریایی به سمت اروپا خود را به آن می رسانند، تقریبا لبریز از مهاجران شده است. دولت یونان مجبور شده تا یک کشتی کروز را برای انتقال مهاجران به خاک خود اعزام کند.
سیل مهاجران تنش های سیاسی را نیز در سرتاسر قاره اروپا ایجاد کرده است. ماتئو سالوینی، رهبر حزب راست افراطی “لگا” در ایتالیا که قصد دارد از بحران مهاجران در انتخابات به نفع خود بهره برداری کند،به رویکرد خیرخواهانه واتیکان در قبال مهاجران واکنش تندی نشان است.
وی در پاسخ به اظهارات پاپ فرانسیس که عقب راندن مهاجران را “جنایت” خوانده، گفته است: “جنایت؟ نه این یک وظیفه است.”
اکنون در همه جا صحبت از ایجاد موانع فیزیکی به میان می آید. سیل مهاجرانی که از جانب صربستان روانه مجارستان شده اند، باعث شده تا این کشور یک حصار دو لایه را در مرزهای خود تعبیه کند. این حصار ۱۱۰ مایلی که قرار است خاک مجارستان را از صربستان جدا کند، از دو لایه سیم خاردار و دیوار بلند ۱۲ فوتی تشکیل خواهد شد. حفاظت از این حصار را یک نیروی گشت مرزی جدید بر عهده خواهد داشت که وظیفه دارد هر گونه اقدام برای رخنه در حصار را متوقف کند. جانوس لازار، رئیس دفتر نخست وزیر ویکتور اوربان هفته گذشته گفت: “همزمان با افزایش تقاضاها برای ورود به خاک مجارستان و برخورداری از سیستم پناهجویی اتحادیه اروپا، ورود غیرقانونی به مجارستان نیز رو به افزایش است.”
هزاران نفر از مهاجران در نزدیکی گذرگاه مرزی کاله چادر زده اند و مترصد فرصت اند تا با قطار یا کامیون از کانال مانش عبور کنند. بریتانیا هزینه ایجاد حصار در این منطقه را بر عهده گرفته است.
اوایل هفته گذشته، وزرای کشور فرانسه و بریتانیا از ایجاد یک مرکز کنترل مشترک در کالایس خبر دادند.
بر اساس این طرح، به موازات ایجاد حصار حائل توافق شده که برای مهاجران مستقر در منطقه، شرایط اقامتی مناسب تری مهیا شود. روزنامه دیلی میل این معاهده را یک “نمایش مضحک فرانسوی” توصیف کرده و نوشته این اقدام یک حیله ضد بریتانیایی است که می خواهد مهاجران را به ورود به بریتانیا از طریق گذرگاه کالایس ترغیب کند.
مساله مهاجران همواره در اتحادیه اروپا به عنوان یک معضل و بحران قلمداد شده است، اما اروپا اینک در این دیدگاه و رویکرد تنها نیست. ایالات متحده که به لحاظ تاریخی همیشه پذیرای توده های محروم و فرودست بوده، اکنون به نظر می رسد از این موضع فاصله گرفته است. جمهوریخواهان معتقدند مهاجران بار سنگینی را بر دوش آمریکا تحمیل می کنند. تعداد زیادی از دموکرات ها نیز از مواضع قبلی خود مبنی بر لزوم پذیرفتن مهاجران فاصله گرفته اند.
سیاستمداران، به جز آنهایی که به تریبون های ضد مهاجرتی آویخته اند، اکنون بین سیل مهاجران از یک سو و نارضایتی مردم خود گرفتار مانده اند. بعضی کشورها بیش از دیگران سخاوتمند بوده اند: آلمان به تنهایی امسال ۴۳ درصد از کل مهاجران را پذیرفته است. اما دولت آلمان هشدار داده نمی تواند این روند را برای همیشه ادامه دهد.
از سوی دیگر اما، مردان و زنانی که از جنگ یا فقر می گریزند، نمی توانند امید به یک آینده بهتر را زیر پا بگذارند. آنها مصمم هستند تا به هر شکل ممکن از وضعیت فعلی خود فاصله بگیرند. گروههای جهادگرا نیز به یقین از این سیل مهاجرت به اروپا استفاده می کنند تا پیکارجویان خود را در پوشش مهاجر به خاک اروپا بفرستند.
بنابراین، امید به رفع یا فروکش بحران مهاجران، بیهوده و واهی است. مادامی که تنگنای مهاجران در کشورهای خود ادامه دارد، سیل مهاجرت نیز ادامه خواهد داشت. از این رو ضروری است که جامعه بین الملل به راهکارهای اساسی و بنیادین بیاندیشد. پل کالیر، اقتصاددان دانشگاه آکسفورد و کارشناس مسائل آفریقا پیشنهاد احداث اردوگاه های دائمی و ایجاد کار و اشتغال برای مهاجران را مطرح کرده است. این ایده، در مسیر صحیح قرار دارد.
سازمان ملل متحد باید دامنه فعالیت کمیسیون پناهندگان و آوارگان را گسترش دهد. این کمیسیون باید مناطق جغرافیایی بزرگی را برای اسکان، زندگی و اشتغال مهاجران شناسایی کند. مهاجران می توانند توأم با حفظ تابعیت و ملیت برای دریافت تابعیت جدید اقدام کنند. این مناطق در بدو امر، لاجرم خالی از سکنه و غیر قابل سکونت هستند. اما هدف سازمان ملل باید ایجاد شرایط لازم برای سکونت و آسایش مهاجران در این مناطق باشد.
این پیشنهاد البته کامل و بی عیب نیست و ایرادهای زیادی در آن دیده می شود؛ اما می توان به آن فکر کرد، زیرا ادامه شرایط کنونی نیز ممکن نیست. به نوعی می توان آن را شبیه به “طرح مارشال” (طرح کمک آمریکا برای توسعه اقتصادی کشورهای اروپای غربی پس از جنگ جهانی دوم) برای ضعفا دانست: ممکن است انجام آن بسیار دشوار به نظر برسد، اما می تواند واقعا کل ملت ها را برای کمک به ضعفا و مصیبت دیدگان بسیج کند.
منبع: رویترز
ترجمه: فرهاد فرجاد- شفقنا
انتهای پیام