شفقناافغانستان-غزنی شناخته شده با نامهای تاریخی غزنه و یا غزنین هر سه نام شهری است در مرکز شرقی افغانستان که سازمان اسلامی، آموزشی، علمی و فرهنگی یا (آیسسکو) ISESCO آن را به عنوان پایتخت دورهای فرهنگ و تمدن اسلامی در سال 2013 برگزیده است.
ساکنان شهر غزنی را «غزنوی» و در گویش عامه «غزنیچی» مینامند. در پیرامون غزنی آرامگاههای چند تن از شاعران و دانشمندان از جمله آرامگاه ابوریحان بیرونی واقع شدهاست.
ویرانههای غزنهٔ کهن، یعنی پایتخت دودمان غزنویان، در شمال شرقی این شهر به فاصلهٔ پنج کیلومتری از آن قرار دارد. غزنی همچنین به داشتن منارههای ستاره شکلی از سده دوازدهم میلادی مشهور است. این منارهها باقیماندهٔ مسجد بهرامشاه هستند. اطراف این منارهها با طرحهای هندسی و با آیات قرآن با خط کوفی مزین بودهاست. قسمت گنبد آنها خراب شدهاست.
پیش از اسلام پیروان ادیان بودایی، برهمنی، زردشتی، مهر پرستی، شیوایی، نسطوری، مسیحی و شمار دیگر ادیان در غزنی زیست داشتند. در جریان کاوش های اخیر باستان شناسی در غزنی یک معبد بزرگ بودایی کشف شد، معبدی که در سرودههای شاعران عصر غزنویان بار بار از آن تذکر به عمل آمده است.
این شهر زمانی هزار مکتب و مدرسه داشته و مرکز تجمع دانشمندان بسیاری بود که بیشتر به ترویج دین، فرهنگ، شعائر و سنن اسلامی میپرداختهاند، از این رو غزنی به صفت یکی از مراکز عمده و حایز اهمیت در گسترش دامنۀ اسلام در جهان تلقی می شود.
