شفقنا افغانستان – حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه ایران در امور افغانستان و سرپرست سفارت آن کشور در کابل در روزهای اخیر به اسلام آباد، پایتخت پاکستان سفر کرده است و با مقام های آن کشور در مورد وضعیت جاری افغانستان و تأمین صلح و ثبات در این کشور گفتگو کرده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، سفر نماینده ویژه جمهوری اسلامی ایران به پاکستان، به دعوت رسمی آصف درانی، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان صورت گرفته است.
آقای قمی در اسلام آباد گفتگوهای گسترده با نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان و جلیل عباس جیلانی، وزیر خارجه مؤقت پاکستان داشته است.
این سفر در حالی صورت گرفته است که در ماه های اخیر توجه سازمان ملل متحد و جامعه جهانی به مسائل افغانستان افزایش یافته است و شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز قطعنامه ای در مورد افغانستان صادر کرده است.
قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد برای اجرایی شدن پیشنهادات «ارزیابی مستقل» افغانستان صادر شده است که در آن برای ایجاد حکومت فراگیر، صلح پایدار و توسعه اجتماعی در افغانستان بر «گفتگوی ملی» تأکید شده است.
شورای امنیت سازمان ملل متحد از دبیرکل این سازمان خواسته است که یک نماینده ویژه در امور افغانستان تعیین کند تا این پیشنهادات را در مشوره با اعضای شورای امنیت و تمام گروه های ذینفع و کشورهای همسایه افغانستان اجرایی کند.
«گروه تماس منطقه ای و صلح در افغانستان»
ایران برای تأمین صلح و ثبات در افغانستان بر نقش کشورهای همسایه و منطقه تأکید می کند و در این راستا «گروه تماس منطقه ای در امور افغانستان» را ایجاد کرده است.
پیشنهاد ایجاد این گروه از سوی حسن کاظمی قمی در اجلاس «فرمت مسکو» در شهر کازان روسیه که با حضور سرپرست وزارت خارجه طالبان و نمایندگان کشورهای منطقه برگزاری شده بود، مطرح شد.
آقای قمی پس از دیدار با نماینده ویژه و وزیر خارجه پاکستان نیز در ایکس نوشته است که «در این ملاقات ها تاکید کردم صلح و ثبات منطقه وابسته به صلح و ثبات در افغانستان است و آنچه که می تواند به برقراری این صلح کمک کند، ابتکارات منطقه ای با محوریت کشورهای همسایه افغانستان است.»
او افزوده است که «در این چارچوب، با همتایان پاکستانی توافق کردیم کشورهای همسایه افغانستان هسته اصلی گروه تماس منطقه ای برای افغانستان را تشکیل داده و بسته ای از پیشنهادات سازنده را به حکومت سرپرست افغانستان]طالبان[ ارائه کنند.»
نماینده ویژه ایران در امور افغانستان تأکید کرده است که «گروه تماس و دستورکار آن قابل گسترش می باشد و می تواند به نگرانی های همسایگان افغانستان، کشورهای منطقه و جامعه بین المللی در مورد افغانستان در قالب یک دستورکار مشخص با جدول زمانی منطقی، بصورت گام به گام بپردازد.»
وزارت خارجه پاکستان نیز گفته است که جلیل عباس جیلانی در دیدار با آقای قمی گفته است که پاکستان به یک «افغانستان با ثبات و صلح آمیز» متعهد است و «بر ضرورت افزایش هماهنگی برای ثبات منطقهای» تأکید کرده است.
وزیر خارجه مؤقت پاکستان، همچنین «بر نقش حیاتی کشورهای همسایه افغانستان برای دستیابی به چشم انداز منطقه ای با ثبات و صلح آمیز» تأکید کرده است.
با توجه به مشترکات گسترده سیاسی، اجتماعی و اقتصادی میان هر سه کشور افغانستان، ایران و پاکستان، نقش محوری این کشورها در مسائل افغانستان می تواند راهگشا باشد و منافع هر سه کشور را به خوبی تأمین کند.
«مسئله گروه های تروریستی و مهاجران»
ایران و پاکستان دو کشوری است که بیشترین مرز مشترک با افغانستان را دارد و به این جهت، تحولات امنیتی در این کشور بر وضعیت امنیتی ایران و پاکستان نیز تأثیر می گذارد.
هرچند در اعلامیه های که از سوی مقام های دو کشور پس از دیدارهای شان در اسلام آباد منتشر شده، به مسائلی چون حضور گروه های تروریستی در افغانستان و مهاجران افغانستانی در ایران و پاکستان اشاره نشده است، اما رسانه های پاکستانی گزارش داده اند که این مسائل نیز از محور بحث های دو طرف بوده است.
پاکستان نگرانیاش را در مورد حضور جنگجویان تحریک طالبان پاکستان در افغانستان بارها علنا ابراز کرده و از طالبان خواسته است که علیه پناهگاههای این گروه در خاک افغانستان اقدام کند.
روزنامه اکسپرس تریبیون پاکستان در مطلبی که در مورد سفر آقای قمی به پاکستان منتشرکرده، نوشته است که ایران نیز همانند پاکستان از حضور گروههای تروریستی مختلف در خاک افغانستان، نگران است.
این روزنامه افزوده است که ایران و پاکستان در گذشته از«بازیگران مخالف» در جنگ افغانستان حمایت میکردند، اما در سالهای اخیر در مورد مسائل افغانستان همگرایی دارند.
اکسپرس تریبیون همچنین نوشته یکی از مسائلی که دو کشور در مورد آن در یک صف واحد قرار دارند، مهاجران افغانستان است.
این رسانه پاکستانی گفته است که هردو کشور برای چندین دهه بار حضور چندین میلیون مهاجر افغانستانی را به دوش میکشند و اکنون خواستار بازگرداندن آنها هستند.
به نظر میرسد که مسائل مشترک برای همکاری و همگرایی میان ایران و پاکستان در مورد افغانستان، از آنچه که در گزارشها ذکر شده نیز بیشتر است و با توجه به روابط عمیق فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، اقتصادی و سیاسی میان مردم هر سه کشور، ابتکارات مشترک میتواند در جلوگیری از خطراتی که متوجه هرسه کشور است، مهم قلمداد شود.
از سوی دیگر، با توجه به نبود یک حاکمیت مشروع در افغانستان و سیاستهای یکجانبه، قوممحور و تبعیضآمیز طالبان، ایران و پاکستان میتواند در به وجود آمدن یک حکومت مشروع، برخاسته از اراده مردم و فراگیر در افغانستان نقش تعیین کننده داشته باشند و در صورتی که میان دو کشور همگرایی و هماهنگی وجود داشته باشد، در ایفای این نقش، از دست بلایی برخوردار خواهند شد.
