شفقنا افغانستان- در حالی که جهان روز جهانی آزادی مطبوعات را گرامی میدارد، وضعیت رسانهها در افغانستان همچنان با محدودیتهای جدی، فشارهای امنیتی و نگرانیهای فزاینده همراه است. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان در پیام تازه خود بر ضرورت حمایت فوری از خبرنگاران افغان تأکید کرده و خواستار آزادی بدون قید و شرط خبرنگاران بازداشتشده از سوی طالبان شده است.
هشدار سازمان ملل درباره محدودیتهای رسانهای
بنت در بیانیهای به مناسبت این روز اعلام کرده است که فضای رسانهای در افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت، بهگونه قابل توجهی محدود شده و خبرنگاران در شرایطی دشوار و پرخطر به فعالیت ادامه میدهند. او این وضعیت را نگرانکننده توصیف کرده و نسبت به پیامدهای آن بر آزادی بیان هشدار داده است.
خبرنگاران در فضای تهدید و فشار
به گفته گزارشگر ویژه سازمان ملل، خبرنگاران افغان با تهدید، بازداشت و نظارتهای فزاینده روبرو هستند و حتی افرادی که با رسانهها همکاری میکنند نیز در معرض خطر قرار دارند. این وضعیت باعث شده است که بسیاری از رسانهها با احتیاط شدید و در برخی موارد با خودسانسوری فعالیت کنند.
محدودیت گزارشدهی و کاهش آزادی بیان
بنت تأکید کرده است که دامنه گزارشدهی مستقل بهطور چشمگیری کاهش یافته و موضوعات حساس، بهویژه مسائلی مرتبط با حقوق زنان و دختران با واکنشهای سخت مواجه میشود. این روند به گفته او، استقلال حرفهای رسانهها را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است.
پیامدهای امنیتی برای جریان اطلاعات
او همچنین هشدار داده است که فضای کنونی نهتنها فعالیت خبرنگاران، بلکه دسترسی شهروندان به اطلاعات را نیز محدود کرده است. تهدید، نظارت و بازداشت افراد مرتبط با رسانهها، جریان آزاد اطلاعات را با اختلال جدی مواجه ساخته است.
ریچارد بنت در پایان پیام خود بر ضرورت آزادی فوری خبرنگاران بازداشتشده و ایجاد شرایط امن برای فعالیت رسانههای مستقل تأکید کرده است؛ اقدامی که به باور او برای حفظ حداقلهای آزادی بیان در افغانستان حیاتی است.
این در حالیست که وضعیت رسانهها در افغانستان نشان میدهد که محدودیت بر آزادی مطبوعات از سطح فردی فراتر رفته و به یک ساختار نظاممند تبدیل شده است.
ادامه این روند میتواند به تضعیف کامل نقش نظارتی رسانهها و کاهش شدید شفافیت اطلاعات در جامعه منجر شود.
